Πρόταση Ιράν στις ΗΠΑ για νέα επταήμερη εκεχειρία

Μια νέα διπλωματική διέξοδο επιχειρεί να ανοίξει το Ιράν, προτείνοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες επταήμερη κατάπαυση του πυρός. Σύμφωνα με τους Financial Times, η πρόταση αποσκοπεί στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στην επανεκκίνηση ευρύτερων συνομιλιών για οριστική διευθέτηση της σύγκρουσης.

Πρόκειται για πρόταση προς την Ουάσιγκτον, όχι για συμφωνία που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ.

Η διάρκεια των επτά ημερών δείχνει το περιορισμένο, αλλά κρίσιμο, αντικείμενο της πρωτοβουλίας: να δημιουργηθεί χρόνος για διαπραγματεύσεις ενώ οι δύο πλευρές παραμένουν σε αντιπαράθεση. Το ερώτημα είναι τι θα μπορούσαν να συμφωνήσουν μέσα σε αυτό το διάστημα και ποιες δεσμεύσεις θα επέτρεπαν στην εκεχειρία να διαρκέσει. Αυτό αποτελεί εκτίμηση για τη διπλωματική σημασία της πρότασης, όχι γνωστό όρο της.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ. Η διαταραχή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από τις ΗΠΑ και το Ιράν, καθώς επηρεάζει τις ενεργειακές μεταφορές και τις διεθνείς τιμές. Η επαναλειτουργία της θα ήταν επομένως άμεσο και μετρήσιμο βήμα αποκλιμάκωσης. Παραμένει, ωστόσο, συνδεδεμένη με τη βαθύτερη διαφωνία των δύο χωρών για την ασφάλεια και τους όρους μιας ευρύτερης συμφωνίας.

Το διπλωματικό περιβάλλον είναι δύσκολο. Τις προηγούμενες ημέρες, Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει ότι η Τεχεράνη ήταν έτοιμη να ανοίξει ξανά τα Στενά μέσα σε μία εβδομάδα, εφόσον οι ΗΠΑ περιόριζαν τη στρατιωτική πίεση και ήραν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η αναφορά αυτή φωτίζει τις διαφορές που θα πρέπει να γεφυρωθούν, χωρίς να αποδεικνύει ότι οι ίδιοι όροι περιλαμβάνονται στη νέα επταήμερη πρόταση.

Η πρωτοβουλία του Ιράν επαναφέρει έτσι ένα γνώριμο δίλημμα: μια σύντομη εκεχειρία μπορεί να μειώσει άμεσα τον κίνδυνο κλιμάκωσης, αλλά η διάρκειά της θα εξαρτηθεί από την πρόοδο στα ζητήματα που τροφοδοτούν τη σύγκρουση. Προς το παρόν, η προσοχή στρέφεται στην απάντηση της Ουάσιγκτον και στο κατά πόσον οι δύο πλευρές μπορούν να μετατρέψουν την επταήμερη ανάπαυλα σε ουσιαστικές συνομιλίες.