ΕΛΣΤΑΤ: Σχεδόν 1 στους 10 Ελληνες στερείται βασικά είδη διατροφής

Ανησυχητική εικόνα για τη δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύψουν ακόμη και βασικές διατροφικές ανάγκες αποτυπώνουν τα νέα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026.

Σύμφωνα με την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών για το 2025, το 7,5% του πληθυσμού στην Ελλάδα αντιμετώπισε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, ποσοστό αυξημένο κατά μισή ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με το 2024, όταν είχε διαμορφωθεί στο 7%.

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το 1,7% του πληθυσμού αντιμετώπισε σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από το 2019, όταν ξεκίνησε η συγκεκριμένη καταγραφή.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που, εξαιτίας της έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων, αναγκάστηκαν να περιορίσουν την ποσότητα του φαγητού τους, να παραλείψουν γεύματα ή ακόμη και να περάσουν μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή.

Επιδείνωση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά

Η εξέλιξη των στοιχείων δείχνει ότι η διατροφική ανασφάλεια ενισχύεται τα τελευταία χρόνια, παρά τις διακυμάνσεις που καταγράφονται από το 2019.

Ειδικότερα, το ποσοστό του πληθυσμού που αντιμετώπιζε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής είχε διαμορφωθεί στο 8% το 2019, υποχώρησε στο 6,1% το 2020 και στο 6% το 2021, ενώ αυξήθηκε στο 6,6% το 2022.

Το 2023 περιορίστηκε οριακά στο 6,5%, για να ακολουθήσει νέα αύξηση στο 7% το 2024 και στο 7,5% το 2025.

Πρόκειται για τη δεύτερη συνεχόμενη ετήσια αύξηση του συγκεκριμένου δείκτη, ο οποίος βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από το 2019.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στη σοβαρή ανεπάρκεια τροφής. Το σχετικό ποσοστό, που κυμαινόταν μεταξύ 1,4% και 1,6% την περίοδο 2019-2024, έφτασε το 1,7% το 2025.

Τι σημαίνει διατροφική ανεπάρκεια

Η ΕΛΣΤΑΤ διευκρινίζει ότι η μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής δεν αφορά μόνο την πλήρη έλλειψη φαγητού, αλλά και την αδυναμία κάλυψης βασικών διατροφικών αναγκών.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται νοικοκυριά στα οποία τουλάχιστον ένα μέλος αναγκάστηκε, κατά τους προηγούμενους 12 μήνες, να παραλείψει κάποιο γεύμα, να καταναλώσει λιγότερη τροφή από όση χρειαζόταν, να παραμείνει χωρίς τρόφιμα ή να πεινάσει χωρίς να μπορέσει να φάει.

Ως σοβαρή ανεπάρκεια τροφής καταγράφονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες τουλάχιστον ένα μέλος του νοικοκυριού πέρασε μία ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή, λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.

Η διάκριση αυτή αναδεικνύει ότι η επισιτιστική ανασφάλεια έχει διαφορετικές διαβαθμίσεις, από τον περιορισμό των γευμάτων μέχρι την πλήρη ασιτία.

Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, με βάση τα στοιχεία της τριετίας 2023-2025 που παρατίθενται στην ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ και προέρχονται από διεθνείς οργανισμούς.

Σύμφωνα με αυτά, το ποσοστό μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας τροφής στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 7,1%, ελαφρώς χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 7,4%.

Ωστόσο, η χώρα εμφανίζει αισθητά υψηλότερο ποσοστό από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Γερμανία, όπου ο αντίστοιχος δείκτης ανέρχεται στο 4,1%, η Αυστρία με 4,4% και η Ιταλία με μόλις 1,7%.

Στον αντίποδα, ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά παρουσιάζουν η Ουγγαρία με 16,9%, η Ρουμανία με 15,2%, η Φινλανδία με 13,3% και η Εσθονία με 13,1%.

Σε ό,τι αφορά τη σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό 1,6% στην ίδια τριετή περίοδο, έναντι 1,9% στην Ευρώπη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συγκριτικά στοιχεία της τριετίας δεν ταυτίζονται χρονικά με τα ετήσια αποτελέσματα της ελληνικής έρευνας για το 2025.

Παγκόσμιο πρόβλημα με έντονες ανισότητες

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση, το 26,8% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετωπίζει μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, ενώ το 9,8% σοβαρή ανεπάρκεια.

Η Αφρική βρίσκεται στη δυσμενέστερη θέση, με το 57,4% του πληθυσμού της να αντιμετωπίζει μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής και το 21,1% σοβαρή.

Στην Ασία το αντίστοιχο ποσοστό μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας τροφής ανέρχεται στο 21,8%, στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική στο 24,2% και στην Ωκεανία στο 26,7%.

Οι μεγάλες διαφοροποιήσεις αποτυπώνουν το εύρος των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε επαρκή τροφή, τόσο μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών όσο και στο εσωτερικό της Ευρώπης.

Η έρευνα και η πραγματικότητα των νοικοκυριών

Τα στοιχεία προκύπτουν από την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών του 2025, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 10.408 νοικοκυριών και 21.392 μελών τους.

Για τη μέτρηση της διατροφικής ανεπάρκειας χρησιμοποιείται η διεθνής κλίμακα Food Insecurity Experience Scale (FIES), η οποία έχει αναπτυχθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Η έρευνα εξετάζει, μεταξύ άλλων, εάν τα νοικοκυριά ανησύχησαν ότι θα ξεμείνουν από τροφή, εάν είχαν τη δυνατότητα να καταναλώσουν υγιεινά και θρεπτικά γεύματα, εάν περιόρισαν την ποικιλία των τροφίμων τους και εάν αναγκάστηκαν να μείνουν νηστικά.

Τα νέα δεδομένα αναδεικνύουν μια ιδιαίτερα σημαντική κοινωνική διάσταση: για ένα υπολογίσιμο τμήμα του πληθυσμού, η εξασφάλιση επαρκούς τροφής εξακολουθεί να μην είναι δεδομένη.

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφανίζει ποσοστά κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η αύξηση της διατροφικής ανεπάρκειας τα δύο τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την άνοδο της σοβαρής ανεπάρκειας στο υψηλότερο επίπεδο της επταετίας, αναδεικνύει την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής στις συνθήκες διαβίωσης των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών.