Δισεκατομμύρια στο Ισραήλ για την άμυνα, αλλά ο κώδικας μένει κλειδωμένος. Άλλα έλεγε ο Δένδιας

Μια φράση του Μος Πατέλ, διευθυντή του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ σε συνέντευξη που έδωσε στην «Καθημερινή της Κυριακής», μεταφέρει τη συζήτηση γύρω από τη νέα ελληνική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική «Ασπίδα του Αχιλλέα» από τα τεχνικά χαρακτηριστικά των οπλικών συστημάτων στην καρδιά του προβλήματος των ελληνικών εξοπλισμών.

Η Ελλάδα, όπως προκύπτει από τη συνέντευξή του, δεν θα αποκτήσει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα (source code) του λογισμικού που βρίσκεται πίσω από κρίσιμες λειτουργίες των υπό προμήθεια συστημάτων.

Η απάντηση του Ισραηλινού αξιωματούχου είναι σαφής. Η Αθήνα θα έχει πρόσβαση στον κώδικα που αφορά τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου (το command and control, C2), αλλά όχι στον πηγαίο κώδικα συνολικά. Για τον τελευταίο, όπως εξηγεί, προβλέπεται άδεια χρήσης. Παράλληλα, το Ισραήλ δεσμεύεται ότι θα παρέχει υποστήριξη, συντήρηση και κάθε αναγκαία βοήθεια.

Η διάκριση μπορεί να ακούγεται τεχνική. Στην πραγματικότητα είναι βαθιά πολιτική και στρατηγική. Γιατί όταν μια χώρα κάνει συμφωνία 3 δισ. ευρώ, για την οικοδόμηση της αεράμυνάς της με άλλο κράτος, το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσους πυραύλους αγοράζει, ποια είναι η εμβέλειά τους ή πόσους στόχους μπορούν να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα. Είναι και ποιος έχει τα «κλειδιά» της τεχνολογίας που τους επιτρέπει να λειτουργούν.

Το 25% της ελληνικής συμμετοχής

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη πλευρά που χρειάζεται να εξεταστεί. Τι μένει στην ελληνική οικονομία και στην ελληνική αμυντική βιομηχανία από τις τεράστιες αυτές δαπάνες; Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη συνέντευξη, οι συμφωνημένοι όροι προβλέπουν συμπαραγωγή στην Ελλάδα, με ποσοστό εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής περίπου 25%.

Ο Πατέλ υποστηρίζει ότι οι ισραηλινές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να συνεργάζονται με ελληνικές εταιρείες και ότι έχουν υπογραφεί ορισμένα μνημόνια συνεργασίας, ενώ άλλα βρίσκονται υπό συζήτηση.

Η νέα εξάρτηση είναι ψηφιακή

Στα οπλικά συστήματα προηγούμενων δεκαετιών η εξάρτηση από τον κατασκευαστή αφορούσε κυρίως ανταλλακτικά, πυρομαχικά και τεχνική υποστήριξη. Σήμερα, όμως, ένα σύγχρονο σύστημα αεράμυνας είναι σε μεγάλο βαθμό και ένα σύστημα λογισμικού.

Ο κώδικας καθορίζει λειτουργίες, διασυνδέσεις, αναβαθμίσεις και δυνατότητες ενσωμάτωσης νέων απειλών και νέων όπλων. Γι’ αυτό η συζήτηση περί «εθνικής κυριαρχίας» στους εξοπλισμούς δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στην ιδιοκτησία του φυσικού οπλικού συστήματος.

Εδώ παλαιότερες δηλώσεις του υπουργού Άμυνας, Νίκου Δένδια, ότι η Ελλάδα δεν θα αποκτούσε συστήματα κρίσιμα για την άμυνα της χώρας χωρίς να έχει και τον πηγαίο κώδικα…