Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν ρίχνει τις τιμές πετρελαίου, όχι όμως και το κόστος των μεταφορών

Η προσωρινή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία άνοιξε τον δρόμο για την αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και τη σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, προσφέρει μια πρώτη ανάσα στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η εξέλιξη αυτή απέχει σημαντικά από το να αποτελέσει ουσιαστική λύση για τον κλάδο των εμπορευματικών μεταφορών, ο οποίος συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρές λειτουργικές και οικονομικές προκλήσεις.

Η αγορά αντέδρασε θετικά στο άκουσμα της συμφωνίας, με το Brent να υποχωρεί κοντά στα 77 δολάρια το βαρέλι, από τα υψηλά των 126 δολαρίων που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της κρίσης. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας δεν μεταφράζεται αυτόματα σε εξομάλυνση των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η φυσική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας απαιτεί χρόνο. Παρά τη συμφωνία, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα ασφάλειας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ναυτιλιακής βιομηχανίας, περίπου 80 θαλάσσιες νάρκες πρέπει ακόμη να εντοπιστούν και να απομακρυνθούν, ενώ το κύριο ναυτιλιακό κανάλι παραμένει εν μέρει κλειστό. Η διέλευση πραγματοποιείται μέσω εναλλακτικών διαδρομών με αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων και καθυστερήσεων.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς. Περισσότερα από 550 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα ή καθυστερημένα στον Κόλπο, δημιουργώντας συμφόρηση στα λιμάνια και παρατείνοντας τους χρόνους παράδοσης φορτίων. Οι ασφαλιστικές εταιρείες συνεχίζουν να διατηρούν υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, ενώ πολλοί μεταφορείς αποφεύγουν να επαναφέρουν άμεσα τα δρομολόγιά τους στην περιοχή μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη βεβαιότητα για τη σταθερότητα της κατάστασης.

Παράλληλα, οι τράπεζες και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και εμπορευμάτων θα χρειαστεί μήνες. Η Goldman Sachs προβλέπει επιστροφή των εξαγωγών πετρελαίου του Κόλπου στα προ κρίσης επίπεδα έως τα τέλη Ιουλίου, ενώ η πλήρης επαναφορά της παραγωγής ενδέχεται να φτάσει έως τον Οκτώβριο. Άλλοι οργανισμοί εκτιμούν ότι η διαδικασία μπορεί να παραταθεί ακόμη περισσότερο λόγω τεχνικών και γεωπολιτικών εμποδίων.

Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει τη ναυτιλιακή και μεταφορική βιομηχανία είναι η αβεβαιότητα γύρω από το μελλοντικό καθεστώς των Στενών του Ορμούζ. Η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συζητήσεων για νέα τέλη διέλευσης ή χρεώσεις «ναυτιλιακών υπηρεσιών», γεγονός που θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος μεταφοράς για δεκάδες χιλιάδες πλοία ετησίως. Αν και για τους επόμενους 60 ημέρες προβλέπεται ελεύθερη διέλευση χωρίς τέλη, η μακροπρόθεσμη εικόνα παραμένει ασαφής.

Η αβεβαιότητα επηρεάζει ήδη τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Βιομηχανίες που εξαρτώνται από πετροχημικά προϊόντα, λιπαντικά και πρώτες ύλες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ελλείψεις και αυξημένο κόστος. Ακόμη και αν οι στρατιωτικές εντάσεις αποκλιμακωθούν, οι επιχειρήσεις μεταφορών και logistics θα χρειαστούν χρόνο για να αναδιαμορφώσουν τα δίκτυα και τα αποθέματά τους, μετά από μήνες διαταραχών.