Η Άγκυρα επαναφέρει τις αμφισβητήσεις με ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα

Νέο επεισόδιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η αντίδραση της Άγκυρας στις ελληνικές πρωτοβουλίες που αφορούν τον χωροταξικό σχεδιασμό και το Αιγαίο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, η Τουρκία απέστειλε τις προηγούμενες ημέρες ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, καταγράφοντας τις αντιρρήσεις της και διαμηνύοντας ότι «δεν θα επιτραπεί καμία δραστηριότητα που μεταβάλλει το status quo στο Αιγαίο».

Η ίδια η ρηματική διακοίνωση δεν έχει δημοσιοποιηθεί από τις δύο κυβερνήσεις, επομένως οι λεπτομέρειες του περιεχομένου της προέρχονται επί του παρόντος από το τουρκικό δημοσίευμα. Ωστόσο, το βασικό πολιτικό υπόβαθρο της τουρκικής θέσης επιβεβαιώνεται και από επίσημες ανακοινώσεις της Άγκυρας των προηγούμενων ημερών.

Κατά τη Milliyet, οι τουρκικές ενστάσεις συνδέονται με τρεις πρόσφατες ελληνικές πρωτοβουλίες: το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό της 7ης Αυγούστου, το αντίστοιχο πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας της 19ης Αυγούστου και το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα της 28ης Αυγούστου.

Η τουρκική πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους σχεδιασμοί δεν μπορούν να παράγουν τετελεσμένα που, κατά την Άγκυρα, επηρεάζουν τουρκικά δικαιώματα και συμφέροντα στο Αιγαίο. Στη σχετική επιχειρηματολογία γίνεται επίσης επίκληση πιθανών «διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων».

Πρόκειται ουσιαστικά για προσπάθεια της Τουρκίας να συνδέσει τον περιβαλλοντικό και χωροταξικό σχεδιασμό με το ευρύτερο πλέγμα των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Το πλέον σοβαρό στοιχείο της τουρκικής τοποθέτησης αφορά την κυριαρχία στο Αιγαίο. Στις 28 Αυγούστου, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, υποστηρίζοντας ότι αυτό δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για την Τουρκία. Στην ίδια ανακοίνωση, η Άγκυρα έκανε ρητή αναφορά σε «ορισμένους γεωγραφικούς σχηματισμούς» των οποίων, σύμφωνα με την τουρκική θέση, η κυριαρχία δεν μεταβιβάστηκε στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.

Η διατύπωση παραπέμπει ευθέως στην πάγια τουρκική θεωρία περί νησίδων και βραχονησίδων αμφισβητούμενης κυριαρχίας, τη γνωστή συζήτηση περί «γκρίζων ζωνών», την οποία η ελληνική πλευρά απορρίπτει στο σύνολό της.

Αθήνα: «Αβάσιμος και απαράδεκτος ισχυρισμός»

Η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών υπήρξε σαφής. Στις 29 Αυγούστου, μία ημέρα μετά την επίσημη τουρκική ανακοίνωση, το ΥΠΕΞ τόνισε ότι η επανάληψη του ίδιου «αβάσιμου και απαράδεκτου ισχυρισμού» κάθε φορά που η Ελλάδα ανακοινώνει ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν του προσδίδει ούτε νομική βάση ούτε υπόσταση.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η ελληνική θέση για το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως σαφής, θεμελιώνεται στις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες και δεν αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω σχολιασμού.