Τουρισμός: Ενδεχόμενο επιβολής τουριστικού φόρου στο Λονδίνο

Το ζήτημα της επιβολής τουριστικού φόρου στο Λονδίνο έχει έρθει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει την παραχώρηση νέων φορολογικών αρμοδιοτήτων στους τοπικούς άρχοντες. Η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, μέσω του νομοσχεδίου για την «Αποκέντρωση και Ενδυνάμωση των Κοινοτήτων στην Αγγλία», αναμένεται να δώσει στον δήμαρχο του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, αλλά και σε άλλους δημάρχους, τη δυνατότητα να επιβάλλουν τοπικό τουριστικό φόρο στις διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα και πλατφόρμες τύπου Airbnb. Ο δήμαρχος Λονδίνου έχει ταχθεί εδώ και καιρό υπέρ της αποκέντρωσης φορολογικών εξουσιών και αντιμετωπίζει θετικά, έστω και με επιφύλαξη, τις αναφορές ότι μπορεί σύντομα να αποκτήσει τη δυνατότητα επιβολής τουριστικής εισφοράς, την οποία θεωρεί «μέτρια» και εναρμονισμένη με άλλες μεγάλες πόλεις του κόσμου.

Το Λονδίνο είναι ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς στον κόσμο. Μόνο το 2024 καταγράφηκαν περίπου 89 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, και οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι ένας φόρος της τάξης του 5% ή ένα αντίστοιχο σταθερό ποσό θα μπορούσε να αποφέρει έως και 240 εκατομμύρια λίρες ετησίως στην πόλη.
Παράλληλα, η Αγγλία αποτελεί τη μόνη χώρα της G7 όπου η κεντρική κυβέρνηση μέχρι σήμερα εμπόδιζε συστηματικά τις τοπικές αρχές να επιβάλλουν τουριστικούς φόρους, σε αντίθεση με χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή ο Καναδάς, όπου οι μεγάλες πόλεις έχουν τέτοιες αρμοδιότητες.

Η Αρχή του Μείζονος Λονδίνου ζήτησε από το think tank Centre for Cities να μελετήσει τα διεθνή παραδείγματα και να προτείνει κατάλληλα μοντέλα. Η ανάλυση εντόπισε τρεις βασικούς τύπους τουριστικού φόρου που εφαρμόζονται σε πόλεις της G7, όπως το Παρίσι, το Μόναχο, το Μιλάνο, τη Νέα Υόρκη, το Τορόντο και το Τόκιο

Ποσοστιαίος φόρος επί του κόστους διαμονής. Νέα Υόρκη και Τορόντο εφαρμόζουν τέτοιου είδους εισφορές, με τη Νέα Υόρκη να συγκεντρώνει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες ετησίως από τις διανυκτερεύσεις.

Σταθερό τέλος ανά διανυκτέρευση ή ανά κράτηση. Στο Τόκιο υπάρχει ένα σχετικά χαμηλό, ενιαίο ποσό ανά κράτηση, που όμως αποδίδει λιγότερα έσοδα, παρότι η πόλη έχει τεράστιο αριθμό διανυκτερεύσεων.
Κλιμακωτά τέλη ανάλογα με είδος και «αστέρια» καταλύματος. Σε πόλεις της Γαλλίας και της Ιταλίας το ποσό εξαρτάται από το είδος καταλύματος και την επίσημη κατηγορία του.

Για το Λονδίνο, οι ειδικοί θεωρούν ότι πιο ρεαλιστικό θα ήταν είτε ένα ποσοστιαίο σύστημα είτε ένα απλό σταθερό τέλος, καθώς η Βρετανία δεν διαθέτει ενιαίο, θεσμοθετημένο εθνικό σύστημα «αστεριών» ξενοδοχείων όπως η Γαλλία και η Ιταλία.

Παλαιότερη εκτίμηση της GLA είχε δείξει ότι φόρος 1 λίρας ανά διανυκτέρευση θα μπορούσε να αποφέρει γύρω στις 90 εκατ. λίρες ενώ ένας φόρος 5% επί της τιμής της διαμονής θα μπορούσε να φτάσει περίπου τις 240 εκατ. λίρες ετησίως.

Το παράδειγμα της Σκωτίας και της Ουαλίας
Η Σκωτία και η Ουαλία έχουν ήδη θεσπίσει νομοθεσία που επιτρέπει στους δήμους να επιβάλλουν visitor levy (τουριστική εισφορά) στις διανυκτερεύσεις. Στο Εδιμβούργο, από τον Ιούλιο του 2026 θα εφαρμόζεται φόρος 5% επί του κόστους της διαμονής (πριν από τον ΦΠΑ), για τις πρώτες πέντε νύχτες κάθε κράτησης. Στη Γλασκώβη σχεδιάζεται επίσης εισφορά 5% με παρόμοια λογική, ενώ το Αμπερντίν εξετάζει ακόμη υψηλότερο συντελεστή 7%.
Στην Ουαλία, νόμος που εγκρίθηκε πρόσφατα επιτρέπει στις τοπικές αρχές να επιβάλλουν σταθερό τέλος ανά διανυκτέρευση, με ενδεικτικά ποσά γύρω στις 1,30 λίρες ανά άτομο τη νύχτα στα περισσότερα καταλύματα.