Εκλογές στην Ισλανδία: Επιστροφή στην ΕΕ μετά από 13 χρόνια ή ανεξαρτησία;

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες της Ισλανδίας, σε ένα δημοψήφισμα που μπορεί να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο της χώρας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Περίπου 273.000 ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν εάν το Ρέικιαβικ πρέπει να επιστρέψει στο τραπέζι των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, περισσότερο από μία δεκαετία μετά την αναστολή της διαδικασίας.

Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 09:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 12:00 ώρα Ελλάδας, και η ψηφοφορία θα ολοκληρωθεί στις 22:00 στην Ισλανδία, στη 01:00 τα ξημερώματα της Κυριακής ώρα Ελλάδας.

Η Ισλανδία αποφασίζει για το ευρωπαϊκό της μέλλον

Το ερώτημα που τίθεται στους πολίτες είναι συγκεκριμένο: εάν η Ισλανδία θα πρέπει να ξεκινήσει ξανά τις διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το δημοψήφισμα δεν αφορά επομένως άμεσα την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, αλλά το κατά πόσο θα πρέπει να επανεκκινήσει η διαδικασία που είχε διακοπεί πριν από χρόνια.

Η συζήτηση δεν είναι καινούργια για την Ισλανδία. Το 2009, στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της κατάρρευσης του ισλανδικού τραπεζικού συστήματος, η χώρα υπέβαλε επίσημα αίτηση ένταξης στην ΕΕ. Ακολούθησαν πολυετείς διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες, οι οποίες όμως δεν ολοκληρώθηκαν.

Η διαδικασία ανεστάλη και τελικά το 2015 η τότε ισλανδική κυβέρνηση ενημέρωσε με επιστολή την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι δεν επιθυμούσε πλέον η χώρα να θεωρείται υποψήφια προς ένταξη.

Σήμερα, το ζήτημα επιστρέφει στην κάλπη, με την ισλανδική κοινωνία να εμφανίζεται σχεδόν μοιρασμένη. Η μία πλευρά υποστηρίζει ότι η επανέναρξη των συνομιλιών θα επιτρέψει στη χώρα να εξετάσει εκ νέου, με τα σημερινά δεδομένα, τα οφέλη και τις υποχρεώσεις που θα συνεπαγόταν η συμμετοχή στην ΕΕ. Στον αντίποδα, οι πολέμιοι της ευρωπαϊκής προοπτικής θεωρούν ότι η Ισλανδία πρέπει να διατηρήσει την ανεξαρτησία της και να μην εκχωρήσει στις Βρυξέλλες αρμοδιότητες σε κρίσιμους τομείς.

Το αποτέλεσμα προμηνύεται οριακό. Η τελευταία δημοσκόπηση της Gallup δίνει μικρό προβάδισμα στο «όχι», με 51,6%, έναντι 48,4% για το «ναι». Η απόσταση των δύο πλευρών χαρακτηρίζεται στατιστικά ασήμαντη, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.