Φρένο στους στόχους CO₂ ζητούν οι κατασκευαστές φορτηγών και λεωφορείων της ΕΕ

Τριετή παράταση για τη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς στόχους μείωσης των εκπομπών CO₂ για τα βαρέα οχήματα ζητούν οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές φορτηγών και λεωφορείων της Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές συνθήκες στην αγορά δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη των οχημάτων μηδενικών εκπομπών με τον ρυθμό που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Οι επικεφαλής επτά κορυφαίων ευρωπαϊκών κατασκευαστών, μεταξύ των οποίων οι DAF Trucks, Daimler Truck, Iveco και Scania, κάλεσαν τη Δευτέρα την Ευρωπαϊκή Ένωση να μεταθέσει κατά τρία χρόνια την εφαρμογή του στόχου για το 2030. Όπως επισημαίνουν, η περιορισμένη διαθεσιμότητα υποδομών φόρτισης, οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις με τα ηλεκτρικά δίκτυα και το υψηλό κόστος ενέργειας καθιστούν ακόμη δύσκολη την οικονομική εξίσωση για τους μεταφορείς που εξετάζουν την αγορά ηλεκτρικών ή άλλων φορτηγών μηδενικών εκπομπών.

Με βάση το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι κατασκευαστές βαρέων οχημάτων καλούνται να μειώσουν τις μέσες εκπομπές CO₂ των νέων οχημάτων τους κατά 43% το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2025. Ο στόχος αυξάνεται σε 64% το 2035 και σε 90% το 2040, ενώ προβλέπονται οικονομικές κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται. Παράλληλα, οι εταιρείες μπορούν να συγκεντρώνουν πιστώσεις εκπομπών κατά την περίοδο 2025-2029, ώστε να διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία στην επίτευξη των στόχων.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), σήμερα μόλις το 2,4% των νέων βαρέων επαγγελματικών οχημάτων που ταξινομούνται στην Ευρώπη είναι μηδενικών εκπομπών. Το ποσοστό απέχει σημαντικά από τα επίπεδα που, κατά τον κλάδο, θα απαιτούνταν προκειμένου οι κατασκευαστές να πετύχουν τον στόχο του 2030 χωρίς σοβαρές οικονομικές επιβαρύνσεις.

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες υποστηρίζουν ότι η επιτυχία της μετάβασης δεν εξαρτάται μόνο από την προσφορά νέων ηλεκτρικών φορτηγών, αλλά και από τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τους πελάτες τους. Ζητούν, μεταξύ άλλων, ταχύτερη ανάπτυξη δημόσιων και ιδιωτικών σταθμών φόρτισης υψηλής ισχύος, επιτάχυνση των συνδέσεων με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και ευρύτερη εφαρμογή συστημάτων διοδίων που θα διαφοροποιούνται ανάλογα με τις εκπομπές CO₂.

Παράλληλα, προτείνουν μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών να επανεπενδύεται σε υποδομές και σε μέτρα που θα ενισχύουν τη ζήτηση για φορτηγά και λεωφορεία μηδενικών εκπομπών. Στόχος, όπως σημειώνουν, είναι να περιοριστεί η διαφορά στο συνολικό κόστος χρήσης μεταξύ ενός συμβατικού πετρελαιοκίνητου φορτηγού και ενός αντίστοιχου οχήματος μηδενικών εκπομπών.

Η παρέμβαση των κατασκευαστών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζει ευρύτερα τον ρυθμό εφαρμογής ορισμένων από τις πολιτικές της για την πράσινη μετάβαση στον τομέα των μεταφορών. Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν εντείνει τις πιέσεις προς τις Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι οι στόχοι για τις εκπομπές πρέπει να συνοδεύονται από αντίστοιχες επενδύσεις σε υποδομές και κίνητρα προς τους αγοραστές.

Το αίτημα για τριετή αναβολή αναμένεται να ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από την ισορροπία μεταξύ των κλιματικών δεσμεύσεων της ΕΕ και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, με τους κατασκευαστές να επιμένουν ότι χωρίς ταχύτερη ανάπτυξη των υποδομών και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος, η αγορά βαρέων οχημάτων μηδενικών εκπομπών δύσκολα θα αποκτήσει την απαιτούμενη δυναμική έως το 2030.