Η πτώση 2,9% στις τιμές των γεωργικών προϊόντων στην ΕΕ το α΄ τρίμηνο αργεί να φανεί στο ράφι

Η υποχώρηση των τιμών στα γεωργικά προϊόντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μεταφράζεται ακόμη σε αντίστοιχη ελάφρυνση για τους καταναλωτές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat, το α΄ τρίμηνο του 2026 η μέση τιμή της γεωργικής παραγωγής στην ΕΕ μειώθηκε κατά 2,9% σε ετήσια βάση, επιταχύνοντας την πτώση σε σχέση με το -1,7% που είχε καταγραφεί το δ΄ τρίμηνο του 2025.

Την ίδια ώρα, όμως, το κόστος των εισροών για τους παραγωγούς – ενέργεια, λιπάσματα, ζωοτροφές και λοιπά αγαθά και υπηρεσίες – παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, με οριακή μείωση μόλις 0,4%.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αποκλιμάκωση ξεκινά από την αρχή της αλυσίδας, δηλαδή από τις τιμές παραγωγού, αλλά δεν περνά αυτόματα και άμεσα στο τελικό καλάθι του νοικοκυριού. Στην ευρωζώνη, οι τιμές τροφίμων εξακολουθούσαν το α΄ τρίμηνο του 2026 να κινούνται ανοδικά σε ετήσια βάση: +2,6% τον Ιανουάριο, +2,5% τον Φεβρουάριο και +2,4% τον Μάρτιο. Ακόμη πιο έντονη ήταν η αύξηση στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, με +4,2% τον Ιανουάριο, +4,6% τον Φεβρουάριο και +4,2% τον Μάρτιο, παρά την πτώση που ήδη καταγραφόταν σε βασικά αγροτικά προϊόντα.

Το χάσμα ανάμεσα στις τιμές παραγωγού και στις τιμές καταναλωτή εξηγείται από το γεγονός ότι η τελική τιμή στο ράφι δεν καθορίζεται μόνο από την τιμή του αγροτικού προϊόντος. Περιλαμβάνει το κόστος μεταποίησης, συσκευασίας, μεταφοράς, ενέργειας, εμπορικών περιθωρίων, ενοικίων, μισθών και φόρων. Γι’ αυτό η μείωση στην πρώτη ύλη μπορεί να χρειαστεί χρόνο για να φανεί στο σούπερ μάρκετ —ή να απορροφηθεί εν μέρει από άλλα κόστη της αλυσίδας.

Η μεγαλύτερη πίεση στις αγροτικές τιμές καταγράφηκε σε προϊόντα με υψηλή βαρύτητα για τη διατροφική αλυσίδα. Σε επίπεδο ΕΕ, οι τιμές του γάλακτος μειώθηκαν κατά 15,5% και των δημητριακών κατά 11,7% σε σύγκριση με το α΄ τρίμηνο του 2025. Πρόκειται για κατηγορίες που επηρεάζουν ευρύτερα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης, από τα γαλακτοκομικά έως το ψωμί, τα ζυμαρικά και τα ζωικά προϊόντα μέσω των ζωοτροφών. Ωστόσο, η μετάδοση αυτών των μειώσεων στις τελικές τιμές παραμένει σταδιακή και άνιση.

Παράλληλα, τα στοιχεία για τις εισροές δείχνουν γιατί οι παραγωγοί εξακολουθούν να πιέζονται. Οι τιμές των λιπασμάτων και των βελτιωτικών εδάφους αυξήθηκαν κατά 6,6% στο α΄ τρίμηνο, ενώ οι ζωοτροφές μειώθηκαν κατά 4,9% και η ενέργεια κατά 0,6%. Με άλλα λόγια, ενώ ο παραγωγός εισπράττει χαμηλότερες τιμές για την παραγωγή του, δεν βλέπει αντίστοιχη μείωση σε όλα τα βασικά κόστη.

Σε επίπεδο χωρών, οι τιμές γεωργικής παραγωγής μειώθηκαν σε 19 κράτη-μέλη της ΕΕ, με τις μεγαλύτερες πτώσεις στο Βέλγιο (-12,9%), στη Γερμανία (-11,0%) και στη Λιθουανία (-10,8%). Αντίθετα, αυξήσεις σημειώθηκαν σε 8 χώρες, με υψηλότερες στη Μάλτα (+14,8%), στην Κροατία (+8,5%) και στη Φινλανδία (+5,5%). Στις εισροές, οι τιμές μειώθηκαν σε 14 χώρες, αλλά αυξήθηκαν σε 13, με τη Λιθουανία να ξεχωρίζει με άνοδο 16,8%.

Η εικόνα στους καταναλωτές παραμένει πιο επίμονη. Τον Μάρτιο του 2026 ο συνολικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανέβηκε στο 2,6%, ενώ στην ΕΕ διαμορφώθηκε στο 2,8%. Τα τρόφιμα συνέβαλαν θετικά στον πληθωρισμό της ευρωζώνης κατά 0,45%, επιβεβαιώνοντας ότι η διατροφική δαπάνη εξακολουθεί να επιβαρύνει τα νοικοκυριά.

Η εικόνα του Απριλίου και του Μαΐου ενισχύει το συμπέρασμα ότι η αποκλιμάκωση στο ράφι είναι αργή. Τον Απρίλιο, ο συνολικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,0% και στην ΕΕ στο 3,2%, με τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό να εξακολουθούν να έχουν θετική συμβολή. Τον Μάιο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat για την ευρωζώνη, ο πληθωρισμός ανέβηκε στο 3,2%, ενώ η αύξηση στα τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό επιβραδύνθηκε στο 2,0% από 2,4% τον Απρίλιο.

Συνολικά, τα στοιχεία δείχνουν μια διπλή πραγματικότητα: οι τιμές στο χωράφι υποχωρούν, αλλά οι τιμές στο ράφι εξακολουθούν να αυξάνονται. Για τους παραγωγούς, αυτό σημαίνει συμπίεση εσόδων χωρίς ανάλογη μείωση κόστους. Για τους καταναλωτές, σημαίνει ότι η ανακούφιση από τη μείωση των αγροτικών τιμών θα φανεί, αν φανεί, με καθυστέρηση και όχι απαραίτητα στο σύνολο των προϊόντων.