Ανταλλαγή σφοδρών πληγμάτων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Κλείνουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ

Σφοδρές εκατέρωθεν επιθέσεις με πυραύλους και drones εξαπέλυσαν την Κυριακή οι δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ιράν. Η Τεχεράνη έβαλε στο στόχαστρο αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου, ανακοινώνοντας παράλληλα πως έκλεισαν εκ νέου τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Η αλληλουχία των πληγμάτων των τελευταίων ημερών ώθησε τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να κηρύξει τον τερματισμό της εκεχειρίας. Η συμφωνία αυτή είχε σκοπό να αναστείλει τις εχθροπραξίες που είχαν ξεκινήσει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, αν και ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το παράθυρο για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

Η νέα κλιμάκωση ακολουθεί μια σειρά επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή ενώ το Ιράν υποστήριξε ότι έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι τα εμπορικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται κανονικά από τη θαλάσσια δίοδο, από την οποία πριν από τον πόλεμο διακινείτο το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Το Ιράν εντείνει τον ρυθμό και διευρύνει το εύρος των επιθέσεων

Σύμφωνα με τη CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν το Σάββατο 140 ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε πάνω από 300 κατά τη διάρκεια τριών νυχτερινών επιχειρήσεων. Στόχος των ΗΠΑ, όπως αναφέρεται, είναι «να υποβαθμιστεί η ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και ναυτικούς που κινούνται ελεύθερα στο Στενό».

Από την πλευρά τους, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για εκρήξεις σε πολλές παραθαλάσσιες πόλεις.

Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι κατέστρεψαν ένα κέντρο διοίκησης και ελέγχου καθώς και υπόστεγα drones στην Ιορδανία (σύμμαχο των ΗΠΑ), έπληξαν αμερικανική βάση ραντάρ στο Κουβέιτ, επιτέθηκαν σε πλατφόρμες υποστήριξης και ανεφοδιασμού αμερικανικών αεροπλανοφόρων στο Ομάν, και κατέστρεψαν ένα κέντρο συντήρησης αεροσκαφών και διοικητικό κέντρο στο Κατάρ.

Η κυβέρνηση του Κατάρ ανακοίνωσε ότι τρεις άνθρωποι, ανάμεσά τους ένα παιδί, τραυματίστηκαν από θραύσματα της επίθεσης. Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) δήλωσαν ότι τα αμυντικά τους συστήματα αναχαίτισαν πυραύλους και drones από το Ιράν, ενώ σειρήνες προειδοποίησης ήχησαν στο Μπαχρέιν και εκρήξεις ακούστηκαν στην Ντόχα. Η Εθνική Αρχή Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών των ΗΑΕ διευκρίνισε αργότερα ότι οι πυραυλικές απειλές που εντοπίστηκαν νωρίτερα βρίσκονταν εκτός των συνόρων της χώρας.

Στην Ιορδανία, το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο μετέδωσε ότι τρεις πύραυλοι από το ιρανικό έδαφος κατέπεσαν στη χώρα νωρίς την Κυριακή, προκαλώντας μικρές υλικές ζημιές χωρίς θύματα. Στόχοι drones έγιναν επίσης τοποθεσίες στην περιοχή Μουσάνταμ του Ομάν, χωρίς να αναφερθούν θύματα.

Την ίδια ώρα, ένας Ινδός υπήκοος αγνοείται μετά από επίθεση στο εμπορικό πλοίο GFS Galaxy στα ανοικτά των ακτών του Ομάν. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, καταδικάζοντας την επίθεση, δήλωσε: «Από τους 11 Ινδούς υπηκόους που επέβαιναν στο πλοίο, οι 10 έχουν διασωθεί μέχρι στιγμής, ενώ ένας φέρεται να αγνοείται».

Στον «αέρα» η διαμεσολάβηση και ενεργειακός συναγερμός

Τα κυριακάτικα πλήγματα της Τεχεράνης σηματοδοτούν μια απότομη κλιμάκωση, καθώς το Ιράν είχε προειδοποιήσει ότι οποιοδήποτε αντίποινο για το περιστατικό με το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων θα αντιμετωπιζόταν με «σκληρή απάντηση».

Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν είχε πλήξει το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, αποφεύγοντας ωστόσο το Κατάρ (από τις αρχές Απριλίου) και τα ΗΑΕ (από τις αρχές Μαΐου). Η επίθεση της Κυριακής στο Κατάρ έπληξε μια χώρα της οποίας οι διαμεσολαβητικές προσπάθειες ήταν κομβικές για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – με την Ντόχα να έχει ξεκαθαρίσει στο παρελθόν ότι δεν θα λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής ενόσω δέχεται επίθεση.

Ο πόλεμος έχει αποσταθεροποιήσει τον Κόλπο, ενώ ο άτυπος αποκλεισμός του Στενού από το Ιράν έχει προκαλέσει άλμα στις τιμές της ενέργειας, τροφοδοτώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Οι υψηλότερες τιμές, ειδικά στη βενζίνη, αποτελούν ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εγχώριων εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο.

«Κρατήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα»

Η τελευταία ανάφλεξη θέτει σε περαιτέρω αμφισβήτηση το μέλλον της ενδιάμεσης αμερικανοϊρανικής συμφωνίας που υπεγράφη τον περασμένο μήνα με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Την Κυριακή, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, έγραψε στην πλατφόρμα Χ:

«Η εποχή των μονομερών συμφωνιών ΤΕΛΕΙΩΣΕ. Σας το είπαμε: κρατήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα. Η πραγματικότητα χτυπά την πόρτα».

Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την Τρίτη την άδεια που επέτρεπε την πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου, αφότου εμπορικά δεξαμενόπλοια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας δέχθηκαν πυρά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, πυροδοτώντας έναν κύκλο αντιποίνων με εκατέρωθεν πλήγματα. Αν και το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις προηγούμενες επιθέσεις σε πλοία, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τέτοιες ενέργειες ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, συζήτησε τις περιφερειακές εξελίξεις σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πακιστανό ομόλογό του, Ισάκ Νταρ, η χώρα του οποίου αποτελεί βασικό διαμεσολαβητή.

Οι τελευταίες εχθροπραξίες ξέσπασαν αμέσως μετά τις συνομιλίες που είχαν το Σάββατο στο Ομάν ο Αρακτσί με τον Υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι. Οι συνομιλίες είχαν ως στόχο τον συντονισμό των ρυθμίσεων για τη ναυσιπλοΐα και τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπακαέι. Νομικές και τεχνικές αντιπροσωπείες των δύο χωρών, παρουσία και αντιπροσωπείας από το Κατάρ, συζήτησαν την ασφάλεια στη θάλασσα και συμφώνησαν να συνεχίσουν τις πολιτικές και τεχνικο-νομικές συνομιλίες για την επίτευξη κοινής συνεννόησης.

Απειλές για εκδίκηση από τη νέα ηγεσία του Ιράν

Σε γραπτή του δήλωση το Σάββατο, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, απείλησε με εκδίκηση για τον θάνατο του προκατόχου και πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τα πρώτα πλήγματα του πολέμου.

Σημειώνεται ότι ο νέος ηγέτης του Ιράν δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος.