Εξωδικαστικός: Ασπίδα για την κύρια κατοικία και μείωση του ορίου στις 5.000 ευρώ

Σημαντικές τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ από τις 21 Σεπτεμβρίου στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, διευρύνοντας το πλαίσιο προστασίας για τα φυσικά πρόσωπα και τους επαγγελματίες, με κεντρικό πυλώνα τη διασφάλιση της κύριας κατοικίας.

Η πλέον καθοριστική αναμόρφωση εστιάζει στην αισθητή υποχώρηση του ελάχιστου ορίου συνολικών χρεών που απαιτείται για την υπαγωγή στη διαδικασία, το οποίο υποχωρεί από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη προσαρμογή ανοίγει ουσιαστικά την πόρτα της ρύθμισης σε ένα σημαντικά ευρύτερο φάσμα δανειοληπτών, επιτρέποντας σε περισσότερους πολίτες να διευθετήσουν τις εκκρεμότητές τους.

Σημαντική είναι και η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας. Όπως εξηγήθηκε, ο οφειλέτης μπορεί, στο πλαίσιο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης, να επιλέξει την προστασία του σπιτιού στο οποίο διαμένει, ενώ μπορεί να προβλεφθεί η εκποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των πιστωτών.

Οι εκποιήσεις των λοιπών ακινήτων προβλέπονται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Ο οφειλέτης έχει δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση, ενώ όσο τηρείται η σύμβαση, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν δεν μπορούν να προχωρήσουν σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία.

Με άλλα λόγια, η τήρηση της ρύθμισης μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» απέναντι στον κίνδυνο πλειστηριασμού της κύριας κατοικίας.

Από τις 21 Σεπτεμβρίου ανοίγει επίσης ένα ειδικό εξάμηνο, κατά το οποίο ορισμένοι οφειλέτες θα μπορούν να επανυποβάλουν αίτηση στον εξωδικαστικό πριν συμπληρωθεί το προβλεπόμενο 12μηνο.

Εάν κάποιος τηρεί τη ρύθμισή του, θα πρέπει να αποδείξει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης κατά τουλάχιστον 20%, ώστε να επανεξεταστεί το αίτημά του.

Αντίθετα, στην περίπτωση που η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, για παράδειγμα επειδή έχουν χαθεί περισσότερες από τρεις δόσεις, παρέχεται δυνατότητα επανυποβολής μέσα στο συγκεκριμένο εξάμηνο, ακόμη και αν δεν έχει παρέλθει το 12μηνο.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών σε έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες.

Παράλληλα, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, η διαγραφή οφειλών μπορεί να φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά, ακόμη και περίπου στο 70%, ανάλογα πάντοτε με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα του κάθε οφειλέτη.

Δεν υπάρχει ενιαίο ποσό δόσης για όλους, καθώς η ρύθμιση διαμορφώνεται εξατομικευμένα. Κάθε περίπτωση αξιολογείται με βάση τα δεδομένα του οφειλέτη και την ικανότητά του να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Μία ακόμη αλλαγή αφορά τις οφειλές προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι συγκεκριμένες οφειλές μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία, αφού προηγηθεί η απαραίτητη βεβαίωσή τους από τη δημοτική αρχή.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται πλέον η αξία της ακίνητης περιουσίας όταν ζητείται προστασία της κύριας κατοικίας.

Στην αντιπρόταση λαμβάνεται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της ρύθμισης.

Το τελικό «κούρεμα» και το ύψος της μηνιαίας δόσης δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτώνται από τα εισοδήματα, τις οφειλές, την περιουσιακή κατάσταση και συνολικά τα οικονομικά δεδομένα κάθε οφειλέτη.

Η μέχρι σήμερα πορεία του εξωδικαστικού αποτυπώνει τη μεγάλη χρήση του συγκεκριμένου εργαλείου. Μέχρι το τέλος Ιουλίου είχαν υποβληθεί περίπου 65.000 αιτήσεις, οι οποίες αφορούσαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους σχεδόν 20 δισ. ευρώ.

Η μείωση του ορίου ένταξης στις 5.000 ευρώ διευρύνει πλέον τον αριθμό των οφειλετών που μπορούν να προσφύγουν στον μηχανισμό.