Σε τι θα χρησιμεύσουν οι πρώτοι ελληνικοί δορυφόροι

Η νέα φρεγάτα «Κίμων» κατά την τελετή απόδοσης τιμών, το μεγάλο λιμάνι της χώρας ο Πειραιάς, καθώς και το λιμάνι του Περάματος είναι οι πρώτες φωτογραφίες που τράβηξαν οι πρώτοι ελληνικοί δορυφόροι. Από τον Νοέμβριο βρίσκονται στο διάστημα με τη δημόσια διοίκηση, την ασφάλεια αλλά και τη βιώσιμη ανάπτυξη να περνούν σε νέα εποχή, μέσα από τη συστηματική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων που προέρχονται από το ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα το οποίο υλοποιεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και αποτελούσε έναν από τους στόχους του αρμόδιου υπουργού Δημήτρη Παπαστεργίου.

Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά μια ενιαία, κεντρική ψηφιακή υποδομή που συγκεντρώνει, συντονίζει και αξιοποιεί δεδομένα τόσο από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους όσο και από ευρωπαϊκά και διεθνή εμπορικά δορυφορικά σμήνη. Το αποτέλεσμα είναι η μετατροπή της πληροφορίας που έρχεται από το Διάστημα σε άμεσα εφαρμόσιμα εργαλεία πολιτικής, με πρακτικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα του πολίτη.

Η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης οπτική δορυφορική απεικόνιση, έχει σημειολογικό χαρακτήρα, αφού έχει να κάνει με την φρεγάτα Belharra «ΚΙΜΩΝ» (15 Ιανουαρίου 2026) και την άφιξή της στη χώρα μας από την Γαλλία, προκειμένου να ενσωματωθεί στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Η υποδομή λειτουργεί ως ο κοινός επιχειρησιακός πυρήνας του κράτους για τη συλλογή, τον προγραμματισμό λήψεων, την αποθήκευση και την επεξεργασία δεδομένων Παρατήρησης Γης. Με αυτοματοποιημένες διαδικασίες και υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας, επιτρέπει σε όλα τα υπουργεία και τους δημόσιους φορείς να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη και επικαιροποιημένη πληροφορία χωρίς την ανάγκη εξειδικευμένου εξοπλισμού. Ο κεντρικός κυβερνητικός κόμβος θα φιλοξενηθεί στην Αθήνα, σε εγκαταστάσεις του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, αποτελώντας το βασικό σημείο πρόσβασης για το σύνολο του Δημοσίου.

Από την αγροτική πολιτική έως το περιβάλλον και την πολιτική προστασία

Στην πράξη, η Ελλάδα αποκτά τη δυνατότητα συνεχούς χαρτογράφησης ολόκληρης της Επικράτειας και άμεσης ανταπόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα. Οπτικά, θερμικά και ραντάρ δεδομένα συνδυάζονται, προσφέροντας εικόνα ημέρα και νύχτα, ακόμη και σε συνθήκες συννεφιάς. Οι πολλαπλές ημερήσιες λήψεις επιτρέπουν ταχεία μετατροπή των δεδομένων σε «έτοιμα προς ανάλυση» προϊόντα, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η συμβολή στον αγροτικό τομέα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ αποκτά ένα αντικειμενικό εργαλείο ελέγχου και τεκμηρίωσης των ενισχύσεων, μέσω ακριβούς χαρτογράφησης αγροτεμαχίων και επιβεβαίωσης καλλιεργειών. Οι έλεγχοι γίνονται ταχύτεροι και δικαιότεροι, ενώ οι παραγωγοί επωφελούνται από πληροφορίες για την υγεία των καλλιεργειών, τις ανάγκες άρδευσης και τις επιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων.

Στο φυσικό περιβάλλον, η συνεχής παρακολούθηση δασών, προστατευόμενων περιοχών Natura και υδάτινων σωμάτων προσφέρει επιστημονική βάση για τεκμηριωμένες πολιτικές. Παράκτιες και τουριστικές ζώνες, αλλά και περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής πίεσης, παρακολουθούνται συστηματικά, ώστε οι παρεμβάσεις να γίνονται πριν οι επιπτώσεις καταστούν μη αναστρέψιμες. Η κλιματική αλλαγή μεταφράζεται πλέον σε μετρήσιμα δεδομένα και όχι σε θεωρητικές εκτιμήσεις.

Ασφάλεια, θάλασσα και νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες

Καθοριστικός είναι και ο ρόλος στην πολιτική προστασία. Η έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών, η παρακολούθηση πλημμυρικών φαινομένων και η αποτίμηση ζημιών πραγματοποιούνται με αυτοματοποιημένο τρόπο, με δεδομένα που φτάνουν απευθείας στις αρμόδιες αρχές. Θερμικά δεδομένα εντοπίζουν εστίες πυρκαγιάς, ενώ τα ραντάρ αποτυπώνουν πλημμύρες ακόμη και σε συνθήκες σκοταδιού.

Στον θαλάσσιο χώρο, η χώρα αποκτά πλήρη εικόνα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο εντοπισμός πλοιαρίων και αντικειμένων ενδιαφέροντος ενισχύει την επιτήρηση συνόρων, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, ο έλεγχος ρύπανσης και θαλάσσιων καυσώνων συμβάλλει στην προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η ίδια υποδομή λειτουργεί ως μοχλός καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης. Πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής αξίας, δημιουργώντας νέες εφαρμογές με τεχνητή νοημοσύνη και διεθνή εμπορική προοπτική. Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα χτίζει το ψηφιακό της «νευρικό σύστημα» από το Διάστημα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του κράτους και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.