Eurobank Research: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία το γ’ τρίμηνο – Στο 2,3% ο πήχης της ανάπτυξης για το 2027

Σημαντικές αντοχές εξακολούθησε να εμφανίζει η ελληνική οικονομία κατά το γ’ τρίμηνο του 2026, παρά την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, την άνοδο των τιμών της ενέργειας και την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων.

Την ίδια στιγμή, το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 προβλέπει επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης στο 2,3%, με βασικό κινητήριο μοχλό τις επενδύσεις.

Αυτό επισημαίνει η Eurobank Research στο τελευταίο τεύχος της εβδομαδιαίας έκδοσης «7 Ημέρες Οικονομία», με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 2026, το οποίο υπογράφουν οι οικονομολόγοι Στυλιανός Γώγος και Θεόδωρος Σταματίου.

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι διαθέσιμοι δείκτες οικονομικής συγκυρίας για την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου σκιαγραφούν μια θετική εικόνα για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας. Η ανθεκτικότητα αποτυπώνεται τόσο στις επιχειρηματικές προσδοκίες και στη μεταποιητική δραστηριότητα όσο και στα πρώτα στοιχεία για την απασχόληση, τις ταξιδιωτικές εισπράξεις και το λιανικό εμπόριο.

Υπενθυμίζεται ότι το β’ τρίμηνο του 2026 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 1,9%, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη, με την ανάπτυξη να στηρίζεται στις επενδύσεις παγίων, στην κατανάλωση, στον τουρισμό και στις εξαγωγές αγαθών.

Η εικόνα αυτή ενισχύει τις ενδείξεις συνέχισης της αναπτυξιακής πορείας και κατά το γ’ τρίμηνο, αν και τα οριστικά στοιχεία των εθνικών λογαριασμών αναμένεται να δημοσιοποιηθούν από την ΕΛΣΤΑΤ στις 7 Δεκεμβρίου.

Οικονομικό κλίμα και μεταποίηση στηρίζουν την ανάπτυξη

Ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η εικόνα του δείκτη οικονομικού κλίματος, ο οποίος διαμορφώθηκε στις 107,2 μονάδες κατά το γ’ τρίμηνο, παραμένοντας αισθητά υψηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο των 100 μονάδων.

Μάλιστα, για 17ο συνεχόμενο τρίμηνο, η Ελλάδα κατέγραψε καλύτερη επίδοση από την Ευρωζώνη, όπου ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώθηκε στις 97,8 μονάδες.

Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν η βελτίωση των προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο, η ανοδική τάση στις κατασκευές και η ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, αν και η τελευταία εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Η Eurobank Research αναδεικνύει τη σημαντική απόκλιση ανάμεσα στην αισιοδοξία των επιχειρήσεων και στις προσδοκίες των νοικοκυριών. Η διαφορά αποδίδεται, εν μέρει, στις επιπτώσεις του πληθωρισμού στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, ιδιαίτερα για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, αλλά και στην επίδραση της πολυετούς κρίσης χρέους στις προσδοκίες των καταναλωτών.

Θετικά είναι και τα μηνύματα από τη μεταποίηση. Ο δείκτης PMI διαμορφώθηκε στις 54,2 μονάδες το γ’ τρίμηνο, από 53,2 μονάδες το προηγούμενο, καταγράφοντας βελτίωση των λειτουργικών συνθηκών για 15ο διαδοχικό τρίμηνο.

Η ενίσχυση της ζήτησης από αγορές της Ευρώπης και της Ασίας τροφοδότησε την αύξηση των νέων παραγγελιών, της παραγωγής και της απασχόλησης. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις καταγράφουν αυξημένο κόστος εισροών, κυρίως λόγω των ανατιμήσεων στα καύσιμα, με τις πιέσεις να μεταφέρονται και στις τιμές πώλησης.

Παράλληλα, οι πρώτες ενδείξεις από την πραγματική οικονομία παραμένουν υποστηρικτικές. Τον Αύγουστο η απασχόληση αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση, ενώ ο όγκος των πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο είχε ενισχυθεί κατά 5% τον Ιούλιο. Η παραγωγή της μεταποίησης κατέγραψε επίσης ετήσια αύξηση 4,2% τον Αύγουστο.

Ενεργειακό κόστος και πληθωρισμός οι βασικές απειλές

Παρά τις θετικές ενδείξεις, η έκθεση προειδοποιεί ότι η ενεργειακή κρίση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας.

Η επιδείνωση των συνθηκών στα πολεμικά μέτωπα Ρωσίας-Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής προκάλεσε νέα άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας. Τον Σεπτέμβριο, η μέση τιμή του πετρελαίου Brent ανήλθε στα 102 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας μηνιαία αύξηση 15,8% και ετήσια άνοδο 51%.

Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με την ισχυρή τουριστική ζήτηση, συνέβαλαν στην επιτάχυνση του ετήσιου πληθωρισμού στην Ελλάδα στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη.

Παρότι σε επίπεδο γ’ τριμήνου ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός επιβραδύνθηκε στο 3,8%, από 4,4% το προηγούμενο τρίμηνο, η Eurobank Research εκτιμά ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί ενόψει του τελευταίου τριμήνου του έτους.

Τα μειωμένα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου, η εποχική αύξηση της ζήτησης για θέρμανση και η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενδέχεται να ενισχύσουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής.

Προϋπολογισμός 2027: Ανάπτυξη 2,3% με αιχμή τις επενδύσεις

Το δεύτερο βασικό σκέλος της ανάλυσης επικεντρώνεται στις μακροοικονομικές προβλέψεις του Προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027.

Σύμφωνα με το κυβερνητικό σενάριο, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 2,3% το 2027, από 2% το 2026. Η πρόβλεψη είναι αισθητά πιο αισιόδοξη από εκείνη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο εκτιμά ανάπτυξη 1,8% και για τα δύο έτη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προβλέψεις της ίδιας της Eurobank Research είναι πιο συγκρατημένες, καθώς τοποθετούν την ανάπτυξη στο 1,8% το 2026 και στο 1,9% το 2027.

Κεντρικό ρόλο στο αναπτυξιακό σενάριο του Προσχεδίου αναμένεται να διαδραματίσουν οι επενδύσεις, με τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 7,9% το 2027, έναντι 7,7% το 2026.

Η επενδυτική δραστηριότητα εκτιμάται ότι θα συνεισφέρει περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, ενώ ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ αναμένεται να ενισχυθεί στο 18,6%, από 17,8% το 2026.

Ωστόσο, παρά την προβλεπόμενη αύξηση, το επενδυτικό ποσοστό θα εξακολουθήσει να υπολείπεται του μέσου όρου της Ευρωζώνης, αναδεικνύοντας την ανάγκη κάλυψης του επενδυτικού κενού.

Η βασική πρόκληση εντοπίζεται στη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το 2026.

Παρότι ο Προϋπολογισμός Δημοσίων Επενδύσεων, εξαιρουμένων των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, προβλέπεται να αυξηθεί στα 11 δισ. ευρώ το 2027, από 9,8 δισ. ευρώ το 2026, η Eurobank Research υπογραμμίζει την ανάγκη σημαντικής κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.

Στο πεδίο της κατανάλωσης, το Προσχέδιο προβλέπει αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,5% το 2027, με στήριξη από τις αυξήσεις μισθών, τις φορολογικές ελαφρύνσεις και την αναμενόμενη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Αντίθετα, ο εξωτερικός τομέας προβλέπεται να έχει αρνητική συμβολή στην ανάπτυξη, καθώς οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 4%, έναντι αύξησης 3,1% των εξαγωγών.

Πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% και αποκλιμάκωση του χρέους

Στο δημοσιονομικό μέτωπο, το Προσχέδιο προβλέπει τη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, παρά τις πρόσθετες παρεμβάσεις φορολογικής και εισοδηματικής πολιτικής.

Ειδικότερα, το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2027, έναντι 3,6% το 2026, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα εκτιμάται στο 0,3% του ΑΕΠ, από 0,6% αντίστοιχα.

Το καθαρό κόστος των βασικών μόνιμων δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 7,3 δισ. ευρώ για το 2027, έναντι 4,1 δισ. ευρώ το 2026, συμπεριλαμβανομένων νέων μέτρων ύψους 2,3 δισ. ευρώ.

Οι παρεμβάσεις εστιάζουν κυρίως στις φορολογικές ελαφρύνσεις, στην ενίσχυση των εισοδημάτων και στη στήριξη της επιχειρηματικότητας.

Παράλληλα, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί στο 128,8% το 2027, από 136,7% το 2026, με τη συμβολή της αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ και της διατήρησης των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Οι δημοσιονομικές εκτιμήσεις του Προσχεδίου εμφανίζονται ευνοϊκότερες από εκείνες του ΔΝΤ, το οποίο προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ και συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα 0,7% για το 2027.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας και οι κίνδυνοι για την οικονομία

Η Eurobank Research καταλήγει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικούς παράγοντες στήριξης της ανάπτυξης, παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον.

Η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, η πιστωτική επέκταση από τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι θετικές επιδόσεις του τουρισμού και των εξαγωγών εξακολουθούν να στηρίζουν την εγχώρια ζήτηση και την παραγωγική δραστηριότητα.

Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι παραμένουν δομικές αδυναμίες στην πλευρά της προσφοράς, οι οποίες αποτυπώνονται τόσο στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών όσο και στον επίμονο πληθωρισμό.

Επιπλέον, η συνέχιση των γεωπολιτικών εντάσεων, η παραμονή των τιμών ενέργειας σε υψηλά επίπεδα και μια πιθανή επιδείνωση των διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τις αναπτυξιακές προοπτικές.

Πρόσθετες προκλήσεις αποτελούν η ενδεχόμενη εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης, οι περιορισμοί στο διεθνές εμπόριο και οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.

Το κρίσιμο ζητούμενο για το 2027 είναι, επομένως, η μετατροπή της σημερινής ανθεκτικότητας σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή δυναμική, με αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων.

Η εικόνα που προκύπτει από την ανάλυση είναι αυτή μιας οικονομίας που συνεχίζει να αναπτύσσεται παρά τις εξωτερικές διαταραχές, αλλά καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις πληθωριστικές πιέσεις και τη μετάβαση στη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης εποχή.

Αναλυτικά το τεύχος «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research