Διεθνή

Η Αίγυπτος απορρίπτει το Τουρκολιβυκό στον ΟΗΕ: Σαφές μήνυμα σε Άγκυρα και Τρίπολη

Προσθήκη ως αγαπημένη πηγή στην Google
Financialreport.gr

Με επίσημη διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026, το Κάιρο απορρίπτει ως απολύτως άκυρο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, παρά την επικύρωσή του από το λιβυκό Κοινοβούλιο - Στο στόχαστρο και οι συμφωνίες για τους υδρογονάνθρακες, αλλά και οι μονομερείς λιβυκές θαλάσσιες διεκδικήσεις

Σε μια ιδιαίτερα σημαντική διπλωματική παρέμβαση, η Αίγυπτος επαναφέρει με τον πλέον επίσημο τρόπο στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών την κατηγορηματική αντίθεσή της στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, διαμηνύοντας ότι η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τον παράνομο, κατά την αιγυπτιακή θέση, χαρακτήρα του και δεν δημιουργεί οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα έναντι του Καΐρου.

Η αιγυπτιακή διακοίνωση, με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026 και αριθμό εγγράφου A/81/479, απευθύνεται στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και καταγράφει αναλυτικά τις αντιρρήσεις της Αιγύπτου απέναντι στις τουρκολιβυκές συμφωνίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή ακολουθεί την απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2026, όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη, ενέκρινε το μνημόνιο του 2019, ανατρέποντας την προηγούμενη αντίθεσή της στη συμφωνία με την Τουρκία.

Για την Αθήνα, η διακοίνωση συνιστά μια σαφή επιβεβαίωση ότι το Κάιρο εξακολουθεί να απορρίπτει τον πυρήνα των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά την αναθέρμανση των σχέσεων Αιγύπτου και Τουρκίας τα τελευταία χρόνια.

Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνει ότι η προσέγγιση Άγκυρας και Καΐρου δεν συνεπάγεται αποδοχή των τουρκικών θέσεων για τις θαλάσσιες ζώνες.

Το πλήρες κείμενο της αιγυπτιακής διακοίνωσης

«Ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη προς τον Γενικό Γραμματέα.

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, υποβάλλει τα σέβη της στο Γραφείο του Γενικού Γραμματέα. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης επικύρωσε το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019, η Αίγυπτος επιθυμεί να επισημάνει τα ακόλουθα:

Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει τη σαφή θέση της επί του ζητήματος. Η Αίγυπτος απορρίπτει το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας του Κράτους της Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, το οποίο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019, δεν το αναγνωρίζει και το θεωρεί απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, όπως έχει ήδη δηλωθεί στις ρηματικές διακοινώσεις της 23ης Δεκεμβρίου 2019 (A/74/628), της 10ης Απριλίου 2023 (A/77/858), της 9ης Απριλίου 2024 (A/78/848) και της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), τις οποίες απηύθυνε η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα.

Η φερόμενη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα έναντι της Αιγύπτου.

Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει επίσης ότι το προαναφερθέν Μνημόνιο Κατανόησης και οποιεσδήποτε ενέργειες απορρέουν από αυτό παραβιάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.

Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει τόσο το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων, όσο και το Μνημόνιο Κατανόησης που συνήφθη στις 25 Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου, και τα θεωρεί άκυρα και στερούμενα οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος, όπως έχει ήδη δηλωθεί στη ρηματική διακοίνωση της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/80/386, παράρτημα).

Πρέπει να σημειωθεί ότι η Αίγυπτος απορρίπτει τα εξωτερικά όρια που δήλωσε η Λιβύη στη ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/916) και δεν τα αναγνωρίζει, επειδή επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Επιπλέον, η Αίγυπτος αντιτίθεται στα ανατολικά θαλάσσια όρια που έχει δηλώσει η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των ανατολικών εξωτερικών ορίων της δηλωθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου, κατά παραγνώριση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα της στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Η Αίγυπτος υπογραμμίζει ότι οποιεσδήποτε συνέπειες ή αποτελέσματα ενδέχεται να προκύψουν από τη δήλωση της Λιβύης είναι απαράδεκτα, όπως έχει ήδη δηλωθεί στις ρηματικές διακοινώσεις της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ημερομηνίες 9 Απριλίου 2024 (A/78/848) και 8 Σεπτεμβρίου 2025 (A/80/386), οι οποίες απευθύνθηκαν στον Γενικό Γραμματέα.

Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες λαμβάνονται από οποιοδήποτε μέρος βάσει των προαναφερθέντων Μνημονίων Κατανόησης και των δηλώσεων της Λιβύης, τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τα δηλωμένα θαλάσσια όρια της Αιγύπτου, και επιβεβαιώνει ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματα που της εγγυάται το διεθνές δίκαιο και να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα παραβίασής τους.

Η Αίγυπτος επιθυμεί να επαναβεβαιώσει την προθυμία και τη δέσμευσή της να συνεργάζεται, να διαβουλεύεται και να διαπραγματεύεται με τα γειτονικά κράτη καλή τη πίστει, προκειμένου να επιτυγχάνονται συμφωνίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων με γειτονικά κράτη, βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου και δίκαιων και ισότιμων λύσεων, κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα, διατηρώντας παράλληλα όλα τα δικαιώματά της βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, θα εκτιμούσε εάν η παρούσα ρηματική διακοίνωση κυκλοφορούσε ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, και δημοσιευόταν στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην προσεχή έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Tο Κάιρο χαράσσει κόκκινες γραμμές απέναντι στην Άγκυρα

Πέρα από τη νομική επιχειρηματολογία, η αιγυπτιακή διακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία στο σημερινό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.

Το Κάιρο επιλέγει να καταγράψει εκ νέου τη διαφωνία του με την Άγκυρα σε ένα ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα των τουρκικών περιφερειακών επιδιώξεων: τη δυνατότητα της Τουρκίας να αποκτήσει, μέσω της Λιβύης, διευρυμένη θαλάσσια παρουσία και επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου να εγκρίνει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο συνιστά σημαντική πολιτική εξέλιξη, καθώς έως πρόσφατα οι αρχές της ανατολικής Λιβύης αποτελούσαν βασικό πόλο αντίθεσης στη συμφωνία του 2019.

Με την αλλαγή αυτή, η Άγκυρα αποκτά ένα πρόσθετο πολιτικό επιχείρημα για τη στήριξη του μνημονίου, καθώς η συμφωνία δεν υποστηρίζεται πλέον αποκλειστικά από την πλευρά της Τρίπολης.

Ωστόσο, η Αίγυπτος σπεύδει να διαχωρίσει την πολιτική από τη νομική διάσταση της υπόθεσης: η κοινοβουλευτική έγκριση στη Λιβύη, σύμφωνα με το Κάιρο, δεν αρκεί για να καταστήσει νόμιμη μια συμφωνία την οποία θεωρεί αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Η συγκεκριμένη θέση αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή η Αίγυπτος διατηρεί διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας τόσο με την Τουρκία όσο και με τις αντιμαχόμενες πλευρές της Λιβύης.

Το μήνυμα του Καΐρου είναι ότι η διπλωματική προσέγγιση με την Άγκυρα δεν ισοδυναμεί με υποχώρηση στο ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων.

Γιατί η διακοίνωση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα

Η αιγυπτιακή παρέμβαση αποτελεί θετική διπλωματική εξέλιξη για την Αθήνα, καθώς ενισχύει τη σύγκλιση Ελλάδας και Αιγύπτου απέναντι στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Οι δύο χώρες συνδέονται με τη συμφωνία της 6ης Αυγούστου 2020 για τη μερική οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Σεπτεμβρίου 2020 και αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής διπλωματικής στρατηγικής στην περιοχή.

Η συμφωνία αυτή αποτέλεσε ουσιαστική απάντηση στην τουρκολιβυκή οριοθέτηση του 2019, η οποία αμφισβητεί την επήρεια ελληνικών νησιών στη διαμόρφωση θαλάσσιων ζωνών.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Αίγυπτος δεν περιορίζεται στην απόρριψη του αρχικού μνημονίου, αλλά αντιτίθεται και στις μεταγενέστερες συμφωνίες που επιδιώκουν να μετατρέψουν τις τουρκολιβυκές θαλάσσιες διεκδικήσεις σε πεδίο οικονομικής και ενεργειακής δραστηριότητας.

Πρόκειται για μια διάσταση που ενδιαφέρει άμεσα την ελληνική πλευρά, καθώς οι πιθανές έρευνες για υδρογονάνθρακες σε αμφισβητούμενες περιοχές θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες εστίες έντασης.

Επιπλέον, η αιγυπτιακή διακοίνωση ενισχύει τη διεθνή διπλωματική τεκμηρίωση της αντίθεσης στο μνημόνιο. Δεν αποτελεί, βεβαίως, δικαστική ακύρωσή του από τον ΟΗΕ, ούτε η δημοσίευσή της συνεπάγεται ότι ο Οργανισμός υιοθετεί αυτομάτως τις αιγυπτιακές θέσεις.

Αποτελεί, όμως, επίσημη καταγραφή της αντίθεσης ενός σημαντικού παράκτιου κράτους, το οποίο έχει συνάψει συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την Ελλάδα.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η ελληνική κυβέρνηση. Στις 20 Οκτωβρίου 2026, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε ότι η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν μεταβάλλει τον παράνομο και άκυρο, κατά την ελληνική θέση, χαρακτήρα του μνημονίου, ενώ επισήμανε ότι Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση.

Η Τουρκία κερδίζει έδαφος στη Λιβύη, αλλά συναντά τα όρια της αιγυπτιακής πολιτικής

Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης αναδεικνύει μια νέα πραγματικότητα: η Τουρκία φαίνεται να διευρύνει την επιρροή της και στην ανατολική Λιβύη, δηλαδή σε μια περιοχή που παραδοσιακά βρισκόταν σε αντιπαράθεση με τις τουρκικές επιλογές.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες διπλωματικές προκλήσεις, καθώς αποδυναμώνεται η προηγούμενη διάκριση μεταξύ της δυτικής Λιβύης, που είχε υπογράψει το μνημόνιο, και της ανατολικής, που το αμφισβητούσε.

Την ίδια στιγμή, όμως, η αιγυπτιακή διακοίνωση επιβεβαιώνει ότι η τουρκική διπλωματική διείσδυση στη Λιβύη δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αποδοχή των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων από το Κάιρο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί και η αναφορά της Αιγύπτου στις μονομερείς λιβυκές δηλώσεις θαλάσσιων ορίων του Μαΐου 2025. Το Κάιρο επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες διεκδικήσεις επικαλύπτονται με θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στα δικά του δικαιώματα.

Αυτό αποκαλύπτει πως η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στο ελληνοτουρκικό πεδίο. Η ίδια η Αίγυπτος θεωρεί ότι ενδέχεται να πληγούν άμεσα δικά της κυριαρχικά δικαιώματα.

Συνεπώς, η αντίδρασή της δεν αποτελεί απλώς έκφραση διπλωματικής αλληλεγγύης προς την Ελλάδα, αλλά υπεράσπιση αυτοτελών αιγυπτιακών συμφερόντων.

Αυτό ακριβώς προσδίδει μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα στη σύγκλιση Αθήνας και Καΐρου.

Το διπλωματικό διακύβευμα για την Αθήνα

Η ελληνική εξωτερική πολιτική βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια σύνθετη εξίσωση.

Από τη μία πλευρά, η Τουρκία έχει καταφέρει να ενισχύσει την πολιτική αποδοχή του μνημονίου στο εσωτερικό της Λιβύης. Από την άλλη, η Αίγυπτος, η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να αμφισβητούν τη νομική του βάση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην έκθεσή της για την Τουρκία το 2026, επαναλαμβάνει ότι το μνημόνιο θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας.

Για την Αθήνα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να διατηρήσει την κοινή θέση με την Αίγυπτο, αλλά και να διασφαλίσει ότι η περαιτέρω προσέγγιση Καΐρου και Άγκυρας δεν θα οδηγήσει σε διαφοροποιήσεις ως προς τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.

Παράλληλα, η διατήρηση ενεργών διπλωματικών διαύλων με όλες τις πλευρές της Λιβύης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα μετά τη μεταβολή της στάσης του ανατολικού λιβυκού Κοινοβουλίου.

Η επόμενη κρίσιμη παράμετρος θα είναι εάν η πολιτική επικύρωση του μνημονίου συνοδευτεί από συγκεκριμένες ενέργειες στο πεδίο, όπως έρευνες, αδειοδοτήσεις ή άλλες δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που διεκδικούνται από περισσότερα κράτη.

Η ουσία είναι ότι η αιγυπτιακή διακοίνωση συντηρεί ένα κρίσιμο διπλωματικό ανάχωμα απέναντι στις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει τη νέα πολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται στη Λιβύη.

Το Κάιρο δείχνει ότι μπορεί να συνομιλεί με την Άγκυρα, αλλά δεν είναι διατεθειμένο να αναγνωρίσει θαλάσσιες διεκδικήσεις που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντα και τα κυριαρχικά του δικαιώματα.

Προσθήκη του financialreport.gr ως
προτεινόμενη πηγή στην Google
googlenews

Ακολουθήστε το financialreport.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διεθνή

close menu