Aqua Montis: 123 εκατ. ευρώ για ορεινά αντιπλημμυρικά έργα σε Θεσσαλία και Φθιώτιδα

Στην υλοποίηση ενός εκτεταμένου προγράμματος ορεινών αντιπλημμυρικών έργων, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, προχωρούν τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με επίκεντρο τη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα.

Το πρόγραμμα Aqua Montis περιλαμβάνει περίπου 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας, με βασικό στόχο τη συγκράτηση των υδάτων και των φερτών υλικών στον ορεινό χώρο, πριν αυτά καταλήξουν στις πεδινές περιοχές, ενισχύοντας έτσι την αντιπλημμυρική και αντιδιαβρωτική προστασία.

Από το συνολικό πακέτο, δημόσια δαπάνη ύψους 96,1 εκατ. ευρώ εγκρίθηκε από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 για την πράξη «Έργα ορεινής υδρονομίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας – Aqua Montis». Παράλληλα, έργα προϋπολογισμού 26,56 εκατ. ευρώ στις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ, με χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο.

Οι παρεμβάσεις θα αναπτυχθούν στο Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας, και ειδικότερα στις ορεινές λεκάνες που υπάγονται στα δασαρχεία Αγιάς, Λάρισας, Μουζακίου, Τρικάλων και Λαμίας. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για φράγματα βάρους, μονά και διπλά φράγματα, προφράγματα, αναβαθμούς, τοίχους αντιστήριξης και προστασίας πρανών, καθώς και έργα καθαρισμού και διευθέτησης τμημάτων της κοίτης χειμάρρων.

Ο σχεδιασμός βασίζεται στη λογική των «λύσεων βασισμένων στη φύση», με τις αρμόδιες υπηρεσίες να επιδιώκουν τη μείωση της πλημμυρικής αιχμής στις πεδινές ζώνες, τον περιορισμό της διάβρωσης και των αποθέσεων φερτών υλικών, αλλά και την προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων. Στις προβλεπόμενες δράσεις περιλαμβάνονται ακόμη αναδασώσεις και φυτοτεχνικές ενισχύσεις, με στόχο τη σταθερότητα των εδαφών και την προσαρμογή των περιοχών στα νέα κλιματικά δεδομένα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πρόληψη μετά τις καταστροφικές συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias, που έπληξαν την περιοχή τον Σεπτέμβριο του 2023. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων, η παρέμβαση στον ορεινό χώρο αποσκοπεί στο να περιορίσει τον όγκο και την ορμή των υδάτων που κατευθύνονται προς τις πεδινές περιοχές, προστατεύοντας ανθρώπινες ζωές, υποδομές και παραγωγικές εκτάσεις.

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος έχει ήδη ολοκληρώσει τις προκαταρκτικές μελέτες για το σύνολο των ορεινών λεκανών που εντάσσονται στο Aqua Montis, ενώ για το τμήμα που αφορά το Δασαρχείο Βόλου οι συμβάσεις έχουν ήδη προχωρήσει. Για τις διαδικασίες ανάθεσης, το ΥΠΕΝ υποστηρίζεται από την τεχνογνωσία της ΕΕΣΥΠ Α.Ε., πρώην ΤΑΙΠΕΔ.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε:

«Η Θεσσαλία χρειάζεται ουσιαστική θωράκιση απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Με το Aqua Montis, συνολικού ύψους 123 εκατ. ευρώ, προχωρούμε σε περίπου 1.300 έργα ορεινής υδρονομίας στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα, παρεμβαίνοντας στον ορεινό χώρο, πριν τα νερά και τα φερτά υλικά φτάσουν στις πεδινές περιοχές. Η επιλογή μας είναι σαφής, δεν περιμένουμε τα ακραία φαινόμενα για να δράσουμε. Επενδύουμε στην πρόληψη, στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και των υποδομών και στην ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ώριμες μελέτες και έργα που ήδη συμβασιοποιούνται, περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη. Θωρακίζουμε σήμερα τη Θεσσαλία απέναντι στις προκλήσεις του αύριο».

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ανέφερε:

«Με το εκτεταμένο πρόγραμμα έργων ορεινής υδρονομίας, συνολικού ύψους περίπου 123 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη υλοποιεί μια ακόμα δράση με στόχο τη θωράκιση της χώρας και ειδικότερα περιοχών όπως η Θεσσαλία, απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ταυτόχρονα, ακόμα μια έμπρακτη απόδειξη για τον ρόλο και το κοινωνικό-αναπτυξιακό αποτύπωμα των ευρωπαϊκών πόρων που εξασφαλίσαμε. Οι πόροι του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης -όπως και αυτοί από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης- αφορούν το σύνολο της κοινωνίας, αφορούν στην ασφαλή και ισχυρή Ελλάδα του 2030 που με σχέδιο και αποφασιστικότητα δημιουργούμε.»