«Hormuz Safe»: Η Τεχεράνη προτείνει ψηφιακά ασφάλιστρα σε Bitcoin αντί διοδίων στα Στενά του Ορμούζ

Η Τεχεράνη επιχειρεί να αλλάξει το πλαίσιο της συζήτησης γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, παρουσιάζοντας το «Hormuz Safe» ως ένα νέο σχήμα ασφαλούς διέλευσης για πλοία και θαλάσσια φορτία που κινούνται στον Περσικό Κόλπο και στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.

Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά και φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης, η πλατφόρμα ξεκίνησε την παροχή ασφαλιστικής κάλυψης για φορτία που διέρχονται από τα Στενά, με ασφαλιστήρια «κρυπτογραφικά επαληθεύσιμα» και πληρωμές που διακανονίζονται σε Bitcoin.

Η κίνηση παρουσιάζεται από την ιρανική πλευρά ως εναλλακτική λύση στα σενάρια άμεσης επιβολής διοδίων ή τελών στα εμπορικά πλοία. Όπως αναφέρει η Fars, έγγραφο που φέρεται να συνδέεται με το υπουργείο Οικονομίας δείχνει ότι η Τεχεράνη επεξεργάζεται από τις αρχές του ιρανικού μήνα Ordibehesht ένα σχέδιο «διαχείρισης» των Στενών μέσω ασφαλιστικών μηχανισμών, με δυνατότητα έκδοσης θαλάσσιων ασφαλιστηρίων και πιστοποιητικών οικονομικής ευθύνης.

Οι ιρανικές αναφορές κάνουν λόγο ακόμη και για δυνητικά έσοδα 10 δισ. δολαρίων μέσω πληρωμών σε κρυπτονομίσματα, εκτιμήσεις που χαρακτηρίζονται υπερβολικές από τη διεθνή ασφαλιστική αγορά. Ενδεικτικά, η Gard, η μεγαλύτερη εταιρεία θαλάσσιας ασφάλισης παγκοσμίως, ανακοίνωσε ότι τα συνολικά ασφάλιστρα που εισέπραξε διεθνώς το 2025 ανήλθαν σε 1,3 δισ. δολάρια.

Το σχέδιο προβλέπει ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους όπως επιθεωρήσεις, κρατήσεις ή κατασχέσεις πλοίων, χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνει ζημιές από ένοπλες επιθέσεις. Παράλληλα, η Τεχεράνη εμφανίζεται να επιχειρεί να μετατρέψει τη διαχείριση της διέλευσης από το Ορμούζ σε οικονομικό εργαλείο επιρροής, εν μέσω της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και του συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η ελληνική Maritime Risk Services έχει ήδη προειδοποιήσει για περιστατικά απάτης, με επιτήδειους να ζητούν πληρωμές σε κρυπτονομίσματα προκειμένου να εξασφαλίσουν δήθεν «ασφαλή διέλευση» πλοίων από τα Στενά.

Πάντως, η διαφοροποίηση δεν είναι μόνο τεχνική αλλά και πολιτική. Το TradeWinds είχε περιγράψει τις προηγούμενες συζητήσεις περί «Tehran tollbooth», σημειώνοντας ότι ένα σύστημα πληρωμών διέλευσης από το Ιράν —το οποίο χαρακτηρίζεται διεθνώς αμφιλεγόμενο— θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ευρύτερη συμφωνία για την κρίση στα Στενά. Το ναυτιλιακό μέσο είχε επίσης μεταδώσει ότι η Σιγκαπούρη απέρριψε την ιδέα συνομιλιών που θα οδηγούσαν σε πληρωμή διοδίων, υπερασπιζόμενη την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Με το «Hormuz Safe», η Τεχεράνη επιχειρεί να ντύσει με ασφαλιστικό μανδύα ένα καθεστώς ελέγχου της διέλευσης. Η πλατφόρμα, σύμφωνα με τα ιρανικά δημοσιεύματα, καλύπτει το φορτίο από τη στιγμή της επιβεβαίωσης και παρέχει στον ιδιοκτήτη ψηφιακά υπογεγραμμένη απόδειξη. Ωστόσο, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα, όπως ποιος αναλαμβάνει τελικά τον ασφαλιστικό κίνδυνο, αν οι διεθνείς ναυτασφαλιστές θα αναγνωρίσουν τέτοιες καλύψεις, πώς θα αντιμετωπιστούν οι κυρώσεις και κατά πόσο οι πληρωμές σε κρυπτονόμισμα μπορούν να θεωρηθούν παράκαμψη του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η χρονική συγκυρία ενισχύει τη βαρύτητα της κίνησης. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά chokepoints παγκοσμίως: σύμφωνα με την αμερικανική Energy Information Administration, το 2024 από εκεί περνούσαν κατά μέσο όρο περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, ποσότητα αντίστοιχη με περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης υγρών καυσίμων.

Για τη διεθνή ναυτιλία, το ερώτημα είναι αν το «Hormuz Safe» θα λειτουργήσει ως πραγματικός μηχανισμός μείωσης κινδύνου ή ως έμμεσο εργαλείο ελέγχου της πρόσβασης στο στενό. Για το Ιράν, πάντως, το μήνυμα είναι σαφές: η ασφαλής διέλευση από το Ορμούζ δεν παρουσιάζεται πλέον μόνο ως ζήτημα στρατιωτικής αποκλιμάκωσης, αλλά και ως υπηρεσία με τιμή, κανόνες και ψηφιακό αποτύπωμα.