Η νέα μάχη των τροφίμων στις ετικέτες με τα «δυσνόητα» συστατικά

Καθώς όλο και περισσότεροι καταναλωτές εξετάζουν προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων και αποφεύγουν προϊόντα που θεωρούν υπερβολικά επεξεργασμένα, η Nestlé ζητά από τις αμερικανικές αρχές να επιτρέψουν τη χρήση απλούστερων και περισσότερο κατανοητών ονομασιών στους καταλόγους συστατικών.

Η ελβετική πολυεθνική, γνωστή μεταξύ άλλων για τον καφέ Nescafé και τις σοκολάτες KitKat, έχει προτείνει την αντικατάσταση επιστημονικών όρων με ονομασίες που είναι ήδη οικείες στο ευρύ κοινό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το «ασκορβικό οξύ», το οποίο θα μπορούσε να αναγράφεται ως «βιταμίνη C», και το «βήτα-καροτένιο», το οποίο η εταιρεία θα ήθελε να συνδέεται πιο ξεκάθαρα με τη βιταμίνη Α.

Σύμφωνα με στελέχη της βιομηχανίας τροφίμων, οι τεχνικές ονομασίες μπορεί να δημιουργούν στους καταναλωτές την εντύπωση ότι ένα προϊόν περιέχει τεχνητές ή επικίνδυνες ουσίες, ακόμη και όταν πρόκειται για συστατικά φυσικής προέλευσης ή για ουσίες που έχουν κριθεί ασφαλείς από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.

Η Nestlé έχει θέσει το ζήτημα στην ομάδα του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, καθώς η κυβέρνηση επανεξετάζει την πολιτική της για τις ετικέτες τροφίμων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Make America Healthy Again».

Τι προβλέπουν οι αμερικανικοί κανόνες

Στις ΗΠΑ, τα συστατικά πρέπει κατά κανόνα να εμφανίζονται με την καθιερωμένη ή συνήθη ονομασία τους, ενώ για ορισμένα πρόσθετα πρέπει επίσης να δηλώνεται η λειτουργία τους μέσα στο προϊόν. Οι ισχύοντες κανόνες επιτρέπουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις τη χρήση συνωνύμων ή επεξηγήσεων σε παρένθεση. Για παράδειγμα, στις ετικέτες συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να αναγράφεται «βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ)».

Η βάση δεδομένων της αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων, FDA, αναγνωρίζει άλλωστε ότι οι όροι «ασκορβικό οξύ» και «βιταμίνη C» αναφέρονται στην ίδια ουσία. Το ασκορβικό οξύ μπορεί να χρησιμοποιείται στα τρόφιμα ως συμπλήρωμα θρεπτικών συστατικών, αντιοξειδωτικό, ρυθμιστής οξύτητας, σταθεροποιητής ή ενισχυτικό γεύσης, μεταξύ άλλων λειτουργιών.

Στην Ευρώπη, η παρουσίαση ενός συστατικού μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιείται. Έτσι, η ίδια ουσία μπορεί να εμφανίζεται ως βιταμίνη, ως αντιοξειδωτικό ή με συνδυασμό της τεχνικής και της ευρέως αναγνωρίσιμης ονομασίας της.

Οι καθαρές ετικέτες

Υπάρχει μια τάση των λεγόμενων «clean labels», δηλαδή προϊόντων με σύντομους καταλόγους συστατικών, απλές διατυπώσεις και ουσίες που οι καταναλωτές μπορούν να αναγνωρίσουν.

Αυτή η τάση έχει ωθήσει μεγάλες εταιρείες τροφίμων να επενδύσουν σημαντικά ποσά στην αφαίρεση τεχνητών χρωστικών, συντηρητικών και άλλων πρόσθετων. Η ίδια η Nestlé έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να αφαιρέσει τις τεχνητές χρωστικές από τα προϊόντα της μέχρι το τέλος του 2026.

Παράλληλα, επιχειρήσεις λιανικής και παραγωγοί επανασχεδιάζουν τις συνταγές τους, ώστε τα προϊόντα να διαθέτουν μικρότερους και περισσότερο κατανοητούς καταλόγους συστατικών. Για τη βιομηχανία, όμως, η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντοτε απλή, καθώς αρκετά πρόσθετα επιτελούν ουσιαστικές λειτουργίες, όπως η διατήρηση της φρεσκάδας, της υφής, του χρώματος και της ασφάλειας των τροφίμων.