Deloitte: Δύο στις τρεις ελληνικές scale-ups αναζητούν κεφάλαια και μια στις τρείς «φρενάρουν» τις προσλήψεις το 2026

Υψηλές προσδοκίες για την αναπτυξιακή τους πορεία διατηρούν οι ελληνικές scale-ups, οι οποίες εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξες από τις αντίστοιχες επιχειρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και τις σκανδιναβικές χώρες.

Την ίδια στιγμή, όμως, το ελληνικό οικοσύστημα καλείται να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα ωρίμανσης: την προσέλκυση πελατών, την επέκταση σε ξένες αγορές, την πρόσβαση σε νέα κεφάλαια και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Αυτό προκύπτει από την έβδομη ετήσια έκδοση της έρευνας Scale-Ups Confidence Survey της Deloitte, στην οποία συμμετείχαν 498 start-ups και scale-ups από επτά αγορές της περιοχής EMEA.

Από την Ελλάδα συμμετείχαν 100 επιχειρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 20% του συνολικού δείγματος. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής μετά το Βέλγιο.

Συνολικά στην περιοχή EMEA, το 62% των επιχειρήσεων δηλώνει σίγουρο ή πολύ σίγουρο ότι μπορεί να διατηρήσει ή να επιταχύνει την ανάπτυξή του. Θετικά απέναντι στις προοπτικές ανάπτυξης τοποθετείται συνολικά το 90% των συμμετεχόντων.

Η σημαντικότερη πρόκληση δεν είναι πλέον η πρόσβαση στα κεφάλαια. Για το 60% των scale-ups, το βασικό εμπόδιο είναι η ζήτηση, η προσέλκυση πελατών και η εμπορική ανάπτυξη.

Η εικόνα στην Ελλάδα: Αισιοδοξία, αλλά και ανάγκη ωρίμανσης

Ο δείκτης εμπιστοσύνης των ελληνικών scale-ups για τη διατήρηση ή την επιτάχυνση της ανάπτυξής τους διαμορφώνεται στο 8,1 με άριστα το 10.

Η Ελλάδα βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με την Ολλανδία και υψηλότερα από το Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο, που συγκεντρώνουν βαθμολογία 7,7, καθώς και από τις σκανδιναβικές χώρες, με 7,1.

Στην κορυφή βρίσκονται η Ελβετία με 9,1 και η Ισπανία με 8,7.

Η υψηλή αισιοδοξία, ωστόσο, συνοδεύεται από την ανάγκη για το επόμενο βήμα ωρίμανσης. Οι ελληνικές εταιρείες καλούνται να ενισχύσουν την εμπορική τους λειτουργία, να διευρύνουν την παρουσία τους στο εξωτερικό και να αποκτήσουν στενότερη σύνδεση με επενδυτές και στρατηγικούς εταίρους.

Ανάπτυξη και εμπορική δραστηριότητα

Η διεύρυνση του πελατολογίου και η αύξηση των εσόδων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για τις ελληνικές scale-ups το 2026.

Το 57% εστιάζει στην ανάπτυξη πελατών και εσόδων, καθώς και στη μεγαλύτερη διείσδυση και διαφοροποίηση στην αγορά. Το ποσοστό συγκαταλέγεται μεταξύ των υψηλότερων της έρευνας.

Σύμφωνα με την Deloitte, η τάση αυτή συνδέεται με το περιορισμένο μέγεθος της εγχώριας αγοράς. Για τις ελληνικές scale-ups, η εξωστρέφεια δεν αποτελεί πλέον ένα μεταγενέστερο στάδιο ανάπτυξης, αλλά βασική προϋπόθεση για την επίτευξη κλίμακας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την πρώτη επιλογή διεθνούς επέκτασης για το 24% των ελληνικών επιχειρήσεων.

Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 12% και η Γερμανία με 9%.

Χρηματοδότηση και στρατηγική εξόδου

Το 66% των ελληνικών scale-ups αναζητεί ενεργά πρόσθετη χρηματοδότηση. Στο σύνολο της περιοχής EMEA, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 70%.

Η άντληση ιδίων κεφαλαίων από νέους επενδυτές παραμένει η βασική πηγή χρηματοδότησης. Στην Ελλάδα, ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή συγκεντρώνει ποσοστό 46%, το χαμηλότερο μεταξύ των αγορών που συμμετείχαν στην έρευνα.

Η αισιοδοξία για την εξασφάλιση των απαιτούμενων κεφαλαίων κινείται σε μεσαία επίπεδα, αντίστοιχα με εκείνα του Βελγίου και των σκανδιναβικών χωρών.

Ιδιαίτερα χαμηλό παραμένει και το ποσοστό των εταιρειών που έχουν καταρτίσει στρατηγική εξόδου.

Μόλις το 33% των ελληνικών scale-ups διαθέτει σχετικό σχέδιο, ποσοστό που είναι το χαμηλότερο στην έρευνα.

Μεταξύ των επιχειρήσεων που έχουν πλάνο εξόδου, το 81% προκρίνει ως πιθανότερη επιλογή την εξαγορά ή τη συγχώνευση.

Ανθρώπινο δυναμικό

Στην περιοχή EMEA, το 73% των scale-ups σχεδιάζει αύξηση του προσωπικού του.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, το 34% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι προσανατολίζεται σε πάγωμα προσλήψεων. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μαζί με εκείνο των σκανδιναβικών χωρών.

Η εικόνα αυτή συνδέεται, σύμφωνα με την έρευνα, όχι μόνο με μεγαλύτερη στρατηγική επιφυλακτικότητα, αλλά και με τις δυσκολίες εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού.

Η έλλειψη κατάλληλων υποψηφίων για συγκεκριμένα επαγγελματικά προφίλ αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση στις προσλήψεις.

Παράλληλα, το 22% των ελληνικών επιχειρήσεων αναφέρει ως πρόβλημα την απουσία σαφών προοπτικών μακροπρόθεσμης επαγγελματικής εξέλιξης. Το ποσοστό είναι υψηλότερο σε σύγκριση με τις υπόλοιπες αγορές.

Υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται κυρίως για τη βελτίωση των εσωτερικών λειτουργιών των scale-ups και λιγότερο ως άμεση πηγή εσόδων.

Στην Ελλάδα, το 20% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν έχει διαπιστώσει μέχρι σήμερα ουσιαστικό αντίκτυπο από την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό της έρευνας.

Η επίδοση αποδίδεται κυρίως στη σύνθεση των κλάδων στους οποίους δραστηριοποιούνται οι ελληνικές επιχειρήσεις και στο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης προϊόντων με την τεχνητή νοημοσύνη στον πυρήνα τους.

Δεν αποτελεί, σύμφωνα με την Deloitte, ένδειξη περιορισμένης υιοθέτησης της τεχνολογίας, αλλά χαμηλότερου βαθμού εμπορικής αξιοποίησής της.

Ο Κωνσταντίνος Βαΐτσας, Director of Innovation στην Deloitte Ελλάδος, επισημαίνει ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης του ελληνικού οικοσυστήματος θα εξαρτηθεί από την καλύτερη σύνδεση των scale-ups με κεφάλαια, ξένες αγορές και στρατηγικούς εταίρους.

«Το Scale-Up Confidence Survey μάς δίνει τη δυνατότητα να ακούσουμε ουσιαστικά τη φωνή των επιχειρήσεων που βρίσκονται στην πρώτη φάση της ανάπτυξής τους και να κατανοήσουμε καλύτερα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην πορεία τους προς το scaling», αναφέρει.

«Στην Deloitte πιστεύουμε ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης του ελληνικού οικοσυστήματος θα κριθεί από την ικανότητά του να συνδέει καλύτερα τις scale-ups με κεφάλαια, ξένες αγορές και στρατηγικούς εταίρους», προσθέτει.

Τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας σε επίπεδο EMEA:

Η ζήτηση είναι η μεγαλύτερη πρόκληση

Η ζήτηση της αγοράς και η εμπορική ανάπτυξη αποτελούν το σημαντικότερο εμπόδιο για το 60% των scale-ups.

Ακολουθούν η πρόσβαση σε κεφάλαια, η χρηματοοικονομική σταθερότητα και οι καθυστερήσεις στην καινοτομία.

Το ποσοστό φτάνει το 71% στην Ελβετία, το 64% στο Βέλγιο, το 63% στο Ηνωμένο Βασίλειο και το 61% στην Ισπανία.

Στο επίκεντρο πελάτες και έσοδα

Η διεύρυνση του πελατολογίου και η αύξηση των εσόδων αποτελούν την κορυφαία προτεραιότητα για το 2026 σε όλες τις αγορές.

Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Ισπανία με 89%, στο Ηνωμένο Βασίλειο με 88% και στις σκανδιναβικές χώρες με 87%.

Παράλληλα, το 66% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η βελτιστοποίηση του κύκλου πωλήσεων είναι ο τομέας που χρειάζεται τη μεγαλύτερη βελτίωση.

Οι ΗΠΑ παραμένουν βασικός στόχος επέκτασης

Ο κατακερματισμός της αγοράς στην EMEA εξακολουθεί να επηρεάζει τα σχέδια διεθνούς ανάπτυξης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την πρώτη επιλογή για το 43% των επιχειρήσεων στην Ολλανδία, το 43% στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 41% στην Ισπανία και το 24% στην Ελλάδα.

Οι scale-ups της Βόρειας Ευρώπης στρέφονται κυρίως προς το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία.

Χαμηλά τα ποσοστά σχεδιασμού εξόδου

Μόνο το 39% των επιχειρήσεων διαθέτει συγκεκριμένο πλάνο εξόδου.

Από αυτές, το 81% στοχεύει σε εξαγορά ή συγχώνευση και μόλις το 7% σε εισαγωγή στο χρηματιστήριο.

Η πρόθεση για αρχική δημόσια προσφορά είναι εντονότερη στην Ολλανδία, με 17%, και στο Ηνωμένο Βασίλειο, με 15%.

Επτά στις δέκα εταιρείες αναζητούν κεφάλαια

Το 70% των scale-ups επιδιώκει την άντληση πρόσθετης χρηματοδότησης.

Στις σκανδιναβικές χώρες το ποσοστό φτάνει το 100%.

Κύρια πηγή χρηματοδότησης παραμένει η είσοδος νέων επενδυτών μέσω ιδίων κεφαλαίων. Το Ηνωμένο Βασίλειο ξεχωρίζει για τη μεγαλύτερη χρήση δανειακής χρηματοδότησης, με ποσοστό 37%.

Το AI περνά στον πυρήνα της στρατηγικής

Το 54% των scale-ups επενδύει σε λύσεις προηγμένου αυτοματισμού και τεχνητής νοημοσύνης.

Στην Ελβετία, το 43% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βασικό στοιχείο του προϊόντος και κύρια πηγή εσόδων.

Το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 27% στην Ισπανία και στο 25% στο Βέλγιο.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται κυρίως για τη βελτίωση της εσωτερικής λειτουργικής αποδοτικότητας, σε ποσοστό 57%.

Σε σημείο καμπής το οικοσύστημα της EMEA

Η αισιοδοξία παραμένει ισχυρή και οι αναπτυξιακές φιλοδοξίες δεν υποχωρούν.

Ωστόσο, το βασικό στοίχημα για το 2026 είναι η υλοποίηση: η μετατροπή της ζήτησης σε έσοδα, η επέκταση πέρα από τα εθνικά σύνορα και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ως εμπορικού εργαλείου.

Για την Ελλάδα, η επόμενη ημέρα θα κριθεί από το κατά πόσο οι scale-ups θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τα όρια της εγχώριας αγοράς, να προσελκύσουν νέα κεφάλαια και να μετατρέψουν την τεχνολογική καινοτομία σε βιώσιμη διεθνή ανάπτυξη.