Στα δέκα χρόνια η παραγραφή για υποθέσεις φοροδιαφυγής με νέα συμπληρωματικά στοιχεία

Παράταση στη δεκαετία λαμβάνει ο χρόνος παραγραφής για σοβαρές υποθέσεις φοροδιαφυγής, στις οποίες προκύπτουν νέα, «συμπληρωματικά στοιχεία», σύμφωνα με πρόσφατη απόφαση-σταθμό του Συμβουλίου της Επικρατείας που αποσαφηνίζει το νομικό πλαίσιο.

Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε ότι ο αρχικός πενταετής περιορισμός παύει να ισχύει όταν έρχονται στο φως επιβαρυντικά δεδομένα, επιτρέποντας έτσι στις φορολογικές αρχές να συνεχίζουν τους ελέγχους και να επιβάλλουν τους αναλογούντες φόρους μαζί με τα προβλεπόμενα πρόστιμα.

Η ετυμηγορία του Β’ Τμήματος του ΣτΕ διαμορφώθηκε με αφορμή την απόρριψη αίτησης αναίρεσης που είχε καταθέσει ομόρρυθμη εταιρεία υδραυλικών εγκαταστάσεων. Στην εν λόγω επιχείρηση είχαν καταλογιστεί επιπλέον φόροι εισοδήματος για τη χρήση του 2005, καθώς διαπιστώθηκε η λήψη και καταχώριση εικονικών και πλαστών φορολογικών στοιχείων.

Από την πλευρά της, η προσφεύγουσα εταιρεία προέβαλε τον ισχυρισμό ότι οι αξιώσεις του Δημοσίου είχαν υποπέσει σε παραγραφή, υποστηρίζοντας πως η φορολογική διοίκηση είχε ήδη γνώση των κρίσιμων δεδομένων εντός της αρχικής πενταετίας, με αποτέλεσμα αυτά να μην μπορούν να χαρακτηριστούν ως εκ των υστέρων «συμπληρωματικά».

Οι δικαστές απέρριψαν τη συγκεκριμένη επιχειρηματολογία, συνομολογώντας ότι η δεκαετής προθεσμία ενεργοποιείται απολύτως νόμιμα όταν η χρήση εικονικών τιμολογίων αποκαλύπτεται για πρώτη φορά μέσα από μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συνιστά ουσιαστικά νέο και καθοριστικό στοιχείο για την υπόθεση.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στηρίχθηκε στη διαπίστωση ότι η εταιρεία είχε λάβει και καταχωρίσει στα βιβλία της πλαστά και εικονικά φορολογικά στοιχεία.

Η εικονικότητα των επίμαχων τιμολογίων διαπιστώθηκε με έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συντάχθηκε στις 4 Ιουνίου 2014, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση της κανονικής πενταετούς παραγραφής.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έλεγξε το χρονικό διάστημα που προέκυψαν τα συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία εντόπισαν την εικονικότητα των συναλλαγών. Με δεδομένο ότι η εικονικότητα διαπιστώθηκε για πρώτη φορά από τον μεταγενέστερο έλεγχο του ΣΔΟΕ, τα πορίσματα της έκθεσης μπορούσαν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά στοιχεία και να δικαιολογήσουν την εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής.

Η απόφαση δεν σημαίνει, πάντως, ότι κάθε μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου από τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ, παρατείνει αυτομάτως την παραγραφή.

Η πενταετία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κανόνα. Για να εφαρμοστεί η δεκαετία, θα πρέπει τα στοιχεία να προκύψουν νέα στοιχεία που δεν ήταν γνωστά ούτε μπορούσαν να έχουν εντοπιστεί από την αρμόδια αρχή μέσα στην αρχική πενταετία. Αντίθετα, στοιχεία που βρίσκονταν ήδη στη διάθεση της Φορολογικής Αρχής αλλά δεν αξιοποιήθηκαν εγκαίρως δεν μπορούν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά.

Πότε δεν ισχύει η πενταετία

Ο ΚΦΔ είναι σαφής ως προς το πότε παραγράφεται μια υπόθεση φοροδιαφυγής στην πενταετία και πότε ο χρόνος παραγραφής μπορεί να φθάσει τα 10 χρόνια. Τον κανόνα αποτελεί η πενταετία ενώ η δεκαετία αποτελεί ειδικά αιτιολογημένη εξαίρεση.

Ειδικότερα ο Κώδικας ορίζει ότι:

Η πενταετία υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Για παράδειγμα, για εισοδήματα του 2020, των οποίων η δήλωση υποβλήθηκε το 2021, η παραγραφή συμπληρώνεται, κατά κανόνα, στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε πρέπει να έχει κοινοποιηθεί νόμιμα η πράξη προσδιορισμού του φόρου. Δηλαδή δεν αρκεί να έχει αρχίσει ο έλεγχος.

Η προθεσμία παραγραφής, κατ’ εξαίρεση Μπορεί να φθάσει τα δέκα χρόνια όταν: ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει δήλωση ή όταν, μετά την πενταετία, περιέλθουν στη Φορολογική Διοίκηση νέα στοιχεία ή πληροφορίες που δεν μπορούσε αντικειμενικά να γνωρίζει νωρίτερα και από τα οποία προκύπτει μεγαλύτερη φορολογική οφειλή.

Κάθε έγγραφο που εμφανίζεται μεταγενέστερα δεν αποτελεί νέο στοιχείο.

Για παράδειγμα, αν η Αρχή είχε ήδη τα δεδομένα στη διάθεσή της ή μπορούσε να τα είχε εντοπίσει εγκαίρως με τη δέουσα επιμέλεια, η δική της αδράνεια δεν δικαιολογεί επέκταση της παραγραφής.

Η δεκαετία εφαρμόζεται μόνο όταν προκύπτουν πραγματικά νέα στοιχεία.

Η παραγραφή μπορεί επίσης να παραταθεί ή να ανασταλεί σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, αμοιβαίος διακανονισμός, αίτημα παροχής πληροφοριών από αλλοδαπή αρχή ή διαδικασία ακύρωσης φορολογικής πράξης.