Αίτημα στις ΗΠΑ από το Πακιστάν για χρηματοδοτική “ανάσα” 10 δισ. δολαρίων

Το Πακιστάν υπέβαλε αίτημα στις ΗΠΑ για την παροχή διευκόλυνσης σταθεροποίησης συναλλάγματος ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση του θέματος.

Εφόσον το αίτημα εγκριθεί, αναμένεται να προσφέρει κρίσιμη οικονομική «ανάσα» στη χειμαζόμενη οικονομία της ασιατικής χώρας.

Το αίτημα, το οποίο αποκαλύπτεται για πρώτη φορά, έπεται του διαμεσολαβητικού ρόλου που ανέλαβε το Πακιστάν στις συνομιλίες για τον πόλεμο στο Ιράν, εξέλιξη που αναβάθμισε το διπλωματικό του προφίλ και καλλιέργησε προσδοκίες για οικονομικά οφέλη από την Ουάσινγκτον και άλλους εταίρους.

Στη σχετική επιστολή προς τον Υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, το Ισλαμαμπάντ ζητά τη δημιουργία Διμερούς Μηχανισμού Στήριξης και Σταθεροποίησης Συναλλάγματος μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, ύψους 10 δισ. δολαρίων, με διάρκεια ωρίμανσης έως και πέντε έτη.

Μια τέτοια συμφωνία θα ενίσχυε τα συναλλαγματικά διαθέσιμα του Πακιστάν, θα περιόριζε τις πιέσεις στη ρουπία και θα μειώνε την εξάρτησή του από πολυμερείς χρηματοδοτήσεις, τη στιγμή που η κυβέρνηση εφαρμόζει αυστηρή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική στο πλαίσιο του προγράμματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες. Το Υπουργείο Οικονομικών του Πακιστάν δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό εκτός των ωρών λειτουργίας των αγορών στην Ασία.

Ο Υπουργός Οικονομικών του Πακιστάν, Μουχάμαντ Ορανγκζέμπ, συνάντησε τον κ. Μπέσεντ στην Ουάσινγκτον την Τρίτη. Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου -στην οποία δεν γίνεται αναφορά στο αίτημα των 10 δισ.- ο Πακιστανός υπουργός έθεσε το ζήτημα της ευάλωτης φύσης της εγχώριας οικονομίας απέναντι στις περιφερειακές γεωπολιτικές εξελίξεις.

«Ο Σενάτορας Ορανγκζέμπ ζήτησε μεγαλύτερη αμερικανική στήριξη στην προσπάθεια του Πακιστάν για πρόσβαση στις αγορές, η οποία βασίζεται στη βελτίωση της πρόσβασης στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, στην αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων και στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας», αναφέρει η ανακοίνωση, προσθέτοντας ότι και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για εμβάθυνση της διμερούς οικονομικής συνεργασίας, προώθηση των αμερικανικών επενδύσεων και προώθηση στρατηγικών έργων.

Οι όροι του ΔΝΤ και η φύση του αμερικανικού μηχανισμού

Το Πακιστάν παραμένει υπό το αυστηρό πλαίσιο του προγράμματος του ΔΝΤ, ύψους 7 δισ. δολαρίων, το οποίο έχει επιβάλει πολιτικά μη δημοφιλείς αυξήσεις φόρων, περιστολή δαπανών και μεταρρυθμίσεις.

Οι μηχανισμοί σταθεροποίησης συναλλάγματος (Exchange Stabilization Facilities) αποτελούν σπάνια εργαλεία του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών -τα οποία συνήθως διοχετεύονται μέσω του Ταμείου Σταθεροποίησης Συναλλάγματος- παρέχοντας δολάρια, συμφωνίες ανταλλαγής (swaps) ή εγγυήσεις για τη στήριξη διαθεσίμων και τη σταθεροποίηση νομισμάτων.

Διαφέρουν από τις μόνιμες γραμμές swap δολαρίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) με ορισμένες κεντρικές τράπεζες, οι οποίες λειτουργούν ως διεθνής δίαυλος παροχής δολαρίων για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Το πακέτο που δόθηκε στην Αργεντινή το 2025 ήταν η πρώτη νέα παροχή τέτοιου μηχανισμού σε ξένη κυβέρνηση από το 2002 (όταν είχε δοθεί στην Ουρουγουάη), με εξαίρεση τη μακροχρόνια γραμμή swap της Μεξικού, που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1940 και ανέρχεται πλέον σε 9 δισ. δολάρια.

Η εξάρτηση από το εξωτερικό χρέος

Το Πακιστάν απέφυγε την αθέτηση πληρωμών το 2023 χάρη σε μια μεταβατική συμφωνία 3 δισ. δολαρίων με το ΔΝΤ, ενώ στη συνέχεια εξασφάλισε διευρυμένη χρηματοδότηση 7 δισ. δολαρίων (EFF), καθώς και ξεχωριστό δάνειο 1,3 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές.

Ωστόσο, τα συναλλαγματικά του διαθέσιμα εξακολουθούν να εξαρτώνται από διακρατικές χρηματοδοτήσεις, ανανεώσεις ομολόγων και καταθέσεις από την Κίνα και τη Σαουδική Αραβία.

Αυτό καθιστά το Ισλαμαμπάντ ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε αλλαγές στη διμερή στήριξη ή σε καθυστερήσεις εκταμιεύσεων από το ΔΝΤ. Αυτή η ευαλωτότητα έγινε εμφανής τον Απρίλιο, όταν το Πακιστάν αποπλήρωσε περίπου 3,5 δισ. δολάρια -ποσό που αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο των διαθεσίμων του- στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τη Σαουδική Αραβία να καλύπτει το κενό παρέχοντας νέα στήριξη ύψους 3 δισ. δολαρίων.