Η Αμερική γιορτάζει 250 χρόνια ανεξαρτησίας αλλά όχι για τη δημοκρατία της

Οι Ηνωμένες Πολιτείες γιορτάζουν την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους και η αμερικανική κοινωνία είναι υπερήφανη. Αλλά και βαθιά ανήσυχη. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Elon University, το 69% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι υπογράφοντες τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας θα ένιωθαν περισσότερο απογοήτευση παρά υπερηφάνεια για τη σημερινή αμερικανική δημοκρατία.

Η απαισιοδοξία είναι ιδιαίτερα έντονη στους νέους. Η τελευταία δημοσκόπηση του Harvard Youth Poll καταγράφει ότι μόλις το 26% των Αμερικανών ηλικίας 18 έως 29 ετών αισθάνεται αισιοδοξία για το μέλλον της χώρας, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από τα προηγούμενα χρόνια.

Παράλληλα, η διαφθορά στην κυβέρνηση παραμένει ο μεγαλύτερος φόβος των Αμερικανών. Η έρευνα Chapman University Survey of American Fears κατέγραψε για δέκατη συνεχόμενη φορά τους διεφθαρμένους κυβερνητικούς αξιωματούχους ως την κορυφαία ανησυχία, με περίπου 69% να δηλώνει φόβο ή έντονο φόβο.

Για να κατανοηθεί αυτή η κρίση εμπιστοσύνης πρέπει κάποιος να κατανοήσει τον  Γάλλο βαρόνο Μοντεσκιέ. Το έργο του «Το Πνεύμα των Νόμων», που εκδόθηκε το 1748, επηρέασε βαθιά τους Αμερικανούς ιδρυτές. Η ιδέα του ότι η πολιτική εξουσία πρέπει να χωρίζεται σε νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική έγινε θεμέλιο του αμερικανικού Συντάγματος.

Ο Μοντεσκιέ φοβόταν ότι όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, η ελευθερία απειλείται. Για εκείνον, η δημοκρατία δεν εξαντλείται στις εκλογές. Χρειάζεται θεσμούς, όρια, ισορροπίες και πολίτες που εμπιστεύονται ότι κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο.

Αυτό ακριβώς μοιάζει να αμφισβητείται σήμερα στις ΗΠΑ. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η πίστη στη δικαιοσύνη, η αίσθηση κοινής πολιτικής ταυτότητας και η βεβαιότητα ότι το δημοκρατικό σύστημα λειτουργεί προς όφελος όλων.