Τώρα, ο Τραμπ λέει ότι θα επιβάλει δασμούς 15% αντί για 10% που ανακοίνωσε την Παρασκευή

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επιβάλει παγκόσμιους δασμούς ύψους 15%, εκφράζοντας παράλληλα τη δυσαρέσκειά του για την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που ακύρωσε προηγούμενους εισαγωγικούς δασμούς που είχε θεσπίσει. Την Παρασκευή, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα αντικαταστήσει τους δασμούς που ακυρώθηκαν με έναν ενιαίο δασμό 10% σε όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, το Σάββατο, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ανακοίνωσε ότι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί στο μέγιστο επιτρεπόμενο επίπεδο, βάσει ενός εμπορικού νόμου που δεν έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν.

Ο συγκεκριμένος νόμος δίνει τη δυνατότητα επιβολής προσωρινών δασμών για περίπου πέντε μήνες, πριν η κυβέρνηση χρειαστεί να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για την παράτασή τους.

Οι δασμοί του 10% επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν το αυξημένο ποσοστό 15% θα εφαρμοστεί από την ίδια ημερομηνία.

Ο νέος συντελεστής 15% αποτελεί προσωρινό μέτρο βάσει του Άρθρου 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974 και δημιουργεί ερωτήματα για χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία, οι οποίες είχαν συμφωνήσει με τις ΗΠΑ σε δασμό 10%. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η απόφαση για την αύξηση του δασμού ελήφθη έπειτα από επανεξέταση της, όπως τη χαρακτήρισε, «γελοίας, κακοδιατυπωμένης και βαθιά αντιαμερικανικής» απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Με ψήφους 6 υπέρ και 3 κατά, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο πρόεδρος είχε υπερβεί τις εξουσίες του όταν επέβαλε ευρείς παγκόσμιους δασμούς πέρυσι, χρησιμοποιώντας τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) του 1977.

Σύμφωνα με τα τελευταία κυβερνητικά στοιχεία, οι ΗΠΑ έχουν ήδη εισπράξει τουλάχιστον 130 δισεκατομμύρια δολάρια από δασμούς που επιβλήθηκαν με βάση τον συγκεκριμένο νόμο.

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ο Τραμπ δήλωσε ότι «ντρέπεται για ορισμένα μέλη του δικαστηρίου» και χαρακτήρισε «ανόητους» τους δικαστές που απέρριψαν την εμπορική του πολιτική.

Οι δασμοί αποτελούν βασικό άξονα της οικονομικής πολιτικής του Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει ότι θα ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να επενδύουν και να παράγουν εντός των ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θεωρείται σημαντικός περιορισμός της προεδρικής του εξουσίας και πλήγμα στην ατζέντα της δεύτερης θητείας του.

Ο πρόεδρος έχει υποστηρίξει ότι οι δασμοί είναι απαραίτητοι για τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών. Παρ’ όλα αυτά, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 2,1% σε σύγκριση με το 2024, φτάνοντας περίπου τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Με βάση το Άρθρο 122, οι περισσότερες εισαγωγές στις ΗΠΑ θα επιβαρύνονται με δασμό 15%, με εξαίρεση ορισμένα κρίσιμα ορυκτά, μέταλλα και φαρμακευτικά προϊόντα. Ξεχωριστοί δασμοί σε χάλυβα, αλουμίνιο, ξυλεία και αυτοκίνητα, που έχουν επιβληθεί με άλλο νομικό πλαίσιο, παραμένουν σε ισχύ.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι χώρες που είχαν συνάψει προηγούμενες εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, θα υπαχθούν στον παγκόσμιο δασμό βάσει του Άρθρου 122 και όχι στον χαμηλότερο συντελεστή που είχαν διαπραγματευτεί.

Η βρετανική κυβέρνηση δήλωσε ότι αναμένει τη διατήρηση της προνομιακής εμπορικής σχέσης με τις ΗΠΑ, ενώ Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησαν για τις αρνητικές συνέπειες της αυξημένης αβεβαιότητας.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ανοίγει επίσης τον δρόμο για αιτήματα επιστροφής χρημάτων από επιχειρήσεις που κατέβαλαν τους ακυρωμένους δασμούς. Ωστόσο, το δικαστήριο δεν αποφάνθηκε εάν οι επιστροφές πρέπει να δοθούν.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι τυχόν επιστροφές ενδέχεται να καθυστερήσουν λόγω νομικών διαδικασιών, ενώ επιχειρηματικοί φορείς ζητούν ταχεία αποζημίωση, τονίζοντας ότι θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα.