Η οικονομική «D-Day» του Τραμπ κατά του Ιράν: Τι ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ

Μια εκτεταμένη εκστρατεία οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να επιχειρεί να απομονώσει την Τεχεράνη από το διεθνές χρηματοπιστωτικό και εμπορικό σύστημα.

Παρά τις προηγούμενες προειδοποιήσεις, πάντως, η Ουάσιγκτον δεν ενεργοποίησε άμεσα τα βαρύτερα μέτρα που είχαν προαναγγελθεί, επιλέγοντας αρχικά να στείλει τελεσίγραφο στις χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με το Ιράν.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, σύμφωνα με το Reuters, παρουσίασε την εκστρατεία ως οικονομική «D-Day», υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να διακοπούν οι χρηματοοικονομικές «γραμμές ζωής» της Τεχεράνης σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η επιχείρηση «Operation Economic Outcast»

Η επιχείρηση, με την ονομασία «Operation Economic Outcast», προβλέπει συντονισμένες κινήσεις από διαφορετικές υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης. Στελέχη των υπουργείων Οικονομικών, Εξωτερικών και Πολέμου έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με κυβερνήσεις άλλων χωρών, στις οποίες θα δοθούν συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια προκειμένου να περιορίσουν ή να τερματίσουν οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με το Ιράν.

Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι σαφές: όσοι συνεχίσουν να διευκολύνουν οικονομικά την Τεχεράνη κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με αμερικανικές κυρώσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με αποκλεισμό από το χρηματοπιστωτικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο.

Ο Μπέσεντ υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν επιδιώκει πλέον απλώς να περιορίσει την ιρανική απειλή, αλλά να την εξαλείψει οικονομικά. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συμμετέχουν σε μηχανισμούς μετατροπής των εσόδων από το ιρανικό πετρέλαιο σε χρήμα θα αποτελέσουν στόχο.

Η στάση ΗΠΑ σε Κίνα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση απέναντι στην Κίνα, η οποία αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Ιράν. Ερωτηθείς εάν οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να στραφούν ακόμη και κατά κινεζικών τραπεζών, ο Αμερικανός υπουργός απέφυγε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι «κανείς» δεν βρίσκεται πέρα από την εμβέλεια των αμερικανικών κυρώσεων.

Παράλληλα, διευρύνεται σημαντικά το φάσμα των ιρανικών οικονομικών δραστηριοτήτων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο κυρώσεων. Στη λίστα προστίθενται τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, η τεχνολογία, ο χρυσός, η αεροπορία και η ναυτιλία.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε επίσης κυρώσεις σε σχεδόν 60 εταιρείες, φυσικά πρόσωπα και πλοία. Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, συνδέονται μεταξύ άλλων με δίκτυα διακίνησης ιρανικού πετρελαίου, προμήθειες τεχνολογίας για πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα και κυβερνοεπιθέσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκονται και δίκτυα στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, τα οποία κατηγορούνται ότι συνέβαλαν στην προμήθεια ευαίσθητης τεχνολογίας για ιρανικά στρατιωτικά προγράμματα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου προς την Ασία. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι ορισμένα από τα πλοία που μπαίνουν στο στόχαστρο έχουν μεταφέρει εκατομμύρια βαρέλια προς την Κίνα μέσα στο 2026.

Η απειλή για νέες κυρώσεις

Το ισχυρότερο όπλο της Ουάσιγκτον, ωστόσο, παραμένει η απειλή των δευτερογενών κυρώσεων. Ξένες τράπεζες που πραγματοποιούν σημαντικές συναλλαγές για λογαριασμό εταιρειών ή προσώπων που βρίσκονται στη μαύρη λίστα ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περιορισμούς ή ακόμη και απώλεια πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Παρά τη σκληρή ρητορική, η αμερικανική κυβέρνηση αφήνει προς το παρόν ανοιχτό ένα παράθυρο διπλωματίας. Οι χώρες που διατηρούν οικονομικές σχέσεις με το Ιράν θα ενημερωθούν για τις απαιτήσεις και τις προθεσμίες της Ουάσιγκτον πριν ενεργοποιηθούν πρόσθετα μέτρα.

Η στρατηγική του Λευκού Οίκου είναι ουσιαστικά να μετατρέψει την πρόσβαση στο δολάριο και την αμερικανική αγορά σε μοχλό πίεσης: οι κυβερνήσεις, οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στη συνέχιση των συναλλαγών με την Τεχεράνη και στον κίνδυνο οικονομικής απομόνωσης από τις ΗΠΑ.