Ενεργειακή «αρρώστια»

«Ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης τόσο στην παραγωγή, όσο και στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, η καθυστέρηση στην εισαγωγή του target model και η έλλειψη πρόσβασης σε οικονομικότερους πόρους για τους νέους παίκτες της αγοράς συνιστούν τις σημαντικότερες παθογένειες του εγχώριου συστήματος που ανέδειξε η ενεργειακή κρίση στην Ελλάδα».

Ποιος τα λέει αυτά; Η μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας Διεθνών Κεφαλαιαγορών της Eurobank.

Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η χώρα μας βρίσκεται διαχρονικά πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε ό,τι αφορά τη φτωχοποίηση των νοικοκυριών και τη συνακόλουθη αδυναμία να θερμάνουν το σπίτι τους.

Επίσης η μελέτη τονίζει ότι παρά την εφαρμογή του target model υψηλός παραμένει και ο βαθμός συγκέντρωσης στη χονδρική αγορά, εμποδίζοντας την είσοδο μικρών και νέων παικτών, ενώ ενδέχεται να δημιουργεί στρεβλώσεις στις τιμές. Σε αυτό το φαινόμενο συμβάλει η ύπαρξη πολύ μεγάλων καθετοποιημένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται τόσο στην παραγωγή όσο και στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες δυνητικά μπορούν να διαμορφώσουν συνθήκες καθορισμού των τιμών.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι χονδρεμπορικές τιμές του ρεύματος στην εγχώρια αγορά ήταν υψηλότερες από το μέσο όρο της Ευρώπης, γεγονός που αποδίδει η μελέτη στη μεγάλη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές φυσικού αερίου, το μικρό μέγεθος της αγοράς και τη συνακόλουθη περιορισμένη ρευστότητα, την άνοδο των τιμών στην Αγορά Εξισορρόπησης και στο αυξημένο κόστος των ρύπων. Προσθέτει, επίσης, και δύο ακόμη λόγους: την ανεπάρκεια στις διασυνδέσεις με περιφερειακές αγορές και την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της απελευθέρωσης της εγχώριας αγοράς.

Στην Ελλάδα, επισημαίνει η μελέτη, παρουσιάζεται υστέρηση στην προσαρμογή των λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Κι αυτό γιατί οι συμμετέχοντες στη χονδρεμπορική αγορά δεν αγοράζουν φυσικό αέριο στην spot αγορά σε τιμές που διαμορφώνονται καθημερινά, αλλά ακολουθούν το μοντέλο Futures Month Ahead, δηλαδή, προθεσμιακά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, με συμφωνία παράδοσης και πληρωμής για ένα μήνα αργότερα. Το Βάθρο Εμπορίας φυσικού αερίου στο Χρηματιστήριο Ενέργειας δεν διαθέτει ακόμη επαρκή ρευστότητα, οι καθημερινές αγοραπωλησίες παραμένουν περιορισμένες. Συνεπώς, μία έντονη άνοδος τιμών στο TTF θα αποτυπωθεί στην εγχώρια αγορά εβδομάδες αργότερα, όπως και το αντίστροφο.

Τα διαβάζουν αυτά στο ΥΠΕΝ; Προφανώς…