Στον αέρα χιλιάδες νοικοκυριά για τέλη αποχέτευσης έως και 22 ετών: Οι Δήμοι που «φεσώνουν» τους δημότες με την αδιαφορία τους

Στην Ελλάδα του υποτιθέμενου εκσυγχρονισμού, της ψηφιακής επανάστασης, της τεχνητής νοημοσύνης και των μεγαλόστομων διακηρύξεων για ένα κράτος που αλλάζει, η πραγματικότητα εξακολουθεί να προσγειώνει ανώμαλα τους πολίτες. Πίσω από τη λαμπερή βιτρίνα των ψηφιακών υπηρεσιών και τα παχιά λόγια περί αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης, επιβιώνουν πρακτικές που παραπέμπουν σε άλλες δεκαετίες. Δήμοι αδυνατούν ή αποφεύγουν επί χρόνια να κάνουν το αυτονόητο. Να στείλουν στην ΕΥΔΑΠ τα στοιχεία κατανάλωσης νερού των δημοτών τους, ώστε να εκδοθούν οι λογαριασμοί αποχέτευσης. Ετσι, μια ιδιότυπη ομηρία χιλιάδων νοικοκυριών έχει δημιουργηθεί σε περιοχές της Αττικής, με πρωταγωνιστές δημοτικές αρχές που καθυστερούν επί χρόνια να αποστείλουν τα στοιχεία κατανάλωσης νερού, τα οποία είναι απαραίτητα για τη χρέωση των τελών αποχέτευσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Financialreport, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η ΕΥΔΑΠ στέλνει αλλεπάλληλες επιστολές χωρίς αποτέλεσμα, άλλες στις οποίες οι δημοτικές υπηρεσίες μεταφέρουν την ευθύνη η μία στην άλλη και μία τουλάχιστον περίπτωση όπου, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ούτε δύο δικαστικές αποφάσεις έχουν οδηγήσει στην πλήρη τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων.

Και όλα αυτά με τον ισχυρισμό, σε ορισμένες περιπτώσεις, ότι η μη αποστολή των στοιχείων γίνεται για να «προστατευθούν» οι δημότες από πρόσθετες επιβαρύνσεις. Μόνο που αυτή η δήθεν προστασία κινδυνεύει να αποδειχθεί η ακριβότερη δυνατή παγίδα για τους ίδιους τους πολίτες. Διότι τα τέλη αποχέτευσης δεν εξαφανίζονται επειδή ένας δήμος καθυστερεί να διαβιβάσει τα στοιχεία. Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις συσσωρεύονται και υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπούν σε λογαριασμούς που θα αφορούν δύο, τέσσερα ή ακόμη και πολύ περισσότερα χρόνια. Έτσι, αντί ο καταναλωτής να πληρώνει μια ελάχιστη περιοδική επιβάρυνση, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ξαφνική οικονομική απαίτηση εκατοντάδων ή χιλιάδων ευρώ, ανάλογα με την κατανάλωση και τη διάρκεια της εκκρεμότητας.

Οι δήμοι δεν στέλνουν στοιχεία

Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται σε περιοχές όπου η ύδρευση και η αποχέτευση δεν παρέχονται από τον ίδιο φορέα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δήμοι διαθέτουν δικά τους δίκτυα ύδρευσης και εξυπηρετούν τους καταναλωτές τους, ενώ για την αποχέτευση χρησιμοποιείται το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Για να υπολογίσει η εταιρεία το τέλος χρήσης υπονόμων, πρέπει να γνωρίζει πόσο νερό καταναλώθηκε σε κάθε ακίνητο. Χωρίς τα δεδομένα αυτά δεν μπορεί να προσδιοριστεί σωστά η αντίστοιχη χρέωση. Οι δήμοι είναι υποχρεωμένοι να στέλνουν ετησιως τα στοιχεία βάσει Κοινής Υπουργικής Απόφασης από το 1988. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες η αντιπαράθεση αφορά συνολικά απαιτήσεις εκατομμυρίων ευρώ, με την ΕΥΔΑΠ να εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να διεκδικήσει χρήματα από τους ίδιους τους δήμους.

Ο χάρτης των εκκρεμοτήτων

Ο κατάλογος με τα έτη για τα οποία δεν έχουν αποσταλεί στοιχεία αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος:

Στη Νέα Ερυθραία και στον Γέρακα εμφανίζεται εκκρεμότητα για το 2025. Στη Βάρη και στο Κορωπί για δύο χρόνια. Στον Διόνυσο για τέσσερα. Στη Φυλή, όμως, η υπόθεση λαμβάνει εντελώς διαφορετικές διαστάσεις,  καθώς οι εκκρεμότητες στοιχείων εκτείνονται σε περίοδο 22 ετών.

Η περίπτωση της Φυλής

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η ΕΥΔΑΠ αναμένει καταναλώσεις νερού για ολόκληρη την περίοδο από το 2009 έως το 2024. Δηλαδή για δεκαέξι συνεχόμενα χρόνια. Η εταιρεία φέρεται να αποστέλλει κάθε χρόνο σχετική επιστολή, χωρίς να εξασφαλίζει τα απαιτούμενα δεδομένα.

Για την προηγούμενη περίοδο, από το 2004 έως το 2008, έχουν ήδη εκδοθεί δύο δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες έκριναν ότι ο Δήμος οφείλει να παραδώσει τα σχετικά στοιχεία. Μία από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών το 2019 και μία από το Εφετείο Αθηνών το 2023.  Και όμως, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή.

Διόνυσος: Το αίτημα της ΕΥΔΑΠ χάθηκε στον λαβύρινθο των υπηρεσιών

Εάν η περίπτωση της Φυλής δείχνει πόσο μακριά μπορεί να φθάσει μια εκκρεμότητα, η υπόθεση του Διονύσου αποκαλύπτει πώς η γραφειοκρατία μπορεί να μετατραπεί σε μηχανισμό διαρκούς μετάθεσης ευθυνών. Η ΕΥΔΑΠ ζήτησε τον Μάρτιο τα στοιχεία κατανάλωσης για την τετραετία 2022–2025. Αντί να λάβει τα δεδομένα, βρέθηκε μπροστά σε μια αλληλογραφία μεταξύ των υπηρεσιών του ίδιου του Δήμου. Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος διαβίβασε το αίτημα στη Διεύθυνση Εσόδων, ενώ παράλληλα ζήτησε από την ΕΥΔΑΠ να επικαιροποιήσει τα αρχεία της, ώστε να γνωρίζει ποια υπηρεσία είναι αρμόδια. Δύο εβδομάδες αργότερα, η Διεύθυνση Εσόδων απάντησε, κατόπιν εντολής δημάρχου, ότι δεν είναι αρμόδια για το θέμα.

Στην απάντησή της υποστήριξε ότι το σχετικό αρχείο τηρείται από το Τμήμα Ύδρευσης και ότι αυτό είχε ήδη επισημανθεί από τον Δεκέμβριο του 2024. Το έγγραφο κοινοποιήθηκε και στην ΕΥΔΑΠ.

Τα στοιχεία, όμως, σύμφωνα με τον φάκελο, δεν είχαν ακόμη φθάσει στην εταιρεία. Τρεις υπηρεσίες, αλλεπάλληλες διαβιβάσεις και τέσσερα χρόνια εκκρεμοτήτων. Το μόνο που φαίνεται να μετακινείται με ταχύτητα είναι η ευθύνη από το ένα γραφείο στο άλλο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πολίτης παραμένει στην άγνοια για τα τέλη που ενδέχεται να του ζητηθούν αργότερα.

Δήμος Κρωπίας: Τρεις επιστολές και ακόμη αναζητούνται τα στοιχεία

Στον Δήμο Κρωπίας η εικόνα είναι εξίσου αποκαλυπτική. Η πρώτη επιστολή της ΕΥΔΑΠ για την αποστολή στοιχείων κατανάλωσης απεστάλη τον Απρίλιο του 2025. Ακολούθησε δεύτερη τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Τον Ιούνιο του 2026 η εταιρεία επανήλθε για τρίτη φορά, απευθυνόμενη πλέον προσωπικά στον δήμαρχο. Παρά τις οχλήσεις, δεν είχε αποσταλεί η κατανάλωση του 2024, ενώ στο μεταξύ προστέθηκε και το 2025.

Πόσες ακόμη επιστολές χρειάζονται για να ολοκληρωθεί μια διαδικασία που θα έπρεπε να αποτελεί μέρος της κανονικής λειτουργίας ενός δήμου;

Και ποιος θα εξηγήσει στους δημότες του Κρωπίου γιατί δεν ενημερώθηκαν και δεν χρεώθηκαν εγκαίρως για τις υπηρεσίες αποχέτευσης που χρησιμοποιούσαν;

Βάρη: Η ΕΥΔΑΠ πήρε το δίκτυο, αλλά όχι και τις καταναλώσεις

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Βάρης, καθώς εδώ η εκκρεμότητα συνδέεται με την αλλαγή φορέα διαχείρισης του δικτύου ύδρευσης. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2025 η ΕΥΔΑΠ ανέλαβε το δίκτυο ύδρευσης της περιοχής. Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν είχε παραλάβει τις καταναλώσεις για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2024 έως την ημερομηνία παράδοσης του δικτύου. Πρόκειται για περίπου 21 μήνες.

Η ΕΥΔΑΠ απέστειλε την πρώτη σχετική επιστολή τον Οκτώβριο του 2025 και επανήλθε με υπενθύμιση τον Ιούλιο του 2026. Στην τελευταία επικοινωνία, μάλιστα, επισημαίνεται ότι η εταιρεία επιφυλάσσεται να διεκδικήσει τα διαφυγόντα έσοδά της.

Οι κάτοικοι της Βάρης, που πέρασαν στη νέα κατάσταση μετά την ανάληψη του δικτύου από την ΕΥΔΑΠ, μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με χρεώσεις που θα αφορούν περιόδους πριν από τη μεταβίβαση. Είναι εύλογο να αναρωτηθούν γιατί τα στοιχεία δεν παραδόθηκαν μαζί με το δίκτυο, γιατί χρειάστηκαν επανειλημμένες επιστολές και εάν υπήρξε ολοκληρωμένο σχέδιο για την οικονομική τακτοποίηση των παλαιότερων καταναλώσεων.

Ο κατάλογος δεν σταματά στις τέσσερις χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Στη Νέα Ερυθραία, στον Γέρακα και στη Μάνδρα – Ειδυλλία, υπάρχει εκκρεμότητα για όλο το 2025 ενώ βαίνει στο τέλος και το 2026.

Να σημειωθεί πως ο νέος του 2026 επιτρέπει στην ΕΥΔΑΠ να στραφεί και κατά των δήμων. Ο νόμος 5325/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 122 της 31ης Ιουλίου 2026, περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για το τέλος χρήσης υπονόμου. Με το άρθρο 20 αντικαθίσταται το άρθρο 16 του νόμου 1068/1980 και προβλέπεται, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, η δυνατότητα αναδρομικής χρέωσης για ακίνητα που έχουν συνδεθεί με το δίκτυο αποχέτευσης αλλά δεν χρεώνονται το σχετικό τέλος. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι προβλέπεται και η δυνατότητα της ΕΥΔΑΠ να διεκδικήσει από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης διαφυγόντα έσοδα. Η νομοθετική ρύθμιση συνδέει ρητά την ευθύνη των αρμόδιων φορέων με την έγκαιρη διαβίβαση των ιστορικών στοιχείων κατανάλωσης ύδρευσης.

Ειδικότερα, για ακίνητα που αποχετεύονται από την ΕΥΔΑΠ αλλά υδροδοτούνται από άλλον φορέα, ο αρμόδιος πάροχος ύδρευσης οφείλει να διαβιβάζει την ετήσια κατανάλωση. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, προβλέπεται δυνατότητα διεκδίκησης των εσόδων που χάθηκαν από τη μη τιμολόγηση.

Επομένως, οι δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν επ’ αόριστον την παράδοση των στοιχείων ως μια εκκρεμότητα χωρίς οικονομικές συνέπειες.