ProtectEU: Η Κομισιόν παρουσίασε το νέο θεματολόγιο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

Ένα νέο θεματολόγιο για την πρόληψη και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, στο οποίο καθορίζεται η μελλοντική πορεία για την ενίσχυση της συλλογικής αντίδρασης της Ευρώπης στις εξελισσόμενες τρομοκρατικές και βίαιες εξτρεμιστικές απειλές, παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ΕΕ ενίσχυσε την αντίδρασή της στην τρομοκρατία και τον βίαιο εξτρεμισμό κατά την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, η εξελισσόμενη φύση αυτών των απειλών απαιτεί προσαρμοσμένη και ισχυρότερη αντίδραση. Μια εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας, ProtectEU, το θεματολόγιο προτείνει ένα ολοκληρωμένο σύνολο διατομεακών πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αντίδρασης, την καλύτερη προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων στην ΕΕ από βλάβες.

Η αυξανόμενη κατάχρηση των ψηφιακών και νέων τεχνολογιών, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την τεχνητή νοημοσύνη έως τα τρισδιάστατα εκτυπωμένα όπλα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αναδιαμορφώνει την τρομοκρατική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, η ριζοσπαστικοποίηση των ανηλίκων αυξάνεται, με τους νέους να στοχοποιούνται όλο και περισσότερο στο διαδίκτυο. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η συμμετοχή κρατικών και μη κρατικών φορέων επιδεινώνουν περαιτέρω το τοπίο των απειλών.

Η Επιτροπή προτείνει να αυξηθούν οι προβλέψεις και η ανθεκτικότητα της ΕΕ, να ενισχυθεί η ασφάλεια των ανθρώπων εντός και εκτός διαδικτύου και να ενισχυθεί η συνεργασία με διεθνείς εταίρους.

Το θεματολόγιο προτείνει μέτρα για την επίτευξη αυτών των στόχων σε έξι βασικούς πυλώνες:

Πρόβλεψη απειλών

Η ασφάλεια βασίζεται στην αποτελεσματική ικανότητα πρόβλεψης. Το θεματολόγιο προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της επίγνωσης της κατάστασης και τον έγκαιρο εντοπισμό αναδυόμενων απειλών, όπως:

• αύξηση των πόρων και των ικανοτήτων ανάλυσης πληροφοριών σε επίπεδο ΕΕ, που ονομάζεται ενιαία ικανότητα ανάλυσης πληροφοριών (SIAC)·
• ενίσχυση των ικανοτήτων αναλυτικής υποστήριξης της Ευρωπόλ, συμπεριλαμβανομένων των ικανοτήτων συλλογής πληροφοριών ανοικτής πηγής (OSINT)·
• ενίσχυση της έρευνας στον τομέα της ασφάλειας σχετικά με τις αναδυόμενες τεχνολογίες (συμπεριλαμβανομένης της ΤΝ, των κρυπτοστοιχείων, των δρόνων και των τρισδιάστατων εκτυπωμένων όπλων), με ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας της ΕΕ.

Πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης

Η πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης παραμένει η πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμη στρατηγική. Το θεματολόγιο προτείνει μέτρα για την ενίσχυση της έγκαιρης πρόληψης και εξατομικευμένες παρεμβάσεις για όσους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Αυτό περιλαμβάνει:

• μια εργαλειοθήκη πρόληψης που δημιουργήθηκε από τον κόμβο γνώσεων για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, με σκοπό την παροχή πρακτικών εργαλείων για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης των ανηλίκων·
• Κοινοτικό πρόγραμμα συμμετοχής και ενδυνάμωσης ύψους 5 εκατ. ευρώ για τη στήριξη έργων που επικεντρώνονται στην έγκαιρη πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενδυνάμωση των νέων, την ψηφιακή ανθεκτικότητα και τη συνοχή των κοινοτήτων.

Προστασία των ατόμων στο διαδίκτυο

Το διαδικτυακό οικοσύστημα παραμένει στο επίκεντρο της τρομοκρατικής και βίαιης εξτρεμιστικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένης της προπαγάνδας, της στρατολόγησης, της υποκίνησης βίας, της συγκέντρωσης κεφαλαίων και της μετάδοσης επιθέσεων.

Η Επιτροπή:

• να εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης του κανονισμού για το τρομοκρατικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο, με βάση την αξιολόγησή του το 2026, και να επιβάλει αυστηρά τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες·
• να ενισχύσουν την εθελοντική συνεργασία με τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών μέσω του φόρουμ της ΕΕ για το διαδίκτυο, ώστε να επιταχυνθεί η αφαίρεση τρομοκρατικού περιεχομένου και να μειωθεί ο χώρος για ριζοσπαστικοποίηση και στρατολόγηση στο διαδίκτυο·
• να αναβαθμίσει το πρωτόκολλο της ΕΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων σε πλαίσιο της ΕΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων στο διαδίκτυο, ώστε να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και των παρόχων επιγραμμικών υπηρεσιών σε πρώιμο στάδιο πριν από την πλήρη εμφάνιση μιας κρίσης.

Προστασία των ανθρώπων στο φυσικό περιβάλλον

Το θεματολόγιο αποσκοπεί στην αύξηση της ασφάλειας των ανθρώπων, των δημόσιων χώρων και των υποδομών ζωτικής σημασίας από τρομοκρατικές επιθέσεις.

Για να ενισχυθεί ο εντοπισμός και η παρακολούθηση των ατόμων που συνιστούν τρομοκρατική απειλή για την ΕΕ, η Επιτροπή:

• να προτείνει μια μελλοντική πορεία σχετικά με μια «διαδικασία μετά τη θετική απάντηση», στο πλαίσιο της αξιολόγησης του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν. Αυτό θα ενθαρρύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με καταχωρίσεις που σχετίζονται με την τρομοκρατία στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν με τα κράτη μέλη που προσφέρουν εθελοντική εργασία·
• να διερευνήσει επιλογές για την επέκταση του πλαισίου προηγμένων ταξιδιωτικών πληροφοριών ώστε να συμπεριλάβει τις ιδιωτικές πτήσεις, τις θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές (οι οποίες επί του παρόντος περιορίζονται στις εμπορικές αεροπορικές μεταφορές).

Επιπλέον, για την ενίσχυση της ασφάλειας των δημόσιων χώρων και των υποδομών ζωτικής σημασίας, η Επιτροπή:

• επενδύει 30 εκατ. ευρώ σε έργα που αποσκοπούν στη βελτίωση της συνολικής ασφάλειας των δημόσιων χώρων, και
• θα ενισχύσει το συμβουλευτικό πρόγραμμα της ΕΕ για την προστασία της ασφάλειας τόσο οικονομικά όσο και επιχειρησιακά, ώστε να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση από τα κράτη μέλη για στήριξη κατά τη διενέργεια αξιολογήσεων τρωτότητας των δημόσιων χώρων και των υποδομών ζωτικής σημασίας.

Αντιμετώπιση απειλών και επιθέσεων

Η ταχεία και αποτελεσματική αντίδραση σε τρομοκρατικές απειλές και επιθέσεις απαιτεί ισχυρή συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου και της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της πιθανής κατάχρησης κονδυλίων της ΕΕ για την προώθηση του εξτρεμισμού και της τρομοκρατίας. Το θεματολόγιο έχει ως στόχο:

• να βελτιώσει την παρακολούθηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων μέσω κρυπτονομισμάτων και διαδικτυακών πληρωμών με ένα μελλοντικό σύστημα ανάκτησης χρηματοοικονομικών δεδομένων της ΕΕ·
• να αναθεωρήσει τις εντολές της Ευρωπόλ και της Eurojust, οι οποίες θα ενισχύσουν επίσης την επιχειρησιακή και δικαστική στήριξη προς τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας·
• να εφαρμόσει τον χάρτη πορείας για τη νόμιμη και αποτελεσματική πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου σε δεδομένα, ώστε να διασφαλιστούν ταχύτερες και πιο συντονισμένες έρευνες και διώξεις.

Συνεργασία με διεθνείς εταίρους

Η ενίσχυση της παγκόσμιας συνεργασίας με αξιόπιστες χώρες εταίρους είναι ουσιαστικής σημασίας για την ενίσχυση της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Οι βασικές δράσεις περιλαμβάνουν:

• ενίσχυση της εξωτερικής συνεργασίας της Ευρωπόλ και της Eurojust με τρίτες χώρες στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας·
• ενίσχυση της συνεργασίας της Ευρωπόλ με αξιόπιστους εταίρους για τη λήψη δεδομένων σχετικά με άτομα που συνιστούν τρομοκρατική απειλή·
• στενότερη συνεργασία με τους εταίρους της διεύρυνσης και τους εταίρους στην περιοχή της Μεσογείου. Αυτό περιλαμβάνει την εφαρμογή του κοινού σχεδίου δράσης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού με τα Δυτικά Βαλκάνια και την αύξηση των δραστηριοτήτων του κόμβου γνώσης στις χώρες αυτές.