ΕΕ προς Meta: Αλλάξτε τα «εθιστικά» χαρακτηριστικά σε Instagram και Facebook ή αντιμετωπίστε πρόστιμα

Αντιμέτωπη με νέες κατηγορίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται η Meta Platforms, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά προκαταρκτικά ότι το Instagram και το Facebook παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται λειτουργίες όπως η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, η απεριόριστη κύλιση και οι ιδιαίτερα εξατομικευμένες προτάσεις περιεχομένου, οι οποίες, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές, έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που ενθαρρύνει την παρατεταμένη παραμονή των χρηστών στις πλατφόρμες.

Τα προκαταρκτικά ευρήματα της Κομισιόν προκύπτουν από διετή έρευνα στο πλαίσιο του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ο οποίος υποχρεώνει τις μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες να λαμβάνουν αυστηρότερα μέτρα για την αντιμετώπιση παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου, αλλά και συστημικών κινδύνων για τους χρήστες.

Η έρευνα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξανόμενης πίεσης προς τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, λόγω ανησυχιών ότι η χρήση των πλατφορμών τους συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα μεταξύ παιδιών και εφήβων. Ήδη, αρκετές κυβερνήσεις έχουν επιβάλει ή εξετάζουν περιορισμούς στην πρόσβαση ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Meta δεν αξιολόγησε επαρκώς τους κινδύνους εθισμού που ενδέχεται να δημιουργούν οι αλγοριθμικές προτάσεις, η αυτόματη αναπαραγωγή και η συνεχής τροφοδότηση των χρηστών με νέο περιεχόμενο.

Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι τα βίντεο και οι ιστορίες σε Facebook και Instagram μπορούν να συμβάλουν σε υπερβολική ή ακόμη και ψυχαναγκαστική χρήση.

Παράλληλα, η Κομισιόν επέκρινε τα μέτρα που έχει λάβει η Meta για τον περιορισμό αυτών των κινδύνων. Όπως επισημαίνει, τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου μπορούν εύκολα να παρακαμφθούν, ενώ οι γονικοί έλεγχοι απαιτούν χρόνο, προσπάθεια και τεχνικές γνώσεις, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητά τους.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Meta θα πρέπει να απενεργοποιήσει εξ ορισμού λειτουργίες όπως η αυτόματη αναπαραγωγή και η απεριόριστη κύλιση, να θεσπίσει ουσιαστικά διαλείμματα από την οθόνη και να περιορίσει την έμφαση των συστημάτων προτάσεων στη μεγιστοποίηση της αλληλεπίδρασης.

Η Meta απορρίπτει τις αιτιάσεις των Βρυξελλών

Η Meta διαφωνεί με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι οι ρυθμιστικές αρχές δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα μέτρα που έχει εφαρμόσει για την προστασία των εφήβων.

«Διαφωνούμε με αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα, τα οποία δεν αποτυπώνουν με ακρίβεια τα σημαντικά μέτρα που έχουμε λάβει για την προστασία των εφήβων», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Meta, Μπεν Γουόλτερς.

Όπως ανέφερε, μετά την έναρξη της έρευνας η εταιρεία δημιούργησε τους «Λογαριασμούς Εφήβων», οι οποίοι εφαρμόζουν αυτόματα αυξημένες δικλίδες προστασίας και παρέχουν στους γονείς τη δυνατότητα να μπλοκάρουν την πρόσβαση στο Instagram κατά τις νυχτερινές ώρες ή να περιορίζουν τον ημερήσιο χρόνο χρήσης ακόμη και στα 15 λεπτά.

Η Meta πρόσθεσε ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές.

Από την πλευρά της, η επικεφαλής τεχνολογίας της ΕΕ, Χένα Βιρκούνεν, δήλωσε στο Reuters ότι το σημείο εκκίνησης της Επιτροπής είναι πως ο σχεδιασμός των υπηρεσιών είναι υπερβολικά εθιστικός και απαιτεί αλλαγές.

«Το επόμενο βήμα είναι είτε η Meta να αλλάξει τον σχεδιασμό της είτε να ακολουθήσει απόφαση μη συμμόρφωσης», ανέφερε.

Η εταιρεία έχει τη δυνατότητα να απαντήσει στις κατηγορίες πριν από την έκδοση της τελικής απόφασης της Επιτροπής, η οποία αναμένεται τους επόμενους μήνες. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση, η Meta κινδυνεύει με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της.

Η υπόθεση στην Ευρώπη έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχων νομικών πιέσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον προηγούμενο μήνα, η Meta απέτυχε να απορρίψει αγωγή 29 γενικών εισαγγελέων αμερικανικών πολιτειών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το Facebook και το Instagram προκαλούν εθισμό στα παιδιά.

Οι αιτιάσεις της ΕΕ κατά της Meta εμφανίζουν ομοιότητες με εκείνες που είχαν διατυπωθεί σε βάρος του TikTok τον Φεβρουάριο, όταν οι ρυθμιστικές αρχές ζήτησαν αντίστοιχες αλλαγές στον σχεδιασμό της εφαρμογής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διερευνά επίσης ξεχωριστά τα λεγόμενα φαινόμενα «κουνελότρυπας», κατά τα οποία οι αλγοριθμικές συστάσεις οδηγούν τους χρήστες σε παρατεταμένη κατανάλωση παρόμοιου περιεχομένου.

Σε διαφορετική υπόθεση, που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο, η Κομισιόν κάλεσε τη Meta να λάβει αυστηρότερα μέτρα ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση παιδιών κάτω των 13 ετών στα κοινωνικά της δίκτυα.

Παράλληλα, η Επιτροπή αναμένεται να παραλάβει έκθεση εμπειρογνωμόνων, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερους περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εφήβους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σχετικές πρωτοβουλίες ενδέχεται να παρουσιαστούν από την πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο.