Διεθνή

Σύνοδος Τραμπ, Σι και Πούτιν: Τα διπλωματικά οφέλη για Κίνα και Ρωσία και οι συμφωνίες που δεν εξασφάλισαν οι ΗΠΑ

Προσθήκη ως αγαπημένη πηγή στην Google
Financialreport.gr

Η τριμερής συνάντηση στη Σενζέν ολοκληρώθηκε χωρίς ουσιαστικές συμφωνίες για τα πυρηνικά, την Ουκρανία και το Ιράν. Η Κίνα ενίσχυσε τη διπλωματική της εικόνα, η Ρωσία επέστρεψε στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων και ο Ντόναλντ Τραμπ βρέθηκε αντιμέτωπος με τα όρια της στρατηγικής του

Η πολυαναμενόμενη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, στις 19 Νοεμβρίου 2026, στην κινεζική πόλη Σενζέν, επρόκειτο να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές στιγμές της δεύτερης προεδρικής θητείας του Αμερικανού προέδρου.

Ωστόσο, παρά τον ιστορικό χαρακτήρα της συνόδου και την εντυπωσιακή υποδοχή που επιφύλαξε το Πεκίνο στους ηγέτες των ΗΠΑ και της Ρωσίας, τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν περιορισμένα. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν σε μια συμβολική διακήρυξη ειρήνης, επαναβεβαιώνοντας ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να έχει νικητή και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Δεν παρουσίασαν, όμως, δεσμευτικό σχέδιο για τη μείωση των πυρηνικών εξοπλισμών ούτε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των μεγάλων διεθνών κρίσεων.

Η σύνοδος ανέδειξε την απόσταση ανάμεσα στις προσωπικές διπλωματικές φιλοδοξίες του Τραμπ και στις σύνθετες γεωπολιτικές πραγματικότητες που καθορίζουν τις σχέσεις Ουάσιγκτον, Πεκίνου και Μόσχας. Από την πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδιώξει να μετατρέψει τις προσωπικές του επαφές με ξένους ηγέτες σε βασικό εργαλείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Η προσέγγισή του βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι απευθείας συνομιλίες, η οικοδόμηση προσωπικής εμπιστοσύνης και η διαπραγματευτική πίεση μπορούν να επιτύχουν αποτελέσματα που η παραδοσιακή διπλωματία δυσκολεύεται να εξασφαλίσει. Η σύνοδος της Σενζέν αποτέλεσε χαρακτηριστική εφαρμογή αυτής της στρατηγικής.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), με την κινεζική ηγεσία να οργανώνει ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό διπλωματικό σκηνικό. Ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε προσωπικά τον Τραμπ στο αεροδρόμιο, συνοδεία στρατιωτικών τιμών, σε μια ασυνήθιστη κίνηση που υπογράμμισε τη σημασία της επίσκεψης. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ενθουσιασμένος από την υποδοχή και χαρακτήρισε τη συνάντηση εξαιρετικά επιτυχημένη. Ωστόσο, η θετική προσωπική του αποτίμηση δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχες πολιτικές δεσμεύσεις.

Η τριμερής συζήτηση διήρκεσε λιγότερο από 90 λεπτά, χρόνος περιορισμένος για τη διαχείριση ζητημάτων που επηρεάζουν την παγκόσμια ασφάλεια. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τις εκτιμήσεις αναλυτών ότι η συνάντηση είχε μεγαλύτερη συμβολική και επικοινωνιακή βαρύτητα από ό,τι ουσιαστικό διαπραγματευτικό αποτέλεσμα.

Το πυρηνικό ζήτημα: Η σημαντικότερη χαμένη ευκαιρία

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί εδώ και χρόνια μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει όχι μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία, αλλά και την Κίνα, η οποία αναπτύσσει σταδιακά το πυρηνικό της οπλοστάσιο. Η ανάγκη μιας νέας συμφωνίας έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική μετά τη λήξη της συνθήκης New START, στις 5 Φεβρουαρίου 2026. Η συγκεκριμένη συμφωνία, που είχε υπογραφεί το 2010, αποτελούσε το τελευταίο νομικά δεσμευτικό διμερές πλαίσιο περιορισμού των στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Με την εκπνοή της, οι δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις έμειναν χωρίς αντίστοιχο δεσμευτικό σύστημα περιορισμού των στρατηγικών τους οπλοστασίων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών Ειρήνης της Στοκχόλμης (SIPRI), τον Ιανουάριο του 2026 τα συνολικά πυρηνικά αποθέματα διαμορφώνονταν περίπου ως εξής:

  • Ρωσία: 5.420 πυρηνικές κεφαλές.
  • Ηνωμένες Πολιτείες: 5.042 πυρηνικές κεφαλές.
  • Κίνα: 620 πυρηνικές κεφαλές.

Τα στοιχεία περιλαμβάνουν και κεφαλές που δεν βρίσκονται σε επιχειρησιακή ανάπτυξη.

Η μεγάλη διαφορά μεταξύ των οπλοστασίων εξηγεί σε σημαντικό βαθμό την επιφυλακτικότητα του Πεκίνου. Η Κίνα υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να δεχθεί περιορισμούς αντίστοιχους με εκείνους των ΗΠΑ και της Ρωσίας, όταν διαθέτει σαφώς μικρότερες πυρηνικές δυνάμεις. Παράλληλα, η ενίσχυση των κινεζικών πυρηνικών δυνατοτήτων προκαλεί ανησυχία στην Ουάσιγκτον, η οποία επιδιώκει ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής σταθερότητας.

Η διακήρυξη της Σενζέν προβλέπει διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων, αλλά δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ούτε δεσμεύσεις για αριθμητικές μειώσεις. Επομένως, η προοπτική μιας πραγματικής τριμερούς συνθήκης εξακολουθεί να παραμένει μακρινή.

Κίνα και Ρωσία ενισχύουν τη διεθνή τους παρουσία

Παρότι ο Τραμπ επιδίωξε να παρουσιάσει τη σύνοδο ως αμερικανική διπλωματική επιτυχία, οι πολιτικοί ωφελημένοι ενδέχεται να είναι περισσότερο το Πεκίνο και η Μόσχα. Για τον Σι Τζινπίνγκ, η φιλοξενία των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας αποτέλεσε ευκαιρία να αναδείξει την Κίνα ως κεντρικό παράγοντα της διεθνούς διπλωματίας. Το Πεκίνο παρουσίασε μια εικόνα μεγάλης δύναμης που μπορεί να φέρνει στο ίδιο τραπέζι τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές και να διαμορφώνει τον χώρο του διεθνούς διαλόγου.

Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν απέκτησε ένα σημαντικό διπλωματικό πλεονέκτημα. Παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και τις δυτικές κυρώσεις, ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε ως ισότιμος συνομιλητής των δύο ισχυρότερων οικονομικών δυνάμεων του πλανήτη. Η συμμετοχή του στη σύνοδο ενίσχυσε την εικόνα της Ρωσίας ως αναπόσπαστου παράγοντα στις συζητήσεις για τη διεθνή ασφάλεια, χωρίς να χρειαστεί να αναλάβει σημαντικές νέες δεσμεύσεις. Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο για την Ουάσιγκτον. Η προσπάθεια του Τραμπ να αναδείξει την αμερικανική επιρροή μπορεί ταυτόχρονα να προσφέρει πολιτική νομιμοποίηση και πρόσθετο διπλωματικό κύρος στους βασικούς ανταγωνιστές της.

Η Ουκρανία και ο φόβος μιας νέας «Γιάλτας»

Μία από τις σοβαρότερες ανησυχίες που προκάλεσε η συνάντηση αφορά την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η παρουσία των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας σε μια κλειστή τριμερή συζήτηση δημιούργησε συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής συζήτησαν τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη. Οι αναλογίες είναι περισσότερο πολιτικές και συμβολικές παρά ουσιαστικές, καθώς η συνάντηση στη Σενζέν δεν οδήγησε σε συμφωνία για ανακατανομή σφαιρών επιρροής. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές ανησυχίες έχουν συγκεκριμένη βάση.

Την ώρα που οι τρεις ηγέτες συναντιούνταν στην Κίνα, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πραγματοποιούσαν ξεχωριστή συνάντηση στο Βερολίνο, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν τη συμμετοχή της Ουκρανίας και της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την αντίθεσή του σε μια διαδικασία που θα μπορούσε να θυμίζει τη Γιάλτα, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν μπορεί να εξασφαλίσει βιώσιμη ειρήνη. Η ευρωπαϊκή θέση είναι ότι οι αποφάσεις για την Ουκρανία δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου και ότι η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης απαιτεί ουσιαστικό ευρωπαϊκό ρόλο.

Παράλληλα, η απουσία συγκεκριμένης αναφοράς στον πόλεμο της Ουκρανίας από την κοινή διακήρυξη της Σενζέν επιβεβαίωσε ότι οι διαφορές παραμένουν βαθιές.

Ιράν, Ταϊβάν και εμπόριο: Τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα

Η περιορισμένη πρόοδος δεν αφορούσε μόνο το πυρηνικό ζήτημα. Η διεθνής αντιπαράθεση γύρω από το Ιράν, οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας και οι αυξανόμενες στρατηγικές εντάσεις στην περιοχή της Ταϊβάν εξακολουθούν να αποτελούν βασικές εστίες αστάθειας.

Στο ιρανικό μέτωπο, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ενώ η ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την παγκόσμια οικονομία.

Όσον αφορά την Ταϊβάν, οι θέσεις της Ουάσιγκτον και του Πεκίνου παραμένουν σε σύγκρουση, με την Κίνα να θεωρεί το ζήτημα βασικό στοιχείο της εθνικής κυριαρχίας της.

Στο οικονομικό επίπεδο, η τεχνολογική αντιπαράθεση, οι εμπορικοί περιορισμοί και ο ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζουν να επηρεάζουν τις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών.

Η διακήρυξη της συνόδου περιέλαβε επίσης αναφορές στη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην ενεργειακή παραγωγή και στον περιορισμό ενδεχόμενης υπέρβασης εξουσιών από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Οι συγκεκριμένες αναφορές δείχνουν ότι υπάρχει πεδίο συνεννόησης ανάμεσα στους τρεις ηγέτες σε ορισμένα ζητήματα διεθνούς διακυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν γεφυρωθεί οι σημαντικότερες στρατηγικές διαφωνίες τους.

Η εσωτερική πολιτική πίεση στον Τραμπ

Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε σε μια δύσκολη πολιτική περίοδο για τον Αμερικανό πρόεδρο, λόγω της απώλειας του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου,γεγονός που έχει περιορίσει τα πολιτικά περιθώρια του Λευκού Οίκου, ενώ η αντιπαράθεση με το Ιράν επιβαρύνει περαιτέρω τη δημοτικότητά του.

Σε αυτό το περιβάλλον, μια μεγάλη διεθνής συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει το πολιτικό του κύρος και να προσφέρει στην κυβέρνησή του μια σημαντική επιτυχία στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο, οι επικρίσεις των Δημοκρατικών εστιάζουν στο ότι η προσωπική επαφή με τους ισχυρούς ηγέτες δεν αρκεί, όταν δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες παραχωρήσεις και εφαρμόσιμες συμφωνίες.

Ο Λευκός Οίκος, αντίθετα, υπερασπίζεται την επιλογή του Τραμπ να συνομιλεί απευθείας ακόμη και με τους πιο δύσκολους γεωπολιτικούς αντιπάλους των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η προσέγγιση αυτή ενισχύει την αμερικανική ισχύ.

Το επόμενο σημαντικό ορόσημο για την εξωτερική πολιτική του Τραμπ αναμένεται τον Δεκέμβριο, με τη σύνοδο της G20 στη Φλόριντα. Εκεί προβλέπεται νέα συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Σι Τζινπίνγκ, ενώ παραμένει αβέβαιη η πιθανή παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Προσθήκη του financialreport.gr ως
προτεινόμενη πηγή στην Google
googlenews

Ακολουθήστε το financialreport.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

close menu