Eurobank Research: Γεωπολιτική, επιτόκια και πληθωρισμός απειλούν τη συνέχεια της ανάπτυξης

Ανθεκτικότητα απέναντι στην αυξημένη διεθνή αβεβαιότητα επέδειξε η ελληνική οικονομία κατά το β’ τρίμηνο του 2026, διατηρώντας ρυθμό ανάπτυξης αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της Eurobank Research.

Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση και κατά 0,3% σε τριμηνιαία, έναντι 2% και 0,2% αντίστοιχα το πρώτο τρίμηνο. Η Ελλάδα αναπτύχθηκε έτσι ταχύτερα από την Ευρωζώνη, όπου ο ετήσιος ρυθμός διαμορφώθηκε στο 1,2%, για 20ό συνεχόμενο τρίμηνο. Η επίδοση του β’ τριμήνου ήταν η ένατη υψηλότερη μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.

Η Eurobank Research επισημαίνει, ωστόσο, ότι η ισχυρή μεταπανδημική ανάκαμψη δεν έχει ακόμη καλύψει πλήρως το έδαφος που χάθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους. Το πραγματικό ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται 13,6% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του β’ τριμήνου του 2007. Με την υπόθεση ότι ο σημερινός ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης 1,9% διατηρείται, η επιστροφή σε εκείνο το επίπεδο τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2034.

Κατανάλωση και επενδύσεις στηρίζουν την ανάπτυξη

Η ιδιωτική κατανάλωση παρέμεινε ο σημαντικότερος παράγοντας στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, συνεισφέροντας 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ. Η κατανάλωση εξακολουθεί άλλωστε να αντιπροσωπεύει περίπου το 68%-70% του ΑΕΠ στη μεταπανδημική περίοδο, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από εκείνο της Ευρωζώνης.

Ισχυρή παρέμεινε και η επενδυτική δραστηριότητα. Οι επενδύσεις παγίων αυξήθηκαν κατά 6,1% σε ετήσια βάση, αν και ο ρυθμός τους επιβραδύνθηκε από το 12,1% του προηγούμενου τριμήνου. Περίπου το 82% της αύξησης προήλθε από την οικοδομική δραστηριότητα. Η κατασκευή κατοικιών προσέθεσε 117 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιπές κατασκευές  – με αιχμή μεγάλα έργα υποδομής – ενισχύθηκαν κατά 338 εκατ. ευρώ. Θετική ήταν επίσης η συμβολή των επενδύσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό και τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.

Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, πάντως, το επενδυτικό κενό δεν έχει κλείσει. Το μερίδιο των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου διαμορφώνεται στο 21,3% του ΑΕΠ, παραμένοντας μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρωζώνη και οριακά χαμηλότερα από το 21,5% της ΕΕ-27. Για τη Eurobank Research, η ενίσχυση των επενδύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σύγκλιση και την αύξηση του κεφαλαίου ανά εργαζόμενο.

Αρνητική παραμένει η συμβολή του εξωτερικού τομέα

Μικτή είναι η εικόνα στο εξωτερικό ισοζύγιο. Η συρρίκνωση κατά 4,7% του ελλείμματος στο ισοζύγιο αγαθών είχε θετική συνεισφορά 0,5 ποσοστιαίας μονάδας στον ρυθμό ανάπτυξης.

Από την άλλη πλευρά, οι καθαρές εισαγωγές υπηρεσιών υποχώρησαν σε πραγματικούς όρους κατά 3,6% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025, αφαιρώντας 1,2 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξη. Παρά την ανθεκτικότητα του τουρισμού και την αύξηση του κύκλου εργασιών στη ναυτιλία, η άνοδος των ναύλων περιόρισε την πραγματική αξία των εισπράξεων. Συνολικά, η καθαρή συμβολή του εξωτερικού τομέα παρέμεινε αρνητική, στις -0,8 ποσοστιαίες μονάδες.

Πρωταγωνιστούν οι κατασκευές

Από την πλευρά της παραγωγής, η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία αυξήθηκε κατά 1,5% σε ετήσια βάση και κατά 0,5% σε τριμηνιαία. Οι σημαντικότερες αυξήσεις καταγράφηκαν στις κατασκευές, στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, στη γεωργία και στην ενημέρωση και επικοινωνία.

Οι κατασκευές ξεχώρισαν με αύξηση της ΑΠΑ κατά 13,5%, από 11,8% στο πρώτο τρίμηνο, ενώ στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες η αύξηση έφθασε το 7,1%. Η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παρέμεινε παράλληλα ισχυρή, με ετήσιο ρυθμό 9,8% τον Ιούνιο.

Θετική ήταν η εικόνα στον αγροτικό τομέα, με άνοδο της ΑΠΑ κατά 4,6%, καθώς και στον κλάδο ενημέρωσης και επικοινωνίας, όπου καταγράφηκε αύξηση 3,9%. Η βιομηχανία αναπτύχθηκε κατά 2%, αν και με επιβράδυνση σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο.

Αντίθετα, η ΑΠΑ στον ευρύτερο κλάδο εμπορίου, μεταφορών, καταλυμάτων και εστίασης μειώθηκε κατά 1,1%. Η εικόνα στο εσωτερικό του κλάδου ήταν ανομοιογενής, καθώς τα καταλύματα κινήθηκαν έντονα ανοδικά, ενώ η εστίαση παρέμεινε σε αρνητικό έδαφος.

Ανεργία στο 7,9% – Σε χαμηλά επίπεδα οι μακροχρόνια άνεργοι

Θετικά μηνύματα εξακολουθεί να εκπέμπει και η αγορά εργασίας. Το μη εποχικά προσαρμοσμένο ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 7,9%, από 8,6% ένα χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας την τρίτη χαμηλότερη επίδοση από το 2001.

Ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε κατά 7,8%, στις 379,7 χιλ., ενώ οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 27,6 χιλ., στα 4,414 εκατ. άτομα. Ωστόσο, ο αριθμός των απασχολουμένων εξακολουθεί να απέχει κατά περίπου 225 χιλ. άτομα από το ιστορικό υψηλό του 2008.

Αισθητή είναι και η αποκλιμάκωση της μακροχρόνιας ανεργίας. Οι μακροχρόνια άνεργοι μειώθηκαν στους 201,4 χιλ., από 234,6 χιλ. ένα χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας πτώση 14,2%, ενώ το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας υποχώρησε στο 53,1% από 57%.

Η Eurobank Research εντοπίζει, πάντως, επίμονες αδυναμίες, κυρίως στη χαμηλή συμμετοχή των νέων και των γυναικών στην αγορά εργασίας, καθώς και στο γεγονός ότι η συνολική απασχόληση παραμένει χαμηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα. Η πραγματική παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας αυξήθηκε κατά 2,7%, έναντι αύξησης 1,1% της παραγωγικότητας ανά απασχολούμενο.

Οι κίνδυνοι και το «στοίχημα» μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Για το σύνολο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,8%, το ΔΝΤ 1,9% και ο ΟΟΣΑ επίσης 1,9%. Για το 2027 οι αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται σε 1,6%, 1,4% και 2%. Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, σύμφωνα με την ανάλυση, ο μέσος ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ δεν προβλέπεται να ξεπερνά το 1,5%.

Η Eurobank Research προειδοποιεί ότι οι γεωστρατηγικές τριβές, τα υψηλότερα επιτόκια και ο επίμονος πληθωρισμός, ιδιαίτερα στο ενεργειακό σκέλος, δημιουργούν καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη τα επόμενα τρίμηνα.

Σε αυτό το περιβάλλον, θεωρεί κρίσιμη την επιτάχυνση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο λειτουργεί ως αντικυκλική ασπίδα. Για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ, το βάρος μεταφέρεται στην προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων ιδιωτικών επενδύσεων μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Η διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας και η αντιμετώπιση της επίμονης ελλειμματικότητας του εξωτερικού ισοζυγίου αποτελούν, σύμφωνα με τη Eurobank Research, τις δύο κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε η σημερινή ανθεκτικότητα να μετατραπεί σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή δυναμική τα επόμενα χρόνια.

Αναλυτικά το δελτίο 7 Ημέρες Οικονομία της Eurobank Research