ΕΤΕ: Η κόπωση των νοικοκυριών φρενάρει την κατανάλωση και απειλεί την ανάπτυξη στο β΄ τρίμηνο

Σε ανοδική πορεία παρέμεινε η ελληνική οικονομία το α΄ τρίμηνο του 2026, παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον και τις πρώτες επιπτώσεις από τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική κρίση. Σύμφωνα με την ανάλυση της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση και κατά 0,2% σε τριμηνιαία, με βασικά στηρίγματα τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, κυρίως μέσω του τουρισμού.

Η εικόνα, ωστόσο, είναι λιγότερο δυναμική από ό,τι αναμενόταν. Η Εθνική Τράπεζα επισημαίνει ότι η επίδοση του πρώτου τριμήνου κινήθηκε χαμηλότερα από το βασικό της σενάριο και πλησιέστερα σε πιο δυσμενή εκδοχή, καθώς οι ενεργειακές πιέσεις και η αβεβαιότητα άρχισαν να επηρεάζουν την οικονομική δραστηριότητα.

Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη είχαν οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 12,1% σε ετήσια βάση και πρόσθεσαν 2 ποσοστιαίες μονάδες στον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Η ώθηση προήλθε τόσο από τις κατασκευές όσο και από δαπάνες για μηχανολογικό, τεχνολογικό και μεταφορικό εξοπλισμό, επιβεβαιώνοντας ότι τα μεγάλα έργα και η επενδυτική κινητικότητα εξακολουθούν να λειτουργούν ως «ανάχωμα» απέναντι στην επιβράδυνση.

Θετική ήταν και η συμβολή των καθαρών εξαγωγών, που πρόσθεσαν 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του ΑΕΠ. Ο τουρισμός ξεχώρισε, με τα έσοδα να καταγράφουν άνοδο 64,3% και τις αφίξεις αύξηση 38,3% στο α΄ τρίμηνο, χωρίς μέχρι τον Μάρτιο να διαφαίνονται έντονες επιπτώσεις από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Στον αντίποδα, η ιδιωτική κατανάλωση εμφάνισε σαφή σημάδια κόπωσης. Αυξήθηκε μόλις κατά 0,7% σε ετήσια βάση, τον χαμηλότερο ρυθμό των τελευταίων πέντε ετών, ενώ παρέμεινε στάσιμη σε τριμηνιαία βάση. Η πίεση στα νοικοκυριά αποτυπώνεται κυρίως στη μείωση της κατανάλωσης υπηρεσιών, όπως εστίαση, διαμονή και αναψυχή, με την ΕΤΕ να εκτιμά ότι η εγχώρια κατανάλωση υπηρεσιών υποχώρησε κατά 4,0% σε πραγματικούς όρους.

Η επιβάρυνση από τα αποθέματα ήταν επίσης σημαντική. Η συρρίκνωσή τους αφαίρεσε 1,5 ποσοστιαία μονάδα από την ανάπτυξη του α΄ τριμήνου, εξέλιξη που συνδέεται με την ανθεκτική ζήτηση αγαθών, τη χρήση παραγωγικών εισροών και τις δυσκολίες αναπλήρωσης αποθεμάτων, ιδίως στον ενεργειακό τομέα.

Για το β΄ τρίμηνο, η Εθνική Τράπεζα προβλέπει περαιτέρω επιβράδυνση, καθώς δεν διαφαίνεται ακόμη σαφές σημείο εξόδου από την κρίση. Το υπόδειγμα βραχυπρόθεσμης πρόβλεψης της τράπεζας δείχνει οριακή συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,2% σε τριμηνιαία βάση, που αντιστοιχεί σε ετήσιο ρυθμό περίπου 1,5%.

Κρίσιμοι παράγοντες για το υπόλοιπο του έτους θα είναι η πορεία των τιμών ενέργειας, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η αντοχή του τουρισμού. Υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει νέα επιδείνωση στις ενεργειακές αγορές, η ΕΤΕ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να κλείσει το 2026 με ετήσια ανάπτυξη περίπου 1,7%, στηριζόμενη στις επενδύσεις, στις εξαγωγές και σε μια σταδιακή βελτίωση του οικονομικού κλίματος.

Η οικονομική ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας