Διεθνή

Στον αέρα η αμερικανική χρηματοδότηση για τον αγωγό φυσικού αερίου στη Βοσνία – Οι σκιές γύρω από το περιβάλλον Τραμπ

Προσθήκη ως αγαπημένη πηγή στην Google
Financialreport.gr

Νέα αβεβαιότητα για ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς η χρηματοδότησή του από τις ΗΠΑ τίθεται σε κίνδυνο - Οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις με συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου, οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο και οι ενστάσεις των Βρυξελλών

Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχεται το σχέδιο κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη με την Κροατία, καθώς η προοπτική αμερικανικής χρηματοδότησής του βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, στις 17 Νοεμβρίου 2026.

Η εξέλιξη δημιουργεί νέα ερωτήματα για την υλοποίηση ενός έργου το οποίο η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει αναδείξει σε στρατηγική προτεραιότητα της αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής στην περιοχή, με βασικό στόχο τον περιορισμό της εξάρτησης της Βοσνίας από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Πρόκειται για τον λεγόμενο αγωγό «Νότιας Διασύνδεσης» (Southern Interconnection), που σχεδιάζεται να συνδέσει το βοσνιακό δίκτυο με την Κροατία και, μέσω αυτής, με τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στο νησί Κρκ της Αδριατικής.

Η σημασία του έργου υπερβαίνει τα στενά ενεργειακά όρια. Για την Ουάσιγκτον αποτελεί δυνητική δίοδο για αμερικανικό LNG προς μια αγορά που εξακολουθεί να εξαρτάται από τη Ρωσία. Για τη Βοσνία συνιστά ευκαιρία διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, ενώ για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ταυτόχρονα ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας, ανταγωνισμού και διαφάνειας.

Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση προστίθεται στις ήδη σοβαρές πολιτικές και θεσμικές αντιπαραθέσεις που συνοδεύουν την υλοποίησή του.

Το παρασκήνιο: Οι άνθρωποι του Τραμπ και η αμφιλεγόμενη συμφωνία

Η υπόθεση απέκτησε έντονες πολιτικές διαστάσεις όταν στο προσκήνιο εμφανίστηκε η αμερικανική εταιρεία AAFS Infrastructure and Energy, η οποία συνδέεται με πρόσωπα του στενού πολιτικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος του Ντόναλντ Τραμπ.

Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Τζέσι Μπίναλ, δικηγόρος που είχε εκπροσωπήσει τον Τραμπ σε δικαστικές υποθέσεις, καθώς και ο Τζόζεφ Φλιν, αδελφός του Μάικλ Φλιν, πρώην συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου.

Η εταιρεία, που ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2025, βρέθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα στο επίκεντρο διαπραγματεύσεων για ένα μεγάλο ενεργειακό και επενδυτικό σχέδιο, παρά τα ερωτήματα που διατυπώθηκαν για την προηγούμενη εμπειρία της στην κατασκευή και λειτουργία αντίστοιχων υποδομών.

Σύμφωνα με προηγούμενη έρευνα του Guardian, το επιχειρηματικό σχέδιο προέβλεπε επενδύσεις περίπου 300 εκατ. ευρώ για τον ίδιο τον αγωγό και επιπλέον 900 εκατ. ευρώ για την κατασκευή τριών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Η χρηματοδότηση προβλεπόταν να προέλθει από ίδια και δανειακά κεφάλαια.

Το παρασκήνιο έγινε ακόμη πιο έντονο όταν οι αρχές της Ομοσπονδίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης προώθησαν νομοθετικές αλλαγές που προσδιόριζαν την AAFS ως φορέα ανάπτυξης του έργου, χωρίς προηγούμενη ανταγωνιστική διαδικασία επιλογής.

Η εξέλιξη προκάλεσε αντιδράσεις οργανώσεων κατά της διαφθοράς, οι οποίες προειδοποίησαν για τους κινδύνους που συνεπάγεται η ανάθεση στρατηγικών υποδομών χωρίς διαφανή διαγωνισμό.

Τον Απρίλιο του 2026, η κυβέρνηση Τραμπ προσέδωσε ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα στο εγχείρημα. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ συμμετείχε στο Ντουμπρόβνικ σε ανακοινώσεις ενεργειακών συμφωνιών, μεταξύ των οποίων και κοινή δήλωση υποστήριξης της Νότιας Διασύνδεσης, στο πλαίσιο της προσπάθειας διεύρυνσης των εξαγωγών αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, η υπόθεση άνοιξε μέτωπο και στο αμερικανικό Κογκρέσο. Δημοκρατικοί βουλευτές, με πρωταγωνιστή τον Μπιλ Κίτινγκ, έθεσαν ζήτημα ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων, αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική διπλωματία υποστήριξε μια εταιρεία που συνδέεται με συνεργάτες του προέδρου.

Από την πλευρά τους, η αμερικανική κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι της εταιρείας έχουν υπερασπιστεί τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι η επιλογή επενδυτή αποτελεί κυρίαρχη απόφαση των βοσνιακών αρχών και ότι το σχέδιο εξυπηρετεί έναν διαχρονικό αμερικανικό στρατηγικό στόχο.

Στο μεταξύ, στο προσκήνιο είχε παρέμβει και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Με επιστολή του τον Απρίλιο, ο πρεσβευτής της ΕΕ στο Σαράγεβο, Λουίτζι Σορέκα, προειδοποίησε ότι η ειδική νομοθετική μεταχείριση του αγωγού θα μπορούσε να υπονομεύσει τη συμβατότητα του έργου με το ευρωπαϊκό ενεργειακό πλαίσιο και να θέσει σε κίνδυνο την πρόσβαση της Βοσνίας σε χρηματοδοτικούς πόρους περίπου 1 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό Σχέδιο Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια.

Έτσι, ένα έργο που παρουσιάστηκε ως μέσο απεξάρτησης από τη Μόσχα εξελίχθηκε σε πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων, ευρωπαϊκών θεσμών και των περίπλοκων εσωτερικών πολιτικών ισορροπιών της Βοσνίας.

Η νέα αβεβαιότητα για την αμερικανική χρηματοδότηση καθιστά ακόμη πιο κρίσιμο το ερώτημα κατά πόσον το σχέδιο διαθέτει επαρκή οικονομική και θεσμική βάση για να προχωρήσει.

Το διακύβευμα, άλλωστε, δεν περιορίζεται στην κατασκευή ενός ακόμη αγωγού. Αφορά το ποιος θα ελέγχει τις ενεργειακές διαδρομές των Δυτικών Βαλκανίων, ποιος θα αναλάβει το επενδυτικό ρίσκο και κατά πόσον η προσπάθεια περιορισμού της ρωσικής επιρροής μπορεί να προχωρήσει χωρίς να δημιουργήσει νέες πολιτικές και επιχειρηματικές εξαρτήσεις.

Προσθήκη του financialreport.gr ως
προτεινόμενη πηγή στην Google
googlenews

Ακολουθήστε το financialreport.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

close menu