Aποστολή διάσωσης στο διάστημα από τη NASA για τη σωτηρία του τηλεσκοπίου Swift

Η NASA εκτόξευσε την Παρασκευή μια πρωτοφανή αποστολή διάσωσης στο διάστημα. Ένα ρομποτικό σκάφος θα επιχειρήσει να «πιάσει» το παρατηρητήριο Swift, ένα τηλεσκόπιο που χάνει σταδιακά ύψος και κινδυνεύει να συντριβεί στη Γη τους επόμενους μήνες.

Πρόκειται για αποστολή που δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά, σύμφωνα με το BBC.

Το Swift βρίσκεται σε τροχιά από το 2004 και ανιχνεύει τις εκλάμψεις ακτίνων γάμα, τις πιο ισχυρές εκρήξεις στο Σύμπαν. Προκαλούνται από τον βίαιο θάνατο γιγάντιων άστρων και τις συγκρούσεις των υπολειμμάτων τους, αποδεσμεύοντας σε δευτερόλεπτα ενέργεια ίση με αυτή που θα εκπέμψει ο Ήλιος σε ολόκληρη τη ζωή του (10 δισεκατομμύρια χρόνια). Κανένα άλλο τηλεσκόπιο δεν μπορεί να τις παρατηρήσει, γι’ αυτό η NASA έκρινε ότι αξίζει να σωθεί.

Η αιτία της πτώσης είναι η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα. Η ατμόσφαιρα της Γης έχει διογκωθεί σε βαθμό που αγγίζει πλέον το παρατηρητήριο, δημιουργώντας αντίσταση που το επιβραδύνει και μειώνει σταδιακά το ύψος του. Από τα 600 χλμ που βρισκόταν αρχικά, το Swift έχει πέσει στα 360 χλμ περίπου, με το μεγαλύτερο μέρος της πτώσης τα τελευταία δύο χρόνια.

Την αποστολή ανέλαβε η Katalyst Space Technologies, νεοφυής εταιρεία από την Αριζόνα. Η ομάδα είχε λιγότερο από ένα χρόνο στη διάθεσή της: κάτω από τα 300 χλμ η διάσωση καθίσταται αδύνατη, εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος Ghonhee Lee. Σε μόλις οκτώ μήνες, σχεδίασε, κατασκεύασε και δοκίμασε το σκάφος LINK.

Το LINK είναι ένα ρομπότ περίπου στο μέγεθος ψυγείου, εξοπλισμένο με τρεις ρομποτικούς βραχίονες, κάμερες, αισθητήρες και μικρούς κινητήρες ώθησης. Εκτοξεύτηκε με πύραυλο Pegasus XL και τις επόμενες εβδομάδες θα ενεργοποιήσει σταδιακά τα συστήματά του, επαληθεύοντας ότι άντεξαν στην εκτόξευση. Σε τρεις με τέσσερις εβδομάδες αναμένεται να φτάσει δίπλα στο Swift.

Η σύλληψη θα είναι η πιο κρίσιμη φάση. Το LINK θα πλησιάσει αργά, θα κυκλώσει το τηλεσκόπιο φωτογραφίζοντάς το από κάθε γωνία και θα απλώσει τους τρεις βραχίονές του για να το αρπάξει. Η πρόκληση είναι ότι το Swift δεν σχεδιάστηκε ποτέ για μια τέτοια διαδικασία στο διάστημα, ενώ μετά από είκοσι χρόνια η κατάστασή του μπορεί να έχει μεταβληθεί, σύμφωνα με τον δρ Simeon Barber, ανώτερο ερευνητή στο Open University.

Αν η διαδικασία πετύχει, το LINK θα ανάψει τους κινητήρες του και θα σέρνει αργά το ζευγάρι προς τα πάνω, από τα 360 χλμ πίσω στα 600 χλμ. Η διαδικασία θα διαρκέσει δύο με τρεις μήνες. Ο Barber περιέγραψε μια αργή, ομαλή ανύψωση, χωρίς απότομη ώθηση σε υψηλότερη τροχιά.

Η αποστολή χαρακτηρίζεται «υψηλού κινδύνου» και πολλά πρέπει να πάνε σωστά. Αν όμως τα καταφέρει, το επόμενο ερώτημα θα είναι αναπόφευκτο: θα μπορούσε μια παρόμοια αποστολή να σώσει και το Hubble;