Το αργό τέλος των επιχειρήσεων της γειτονιάς: Κλείνουν φούρνοι, παντοπωλεία και 6.000 περίπτερα την τελευταία δεκαετία

Η συνεχής αύξηση των λειτουργικών δαπανών, οι απαιτήσεις του κράτους και των φορολογικών αρχών, η δυσκολία εξεύρεσης και η ανάγκη η επιχείριση να λειτουργεί πολλές ώρες και αργίες είναι κάποιοι από τους λόγους που οι γειτονιές δεν έχουν πια τις μικρές επιχειρήσεις με τις οποίες μεγάλωσαν οι προηγούμενες γενιές, δηλαδή τα παραδοσιακά αρτοποιεία, τα μπακάλικα και τα περίπτερα. Εν έτει 2026, τη θέση των περιπτέρων έχουν πάρει τα μίνι μάρκετ, πολλά από τα οποία έχουν τη σφραγίδα γνωστών αλυσίδων λιανικής, τα παραδοσιακά μπακάλικα έχουν εξαφανιστεί και οι φούρνοι όπως τους γνωρίζαμε έχουν συρρικνωθεί, αφήνοντας χώρο στο προκατασκευασμένο ψωμί των σούπερ μάρκετ.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μισθωτών Περιπτέρων Θεόδωρο Μάλλιο στο Financial Report “ο κλάδος έχει μειωθεί ως παρουσία σημαντικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που είχε ξεκινήσει από το διάστημα της οικονομικής κρίσης και εξακολουθησε και κατά την περίοδο του Covid. Αυτό το αποδίδουμε καταρχήν στο ό,τι πρόκειται για μια πολύ δύσκολη δουλειά, η οποία θέλει αφοσίωση, παρουσία και φροντίδα και γιαυτό αποθαρρυνονται και οι νέοι για αναλάβουν τις οικογενειακές επιχειρήσεις“.

O Θεόδωρος Μάλλιος.

Παρότι, κατά τον ίδιο, μια ανανέωση για τον κλάδο ήρθε τα χρόνια από το 2010 και ύστερα όταν στη δουλειά μπήκαν αρκετοί μετανάστες Αλβανοί και Βορειοηπειρώτες που είχαν διάθεση να εργαστούν , ξεκίνησε η αργή πτώση.

Σύμφωνα με δεδομένα που έδωσε στο Financial Report ο κ. Μάλλιος, τα περίπτερα στην Ελλάδα έχουν μειωθεί σημαντικά, από 11.000 που ήταν στη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, πλέον είναι λίγο κάτω από 5.000, ενώ στο παιχνίδι δυναμικά έχουν μπει και οι εταιρείες που έχουν πέντε – δέκα περίπτερα μαζί.

Εξάλλου, πρόσφατη έκθεση της εταιρείας Nielsen ΙQ δίνει ακόμα χαμηλότερους αριθμούς, δηλαδή κοντά 4.200 περίπτερα, από περίπου 9.900 το 2010.
Την ίδια στιγμή και τα ψιλικατζίδικα-παντοπωλεία (μίνι-μάρκετ) έχουν επίσης μειωθεί, σχεδόν κατά το 1/3 (από 30.000 σε 21.000).

Στον αντίποδα, υπάρχει ανάπτυξη της μικρής λιανικής, μέσω των Superettes, δηλαδή των μαγαζιών από 0-400 τμ, που έχουν τη σφραγίδα μεγάλων αλυσίδων. Μy Market, Οκ και ΑΒ Βασιλόπουλος είναι αυτοί που δραστηριοποιούνται πιο έντονα στον συγκεκριμένο κλάδο, λαμβάνοντας franchise από τις λιανικές εταιρείες, ενώ σύμφωνα με στοιχεία από τους επικεφαλής των αλυσίδων μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, αναμένεται πανελλαδικά το άνοιγμα άνω των 300.

Λουκέτα χωρίς τέλος στα αρτοποιεία
Παράλληλα, πάνω από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια του κλάδου έχουν βάλει λουκέτο μόνο τους τελευταίους 30 μήνες στην Ελλάδα όπως τονίζεται σε ανακοίνωση της Ένωσης Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής (Ε.ΕΠ.Α.Ζ.), με τα μέλη της να δηλώνουν ότι ο κλάδος της αρτοποιίας ζαχαροπλαστικής στην Ελλάδα πλέον απειλείται με αφανισμό.

Ο Πρόεδρος της ΕΕΠΑΖ Παναγιώτης Μονεμβασιώτης, επικεφαλής της αλυσίδας αρτοζαχαροπλαστείων Βενέτη, σκιαγράφησε, μιλώντας στο Financial Report, στο περιθώριο πρόσφατης εκδήλωσης για τη σύμπραξη με την εταιρεία Coffee Lab, με πολύ μελανά χρώματα το μέλλον του κλάδου: «Δεν βρίσκουμε καταρχήν κόσμο να εργαστεί στα αρτοποιεία, πόσο μάλλον επιχειρηματίες να κρατούν ως αρτοποιοί τα μαγαζιά αυτά. Το επάγγελμα έχει εκλείψει και η νέα γενιά δεν είναι διατεθειμένη να ξυπνά από τις 4 και τις 5 το πρωί για να εργαστεί σε φούρνο, ακόμα και όταν μιλάμε για μισθούς 3.000 ευρώ και άνω».

O Παναγιώτης Μονεμβασιώτης

Ο ίδιος αναφέρθηκε, επίσης, και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας επιχειρηματίας του κλάδου λόγω των υψηλών τιμών της ενέργειας, των πρώτων υλών και των ενοικίων. «Σε σχέση με πριν τον κορονοιό, οι τιμές σε όλα έχουν πάει στα ύψη, δύο και τρεις φορές πιο πάνω απ, ό,τι ήταν και αυτό είναι κάτι το οποίο δεν πρόκειται να αλλάξει, γεγονός, το οποίο θα φέρει λουκέτα και το 2026».

Αυτό αναφέρεται και στην ανακοίνωση της ΕΕΠΑΖ, η οποία μιλά για μια ”πραγματικότητα που δεν έχει αλλάξει: Από την εποχή της πανδημίας και μετά, έχουν σημειωθεί πρωτοφανείς ανατιμήσεις από 100% έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες, εκ των οποίων τις περισσότερες τις έχουν απορροφήσει οι επιχειρήσεις και μικρό μέρος μόνο έχει περάσει στις τιμές των προϊόντων, καθώς οι άνθρωποι του κλάδου συμμερίζονται την έντονη οικονομική πίεση που βιώνουν οι συμπολίτες μας. Κατά το ίδιο διάστημα, όπως επισημαίνει, στο κείμενο της Ένωσης, το κόστος της ενέργειας έφτασε έως και να τετραπλασιαστεί (2022) και πλέον είναι σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα (2020).

Ταυτόχρονα, την τελευταία πενταετία, όπως τονίζεται στο κείμενο «οι επιχειρήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με βροχή νέων υποχρεώσεων – «εμφυτευμάτων», που αφορούν είτε την ψηφιοποίηση των οικονομικών διαδικασιών είτε περιβαλλοντικά τέλη και κανονισμούς, μεταξύ άλλων».

Ενδεικτικά αναφέρονται το My DATΑ, η διασύνδεση φορολογικών μηχανισμών με e-send, η διασύνδεση συστημάτων POS με ταμειακά συστήματα (με πρόσθετο κόστος για αλλαγή συστημάτων), το κόστος για αγορά, διασύνδεση και συντήρηση λογισμικών, με τεχνικά προβλήματα και βαριά πρόστιμα 10.000-20.000€, η ψηφιακή κάρτα εργασίας, τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η δημιουργία λογαριασμού IRIS, η δημιουργία νέας πλατφόρμας για νέες αδειοδοτήσεις, με πρόσθετο κόστος για τα παλαιά καταστήματα ώστε να ανέβουν και αυτά στην πλατφόρμα, ενώ επισημαίνεται η υποχρέωση ασφάλισης καταστημάτων και εξοπλισμού επ’ απειλή προστίμου της τάξης των 10.000€ και η υποχρέωση πιστοποίησης των εργαζομένων στην εστίαση, με κόστος παράβολου 50€ ανά εργαζόμενο.

Λιγότερο ωφελημένοι στις εκπτώσεις οι μικροί στη γειτονιά

Oι μικρές επιχειρήσεις, επίσης, είναι αυτές που είναι οι λιγότερο ωφελημένες σε ό,τι αφορά τις αγορές και κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων και των δράσεων τύπου Black Friday. Με βάση τα όσα αναφέρει στο Financial Report ο Αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Νίκος Κογιουμτσής «η μείωση της αγοραστικής δύναμης έχει χτυπήσει κατά κύριο λόγο τους μικροεπιχειρηματίες της γειτονιάς. Είναι οι πρώτοι που πλήττονται, καθώς δεν έχουν το περιθώριο να κάνουν καλύτερες τιμές, όπως τα μεγάλα πολυκαταστήματα, ενώ είναι και αυτοί που δεν μπορούν να δελεάσουν με μεγάλες προσφορές, κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων. Αν συνεχιστεί, δε, το ράλι του πληθωρισμού και η άνοδος των βασικών εξόδων της καθημερινότητας – ενέργεια, ενοίκια, σούπερ μάρκετ-και αυτή τη χρονιά, είναι σίγουρο, δεδομένου και της πληγής των κινέζικων πλατφορμών, ότι θα δούμε λουκέτα σε πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

O Nίκος Κογιουμτσής