ΕΚΤ: Προς νέα αύξηση επιτοκίων στη σημερινή συνεδρίαση

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να προχωρήσει σήμερα, Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, σε νέα αύξηση των επιτοκίων της, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας δημιουργούν έναν νέο πονοκέφαλο για τη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης.

Οι αναλυτές αναμένουν αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, με το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων να διαμορφώνεται στο 2,50% από 2,25%. Εφόσον επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ μέσα στο 2026. Τον Ιούνιο η Τράπεζα είχε αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, ενώ στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου αποφάσισε να το διατηρήσει αμετάβλητο.

Η αλλαγή του σκηνικού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ενέργεια. Το Brent έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επιθέσεις σε πλοία και οι διαταραχές στις μεταφορές μέσω του Περσικού Κόλπου αυξάνουν τους φόβους για περιορισμό της παγκόσμιας προσφοράς. Οι τιμές του Brent έχουν ενισχυθεί σχεδόν 30% από τα χαμηλά των αρχών Αυγούστου.

Οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης είναι ήδη ορατές στα στοιχεία για τις τιμές. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανέβηκε τον Αύγουστο στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο, απομακρυνόμενος αισθητά από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση στις τιμές της ενέργειας, οι οποίες κατέγραψαν ετήσια άνοδο 14,3%, έναντι 10,3% τον προηγούμενο μήνα. Αντίθετα, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες υποχώρησε στο 3,0% από 3,3%, στοιχείο που δείχνει ότι μέχρι στιγμής η νέα πληθωριστική πίεση παραμένει σε σημαντικό βαθμό συνδεδεμένη με την ενέργεια.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και το βασικό δίλημμα για την ΕΚΤ. Μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί να περάσει σταδιακά στο κόστος μεταφορών, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές καταναλωτή. Από την άλλη πλευρά, υπερβολικά επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων μπορούν να επιβαρύνουν την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Η οικονομία μέχρι στιγμής αντέχει

Η Ευρωζώνη εμφανίζει πάντως μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι φοβούνταν ορισμένοι αναλυτές. Το ΑΕΠ αυξήθηκε 0,4% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με τη Eurostat. Η σχετική αντοχή της οικονομικής δραστηριότητας δίνει στην ΕΚΤ μεγαλύτερο περιθώριο να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι θα πρέπει να σταθμίσουν και τον κίνδυνο οι υψηλότερες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και το αυξημένο κόστος δανεισμού να προκαλέσουν από μόνα τους σημαντική σύσφιγξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.

Η σημερινή αύξηση θεωρείται σχεδόν προεξοφλημένη από τις αγορές. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επομένως το μήνυμα που θα στείλει η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, σχετικά με τις επόμενες συνεδριάσεις.

Η πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η αύξηση του Σεπτεμβρίου θα μπορούσε να είναι η τελευταία του τρέχοντος κύκλου, αφήνοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50% για αρκετούς μήνες. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις δεν είναι ομόφωνες. Η Deutsche Bank, για παράδειγμα, προβλέπει ακόμη μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, στο 2,75%, εφόσον οι ενεργειακές και πληθωριστικές πιέσεις παραμείνουν ισχυρές.

Τι σημαίνει για δάνεια, καταθέσεις και αγορές

Μια νέα άνοδος των επιτοκίων ενδέχεται να διατηρήσει αυξημένο το κόστος χρηματοδότησης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στα δάνεια που επηρεάζονται από τα επιτόκια της αγοράς και το Euribor. Από την άλλη πλευρά, το υψηλότερο επίπεδο επιτοκίων μπορεί να στηρίξει τις αποδόσεις ορισμένων καταθετικών προϊόντων.

Για τις χρηματοπιστωτικές αγορές, το κρίσιμο στοιχείο δεν θα είναι μόνο η σημερινή απόφαση αλλά κυρίως η γλώσσα που θα χρησιμοποιήσει η Λαγκάρντ. Οποιαδήποτε ένδειξη ότι η ΕΚΤ προετοιμάζεται για νέες αυξήσεις μπορεί να επηρεάσει άμεσα το ευρώ, τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων και τις μετοχές.