Κόβεσι στο Politico: «Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κινδυνεύει να εξοντωθεί». Απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού στην Ελλάδα

Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή προειδοποίηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης ολοκληρώνει την επταετή θητεία της στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) η Λάουρα Κοβέσι. Σε εκτενή συνέντευξή της στο Politico, στη δημοσιογράφο Νεκταρία Σταμούλη, που δημοσιεύθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2026, η απερχόμενη Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας περιγράφει ένα περιβάλλον πολιτικών παρεμβάσεων, οικονομικών περιορισμών και γραφειοκρατικών εμποδίων, εκφράζοντας την ανησυχία ότι ο θεσμός που η ίδια ανέλαβε να οικοδομήσει κινδυνεύει να αποδυναμωθεί ακριβώς επειδή επιτελεί αποτελεσματικά την αποστολή του.

Η Κοβέσι υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει αποδείξει την αξία της στην καταπολέμηση της απάτης και στην προστασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η επιτυχία αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από πολιτικά και θεσμικά κέντρα εξουσίας. Κατά την εκτίμησή της, ο κίνδυνος δεν προέρχεται απαραίτητα από μια ευθεία απόφαση περιορισμού των αρμοδιοτήτων της, αλλά από τη σταδιακή αποδυνάμωσή της μέσω της έλλειψης πόρων, των καθυστερήσεων και των διοικητικών δυσλειτουργιών.

Η απερχόμενη επικεφαλής της EPPO εντοπίζει τρεις βασικές απειλές για την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα του θεσμού: την ανεπαρκή χρηματοδότηση, την καθυστέρηση στην αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου και τη διαρκή δημιουργία γραφειοκρατικών εμποδίων.

Όπως εξηγεί, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει 230 Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς, η διαθέσιμη χρηματοδότηση επαρκεί για μόλις 180. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται στην Πολωνία, όπου υπηρετούν 15 εισαγγελείς έναντι των 24 που είχαν συμφωνηθεί, αλλά και στην Ουγγαρία, για την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, σύμφωνα με την Κοβέσι, μόλις το μισό από τον απαιτούμενο προϋπολογισμό.

Η ίδια θεωρεί ότι τέτοιου είδους περιορισμοί υπονομεύουν την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας απέναντι στους πολίτες και δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα επιθυμούν πραγματικά μια ισχυρή και ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή.

Ελλάδα: Η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού

Οι αναφορές στην Ελλάδα ειναι κόλαφος. Η Κοβέσι παρουσιάζει τη χώρα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των πιέσεων που μπορεί να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όταν οι έρευνές της αγγίζουν πολιτικά πρόσωπα. Σύμφωνα με την ίδια, η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού της EPPO κατά τη διάρκεια της θητείας της σημειώθηκε στην Ελλάδα, με αφορμή τη διαμάχη γύρω από την ανανέωση της θητείας των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων.

Παράλληλα, αναφέρεται στη σύγκρουση που έχει αναπτυχθεί γύρω από την έρευνα για τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Κοβέσι απορρίπτει τις επικρίσεις περί πολιτικής σκοπιμότητας, υποστηρίζοντας ότι η αποστολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι να προσαρμόζει το έργο της στο εκλογικό ημερολόγιο, αλλά να διασφαλίζει την ορθή διαχείριση των ευρωπαϊκών χρημάτων.

Κατά την περιγραφή της, η υπόθεση αφορά καταγγελλόμενη διοχέτευση επιδοτήσεων σε πρόσωπα που εμφανίζονταν ψευδώς ως αγρότες, με αποτέλεσμα να στερούνται πόρους οι πραγματικοί δικαιούχοι. Η ίδια αναφέρεται ακόμη σε χρήματα που, σύμφωνα με τα υπό διερεύνηση στοιχεία, χρησιμοποιήθηκαν για πολυτελή ταξίδια και ακριβά αυτοκίνητα.

Απαντώντας στις επικρίσεις για τη διαβίβαση δικογραφίας στη Βουλή με αίτημα την άρση της ασυλίας 11 βουλευτών, από τους οποίους τέσσερις παραπέμφθηκαν τελικά σε δίκη, η Κοβέσι υποστηρίζει ότι δεν υπήρξε λάθος στους χειρισμούς της EPPO. Διευκρινίζει ότι ένα αίτημα άρσης ασυλίας δεν αποτελεί διαπίστωση ενοχής, αλλά αναγκαία διαδικαστική προϋπόθεση για τη διεξαγωγή της έρευνας και τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων.

Οι πολιτικοί, η Δικαιοσύνη και η εθνική κυριαρχία

Η Κοβέσι υποστηρίζει ότι σε ορισμένα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα υπάρχει η αντίληψη πως πρόσωπα με πολιτική ισχύ δεν υποχρεούνται να ανταποκρίνονται στις κλήσεις των εισαγγελέων. Περιγράφει, μάλιστα, περιπτώσεις στις οποίες η άρνηση συνεργασίας και οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις ή δυσκολίες στην ολοκλήρωση ερευνών.

Η στάση αυτή, σύμφωνα με την ίδια, γίνεται ιδιαίτερα εμφανής όταν οι έρευνες αφορούν υψηλόβαθμους πολιτικούς ή οικονομικά ισχυρά πρόσωπα με στενές σχέσεις με την πολιτική εξουσία.

Απαντώντας στο επιχείρημα ότι η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιορίζει την εθνική κυριαρχία, υποστηρίζει ότι η διασυνοριακή εγκληματικότητα εκμεταλλεύεται ακριβώς τον κατακερματισμό των εθνικών συστημάτων. Υπενθυμίζει ότι η EPPO εφαρμόζει την εθνική νομοθεσία και προσφεύγει στα εθνικά δικαστήρια, επομένως η συνεργασία δεν συνεπάγεται απώλεια κυριαρχίας, αλλά ενίσχυση της προστασίας των πολιτών.

Στο ερώτημα αν η Ελλάδα θα μπορούσε να αποχωρήσει μονομερώς από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, εμφανίζεται κατηγορηματική, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο σχεδόν αδύνατο.

Η υπόθεση Pfizergate και τα όρια της πολιτικής επιρροής

Η συνέντευξη αγγίζει και το ζήτημα της έρευνας για την υπόθεση Pfizergate, που αφορά τις διαδικασίες προμήθειας εμβολίων κατά την πανδημία και τις επαφές της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την Pfizer. Η Κοβέσι αποφεύγει να σχολιάσει συγκεκριμένες εν εξελίξει έρευνες. Ωστόσο, επιμένει στη γενική αρχή ότι κανένα πολιτικό αξίωμα δεν μπορεί να αποτελεί λόγο εξαίρεσης από τις υποχρεώσεις απέναντι στη Δικαιοσύνη. Επισημαίνει επίσης ότι οι συγκρούσεις αρμοδιοτήτων μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών εισαγγελικών αρχών μπορούν να περιορίσουν ουσιαστικά την ικανότητα της EPPO να ολοκληρώνει τις έρευνές της.

Η παρακαταθήκη της Κοβέσι και η επόμενη ημέρα

Κάνοντας τον απολογισμό της θητείας της, η Κοβέσι εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει πετύχει περισσότερα από όσα πολλοί ανέμεναν κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της. Αναφέρεται στην ενίσχυση του εντοπισμού της απάτης και της αποτελεσματικότητας των διώξεων, θεωρώντας ότι ο θεσμός συνέβαλε σημαντικά στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρά τα αποτελέσματα αυτά, δεν κρύβει την ανησυχία της για την επόμενη ημέρα. Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον διάδοχό της, Αντρές Ρίτερ, θα είναι, όπως επισημαίνει, να διατηρήσει την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία της EPPO απέναντι στις πιέσεις που δέχεται.