Bloomberg: Η Ευρώπη φοβάται τις επόμενες κινήσεις του Τραμπ στο ΝΑΤΟ

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει επαναφέρει στο επίκεντρο ένα ερώτημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητο για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, δηλαδή πόσο αξιόπιστη θα παραμείνει η αμερικανική δέσμευση απέναντι στο ΝΑΤΟ;

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες για τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς θεωρούν πιθανό ένα νέο κύμα αναδιάρθρωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα της Συμμαχίας, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει να μεταφέρει ακόμη μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού βάρους στους Ευρωπαίους συμμάχους.

Η ανησυχία αυτή δεν αφορά μόνο το ύψος των αμυντικών δαπανών. Συνδέεται κυρίως με τον τρόπο που ο Ντόναλντ Τραμπ αντιλαμβάνεται τις διατλαντικές σχέσεις. Από την πρώτη του θητεία είχε κατηγορήσει επανειλημμένα τους Ευρωπαίους ότι επωφελούνται από την αμερικανική στρατιωτική ισχύ χωρίς να συνεισφέρουν αναλογικά στο κοινό κόστος. Σήμερα, η θέση αυτή φαίνεται να μεταφράζεται σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών και για σταδιακή ανάληψη περισσότερων επιχειρησιακών ευθυνών από τις ευρωπαϊκές χώρες.

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών φόβων βρίσκεται το ενδεχόμενο αποχώρησης ή αναδιάταξης αμερικανικών στρατευμάτων από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Για πολλές χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, η φυσική παρουσία αμερικανικών δυνάμεων λειτουργεί όχι μόνο ως στρατιωτική ενίσχυση αλλά και ως ισχυρό πολιτικό μήνυμα αποτροπής απέναντι στη Ρωσία. Μια ενδεχόμενη μείωση αυτής της παρουσίας θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή και να ενισχύσει το αίσθημα ανασφάλειας, ιδιαίτερα στις χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία.

Παράλληλα, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιδιώξει μια διαφορετική προσέγγιση στις σχέσεις με τη Μόσχα, γεγονός που θα μπορούσε να μεταβάλει τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον στον πόλεμο της Ουκρανίας και συνολικά στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η πιθανότητα επαναπροσέγγισης με τη Ρωσία αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα, καθώς αρκετές χώρες θεωρούν ότι ενδέχεται να αποδυναμώσει τη συνοχή της δυτικής στρατηγικής απέναντι στο Κρεμλίνο.

Η απάντηση της Ευρώπης είναι η επιτάχυνση του εξοπλιστικού και αμυντικού σχεδιασμού. Τα τελευταία δύο χρόνια οι περισσότερες χώρες έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες, ενώ στο ΝΑΤΟ έχει τεθεί ο ιδιαίτερα φιλόδοξος στόχος για επενδύσεις που θα φθάσουν συνολικά στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, ύστερα από έντονες αμερικανικές πιέσεις. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των δεσμεύσεων παραμένει δύσκολη για πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς συνεπάγεται σημαντικές δημοσιονομικές επιβαρύνσεις και πολιτικό κόστος.

Η πραγματική πρόκληση, σύμφωνα με αναλυτές, δεν είναι μόνο η αύξηση των κονδυλίων αλλά και η απόκτηση αυτόνομων στρατιωτικών δυνατοτήτων. Η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε κρίσιμους τομείς, όπως οι στρατηγικές αερομεταφορές, οι δορυφορικές πληροφορίες, η αντιπυραυλική άμυνα και η διοίκηση μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η δημιουργία αυτών των δυνατοτήτων απαιτεί χρόνο, τεχνολογία και σημαντικές επενδύσεις.

Έτσι, το βασικό δίλημμα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένει ανοιχτό. Από τη μία πλευρά επιδιώκουν να διατηρήσουν την αμερικανική παρουσία ως θεμέλιο της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Από την άλλη, αντιλαμβάνονται ότι η εποχή της σχεδόν αποκλειστικής εξάρτησης από την Ουάσιγκτον ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της. Οι επόμενες αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το ΝΑΤΟ δεν θα καθορίσουν μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης, αλλά και το πόσο γρήγορα η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναγκαστεί να μετατρέψει τη στρατηγική της αυτονομία από πολιτικό σύνθημα σε πραγματική στρατιωτική δυνατότητα.