Δικηγορικοί Σύλλογοι κατά κυβέρνησης για τα «κόκκινα» δάνεια: «Προκλητική ρύθμιση υπέρ τραπεζών και funds»

Την έντονη αντίθεσή της σε νομοθετική ρύθμιση που, όπως καταγγέλλει, ευνοεί τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (funds και servicers), σε βάρος των οφειλετών, εκφράζει η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, ζητώντας την άμεση απόσυρσή της.

Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται το άρθρο 23 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών» και άλλες διατάξεις, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή στις 26 Οκτωβρίου 2026 και βρίσκεται στο στάδιο επεξεργασίας από τη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κόκκινα δάνεια: Πλειστηριασμοί χωρίς διαταγή πληρωμής. Τι προβλέπει το άρθρο 231 για τις διμερείς ρυθμίσεις

Νέα δεδομένα για χιλιάδες δανειολήπτες δημιουργεί διάταξη του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς οι συμφωνίες ρύθμισης οφειλών θα αποκτούν ισχύ εκτελεστού τίτλου

Η επίμαχη διάταξη προβλέπει την προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023 και, ειδικότερα, ότι η σύμβαση ρύθμισης οφειλών μπορεί να αποτελεί εκτελεστό τίτλο, σύμφωνα με το άρθρο 904 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Η πρόβλεψη αυτή σημαίνει ότι η σύμβαση αποκτά αυτοτελή εκτελεστότητα, επιτρέποντας στον πιστωτή να κινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση διαταγής πληρωμής.

Σύμφωνα με τους δικηγορικούς συλλόγους, η αλλαγή αυτή ανατρέπει ουσιώδεις δικονομικές εγγυήσεις, καθώς παρακάμπτει τη διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής και στερεί από τον οφειλέτη τη δυνατότητα να ασκήσει την ειδική ανακοπή κατά της διαταγής αυτής.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων απαλλάσσονται από την καταβολή του σχετικού δικαστικού ενσήμου, με συνέπειες και για τα δημόσια έσοδα.

Κίνδυνος κατασχέσεων με βάση ιδιωτικά έγγραφα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τη Συντονιστική Επιτροπή, το γεγονός ότι η αναγκαστική εκτέλεση θα μπορεί να επισπεύδεται με βάση ιδιωτικό έγγραφο, χωρίς να προβλέπονται επαρκείς εγγυήσεις για τον προσδιορισμό του πραγματικού υπολοίπου της οφειλής.

Οι δικηγορικοί σύλλογοι υπογραμμίζουν ότι δεν διασφαλίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα πιστοποιείται το ανεξόφλητο ποσό, μετά την αφαίρεση των καταβολών που έχει ήδη πραγματοποιήσει ο δανειολήπτης, ώστε η απαίτηση να είναι βέβαιη και εκκαθαρισμένη.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις ρυθμισμένων δανείων, όπου το ύψος της οφειλής μπορεί να μεταβάλλεται λόγω πληρωμών, τόκων και λοιπών επιβαρύνσεων.

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, στη συμβατική σχέση μεταξύ πιστωτή και δανειολήπτη υπάρχει ουσιαστική ανισορροπία διαπραγματευτικής ισχύος, καθώς οι όροι της ρύθμισης καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την τράπεζα ή την εταιρεία διαχείρισης, ενώ ο οφειλέτης βρίσκεται συχνά σε ασθενέστερη θέση.

Κατά τη Συντονιστική Επιτροπή, η προτεινόμενη ρύθμιση ενδέχεται να επιβαρύνει ιδιαίτερα τους οικονομικά ευάλωτους πολίτες, περιορίζοντας τις δυνατότητές τους να αμφισβητήσουν εγκαίρως τις απαιτήσεις που προβάλλονται σε βάρος τους.

Η κριτική επικεντρώνεται κυρίως στην απουσία προηγούμενης δικαστικής διαδικασίας για τη δημιουργία εκτελεστού τίτλου. Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργείται κάθε δυνατότητα δικαστικής προσφυγής κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλά ότι παρακάμπτεται ένα συγκεκριμένο στάδιο δικαστικής προστασίας που υπάρχει στη διαδικασία της διαταγής πληρωμής.

Ζητούν άμεση απόσυρση – Προαναγγέλλουν θεσμικές και νομικές πρωτοβουλίες

Η Συντονιστική Επιτροπή χαρακτηρίζει τη διάταξη «σοβαρή οπισθοδρόμηση» ως προς τις δικονομικές εγγυήσεις προστασίας των πολιτών, υποστηρίζοντας ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι επαρκές για την ισόρροπη αντιμετώπιση δανειστών και οφειλετών.

Κατά την εκτίμησή της, η επίμαχη νομοθετική επιλογή δεν εξυπηρετεί κάποιο ευρύτερο δημόσιο συμφέρον, αλλά πρωτίστως τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, οι οποίες αποκτούν τη δυνατότητα ταχύτερης ενεργοποίησης διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.

Οι δικηγορικοί σύλλογοι καλούν την κυβέρνηση να αποσύρει άμεσα τη διάταξη, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να παραμείνουν αδρανείς απέναντι σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που, κατά την άποψή τους, αποδυναμώνουν το δικαίωμα των πολιτών στη δικαστική προστασία.

Προαναγγέλλουν, μάλιστα, την ανάληψη κάθε πρόσφορης θεσμικής και νομικής πρωτοβουλίας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για την προάσπιση των δικαιωμάτων των οφειλετών και τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στη Δικαιοσύνη.

«Η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και η διαφύλαξη του κράτους δικαίου αποτελούν αδιαπραγμάτευτη θεσμική υποχρέωση», καταλήγει η ανακοίνωση, δίνοντας σαφές στίγμα για τη στάση που προτίθενται να τηρήσουν οι δικηγορικοί σύλλογοι απέναντι στην κυβερνητική πρωτοβουλία.