Εξουδετερώθηκαν τα εκρηκτικά του drone στη Λευκάδα και συνεχίζονται οι έρευνες για την προέλευση

Συναγερμό στις ελληνικές Αρχές έχει προκαλέσει ο εντοπισμός θαλάσσιου drone ανοιχτά της Λευκάδας, το οποίο μετέφερε περίπου 100 κιλά εκρηκτικών. Το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς δεν αφορά μόνο την ταυτότητα ενός άγνωστου μη επανδρωμένου σκάφους, αλλά και τα ευρύτερα ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας στο Ιόνιο και τη Μεσόγειο.

Μετά την εξουδετέρωση του εκρηκτικού φορτίου με ελεγχόμενη έκρηξη στη θαλάσσια περιοχή του Αστακού, το σκάφος μεταφέρθηκε σε ειδικές εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, όπου εξετάζονται τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, τα συστήματα πλοήγησης, ο τρόπος χειρισμού του και τα δεδομένα που ενδεχομένως έχουν αποθηκευτεί στα ηλεκτρονικά του μέρη. Το drone έφερε βαρέλι με περίπου 100 κιλά εκρηκτικά, ενώ οι έρευνες επικεντρώνονται πλέον στην προέλευση και την αποστολή του. Άγνωστο παραμένει εάν οι Αρχές εντόπισαν την προέλευση των εκρηκτικών.  ,

Το σκάφος εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή της Βασιλικής Λευκάδας από ψαράδες, οι οποίοι αρχικά δεν γνώριζαν ότι είχε εκρηκτικό φορτίο. Όπως περιέγραψαν, το είδαν να κινείται ακυβέρνητο και στη συνέχεια να βρίσκεται κοντά σε βραχώδη περιοχή. Με τη βοήθεια σχοινιού το απομάκρυναν και ειδοποίησαν τις λιμενικές Αρχές. Μαρτυρίες αναφέρουν ότι η μηχανή του παρέμενε σε λειτουργία ακόμη και μετά τη ρυμούλκησή του, στοιχείο που ενισχύει το σενάριο απώλειας ελέγχου ή βλάβης στο σύστημα πλοήγησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πρώτα τεχνικά στοιχεία. Σύμφωνα με τον πρόεδρο των λιμενεργατών Λευκάδας, το drone φαινόταν να διαθέτει αυτόνομη λειτουργία, ενσωματωμένες μπαταρίες, GPS, κάμερα υψηλής ανάλυσης και αισθητήρες στην πλώρη, δύο από τους οποίους φέρονται να ήταν σπασμένοι. Το χαμηλό μαύρο προφίλ του, περίπου ένα μέτρο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, παραπέμπει σε σκάφος σχεδιασμένο ώστε να εντοπίζεται δύσκολα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Το drone μεταφέρθηκε προσωρινά σε ασφαλή απόσταση από κατοικημένη περιοχή, ενώ στη συνέχεια ανέλαβαν εξειδικευμένες μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο σκάφος έφτασε τόσο κοντά σε ακτές ελληνικού νησιού προκαλεί έντονο προβληματισμό για την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, την προστασία λιμανιών, ενεργειακών υποδομών και τουριστικών ζωνών.

Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται η διαδρομή που ακολούθησε το drone μέχρι να καταλήξει στη Λευκάδα. Οι Αρχές εξετάζουν αν ξεκίνησε από πλοίο, αν είχε εκτοξευθεί ή αφεθεί από άλλη περιοχή της Μεσογείου, καθώς και αν έχασε επαφή με το κέντρο ελέγχου του. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν μεταδοθεί, ένα από τα σενάρια θέλει το σκάφος να προοριζόταν για πλήγμα εναντίον εμπορικού πλοίου ή δεξαμενόπλοιου, προτού παρεκκλίνει από την πορεία του.

Το επικρατέστερο σενάριο που εξετάζεται είναι να πρόκειται για drone ουκρανικής κατασκευής, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα αν ανήκει σε ενεργό δίκτυο μη επανδρωμένων σκαφών που χρησιμοποιεί το Κίεβο.Το σκάφος παραπέμπει σε τύπο Magura και ότι έφερε πυροκροτητές, εκρηκτική ύλη και εξοπλισμό απομακρυσμένης πλοήγησης, ενώ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας δήλωσε πως οι ελληνικές Αρχές γνωρίζουν «τι είναι» και «περίπου τι περιέχει».

Η υπόθεση συνδέεται από αρμόδιες πηγές με τη γενικότερη ανησυχία για μεταφορά στοιχείων του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας στη Μεσόγειο. Διεθνή δημοσιεύματα έχουν καταγράψει επιθέσεις ή απόπειρες επιθέσεων εναντίον πλοίων που συνδέονται με τον λεγόμενο ρωσικό «σκιώδη στόλο», δηλαδή δεξαμενόπλοια που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικών ενεργειακών φορτίων παρά τις κυρώσεις. Το Associated Press είχε μεταδώσει, για παράδειγμα, ότι το ρωσικό δεξαμενόπλοιο Arctic Metagaz υπέστη σοβαρές ζημιές κοντά στη Μάλτα σε επίθεση που ρωσικές Αρχές απέδωσαν σε ουκρανικά θαλάσσια drones, χωρίς σχόλιο από την Ουκρανία.

Σύμφωνα με το El País, ουκρανικά drones έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί στη Μεσόγειο εναντίον πλοίων που συνδέονται με ρωσικά ενεργειακά φορτία, με αναφορές σε επιχειρήσεις μεταξύ Μάλτας, Ελλάδας και Λιβύης. Οι αναφορές αυτές δεν αποτελούν επιβεβαίωση για το συγκεκριμένο περιστατικό στη Λευκάδα, αλλά εξηγούν γιατί η Αθήνα αντιμετωπίζει την υπόθεση ως ζήτημα με πιθανές διεθνείς και γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Παράλληλα, το περιστατικό προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα. Κόμματα της αντιπολίτευσης θέτουν ερωτήματα για την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων, την ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών και τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού παρόμοιων απειλών. Στο κυβερνητικό επιτελείο, πάντως, αναμένουν τα αποτελέσματα της τεχνικής εξέτασης πριν υπάρξουν επίσημα συμπεράσματα για την προέλευση και τον τελικό σκοπό του drone.