ΕΛΣΤΑΤ: Τα νοικοκυριά ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν – Στο -3,9% η αποταμίευση το 2025

Διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στα εισοδήματα και τις καταναλωτικές δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών, με αποτέλεσμα η αποταμίευση να παραμένει σε αρνητικό έδαφος και μάλιστα να επιδεινώνεται το 2025.

Παρά την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, οι καταναλωτικές δαπάνες ενισχύθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, αποτυπώνοντας την αυξημένη πίεση που ασκεί η κατανάλωση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία των Ετήσιων Μη Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών Θεσμικών Τομέων, που ανακοίνωσε σήμερα, 26 Οκτωβρίου 2026, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που τα εξυπηρετούν υποχώρησε στο -3,9% το 2025, από -2,4% το 2024, καταγράφοντας επιδείνωση κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα.

Η αρνητική αυτή εξέλιξη καταδεικνύει ότι, σε συνολικό επίπεδο, η καταναλωτική δαπάνη υπερβαίνει τους διαθέσιμους εισοδηματικούς πόρους του συγκεκριμένου τομέα, περιορίζοντας περαιτέρω τη δυνατότητα δημιουργίας αποταμιεύσεων.

Αυξήθηκε το εισόδημα, αλλά ακόμη περισσότερο η κατανάλωση

Ειδικότερα, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που τα εξυπηρετούν αυξήθηκε κατά 3,7% το 2025, φτάνοντας τα 165,4 δισ. ευρώ, έναντι 159,4 δισ. ευρώ το 2024.

Ωστόσο, η τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 5,2%, από 163,3 δισ. ευρώ το 2024 σε 171,8 δισ. ευρώ το 2025.

Αυτό σημαίνει ότι, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα ενισχύθηκε κατά περίπου 6 δισ. ευρώ, οι καταναλωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 8,5 δισ. ευρώ.

Η διαφορά μεταξύ της τελικής καταναλωτικής δαπάνης και του διαθέσιμου εισοδήματος διαμορφώθηκε έτσι στα 6,4 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 3,9 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος, με βάση τα δημοσιευμένα μεγέθη.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια σημαντική ανισορροπία στην οικονομική συμπεριφορά των νοικοκυριών: παρά την ονομαστική αύξηση των εισοδημάτων, η κατανάλωση απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αποτυπώνουν ονομαστικά μεγέθη και δεν επιτρέπουν, από μόνα τους, την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την εξέλιξη της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Αρνητική αποταμίευση για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία της αποταμίευσης τα τελευταία χρόνια.

Μετά τη θετική επίδοση του 2021, όταν το ποσοστό αποταμίευσης είχε διαμορφωθεί στο 4,6%, ακολούθησε απότομη αναστροφή το 2022, με τον δείκτη να υποχωρεί στο -4,8%.

Το 2023 καταγράφηκε μερική βελτίωση στο -2,5%, ενώ το 2024 η αποταμίευση παρέμεινε αρνητική στο -2,4%.

Το 2025, ωστόσο, η εικόνα επιδεινώθηκε εκ νέου, με τον δείκτη να υποχωρεί στο -3,9%.

Πρόκειται για την τέταρτη διαδοχική χρονιά αρνητικής αποταμίευσης, γεγονός που αναδεικνύει τη δυσκολία των νοικοκυριών, σε συνολικό επίπεδο, να δημιουργήσουν αποταμιευτικό απόθεμα.

Η διατήρηση της αρνητικής αποταμίευσης αποτελεί μια από τις βασικές αδυναμίες που καταγράφονται στα στοιχεία για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών, παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων.

Μειώθηκε το εξωτερικό έλλειμμα της ελληνικής οικονομίας

Βελτιωμένη εμφανίζεται, αντίθετα, η εικόνα της ελληνικής οικονομίας ως προς τις χρηματοδοτικές της ανάγκες έναντι του εξωτερικού.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών περιορίστηκε στα 11,6 δισ. ευρώ το 2025, έναντι 13,6 δισ. ευρώ το 2024.

Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών διαμορφώθηκαν σε 109,7 δισ. ευρώ, από 113,6 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος, ενώ οι εξαγωγές υποχώρησαν στα 98,1 δισ. ευρώ, από 100 δισ. ευρώ το 2024.

Παρά τη μείωση τόσο των εισαγωγών όσο και των εξαγωγών σε ονομαστικούς όρους, η μεγαλύτερη υποχώρηση των εισαγωγών συνέβαλε στον περιορισμό του εμπορικού ελλείμματος αγαθών και υπηρεσιών.

Παράλληλα, το εξωτερικό ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων πέρασε σε θετικό έδαφος, εμφανίζοντας πλεόνασμα 3,1 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 0,2 δισ. ευρώ το 2024.

Ως αποτέλεσμα, η καθαρή λήψη δανείων της συνολικής οικονομίας από την αλλοδαπή περιορίστηκε στα 8,6 δισ. ευρώ το 2025, από 13,8 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας βελτίωση κατά 5,2 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας έναντι του εξωτερικού μειώθηκαν αισθητά, χωρίς ωστόσο να εξαλειφθεί η εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση.

Υποχώρησε το ποσοστό επενδύσεων των επιχειρήσεων

Την ίδια στιγμή, μικρή κάμψη καταγράφηκε στο ποσοστό επενδύσεων των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων.

Ο σχετικός δείκτης, που αποτυπώνει τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, διαμορφώθηκε στο 25,3% το 2025, από 26,3% το 2024.

Η υποχώρηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα έρχεται μετά την ανοδική πορεία που είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια, όταν το ποσοστό επενδύσεων αυξήθηκε από 23,5% το 2022 σε 26,1% το 2023 και 26,3% το 2024.

Παρά τη μείωση, το ποσοστό επενδύσεων διατηρήθηκε σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με τα περισσότερα χρόνια της προηγούμενης δεκαετίας.