ΗΠΑ: Αύξηση 1,3% στις τιμές παραγωγού τον Σεπτέμβριο, πάνω από τις προβλέψεις οι λιανικές πωλήσεις

Τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο των τελευταίων τεσσεράμισι ετών κατέγραψαν τον Σεπτέμβριο οι τιμές παραγωγού στις ΗΠΑ, καθώς η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους συνοδεύτηκε από αυξήσεις σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τη δυναμική του πληθωρισμού στην αμερικανική οικονομία.

Την ίδια ώρα, οι λιανικές πωλήσεις ξεπέρασαν σημαντικά τις εκτιμήσεις των αναλυτών, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών της βενζίνης, αν και τα στοιχεία για την υποκείμενη καταναλωτική ζήτηση έδειξαν αισθητή επιβράδυνση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Πέμπτη το αμερικανικό υπουργείο Εργασίας, ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού (PPI) αυξήθηκε κατά 1,3% τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από τον Μάρτιο του 2022. Η αύξηση ήταν υπερδιπλάσια της πρόβλεψης των οικονομολόγων, οι οποίοι ανέμεναν ενίσχυση 0,5%.

Παράλληλα, η αύξηση του Αυγούστου αναθεωρήθηκε ανοδικά στο 0,5%, από 0,4% που είχε αρχικά ανακοινωθεί.

Σε ετήσια βάση, οι τιμές παραγωγού ενισχύθηκαν κατά 6,3%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση από τον Δεκέμβριο του 2022, έναντι 5,6% τον Αύγουστο.

Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται πλέον στα ενεργειακά προϊόντα, αλλά επεκτείνονται σε περισσότερους κλάδους της οικονομίας, δημιουργώντας πρόσθετες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).

Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί τα στοιχεία για τις τιμές καταναλωτή, που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη και έδειξαν ευρείας κλίμακας επιτάχυνση του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, εν μέσω της παρατεταμένης σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, η οποία διατηρεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα.

Εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και αυξήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες

Οι τιμές παραγωγού αγαθών αυξήθηκαν κατά 2,6% τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από την έναρξη καταγραφής της συγκεκριμένης στατιστικής σειράς, τον Δεκέμβριο του 2009.

Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η ενέργεια, οι τιμές της οποίας ενισχύθηκαν κατά 10,8%, συμβάλλοντας σε ποσοστό άνω του 80% στη συνολική αύξηση των τιμών αγαθών.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος της βενζίνης, κατά 20,3%, ενώ αυξήσεις σημειώθηκαν επίσης στις τιμές του ντίζελ, των αεροπορικών καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας για οικιακή χρήση.

Ανοδικά κινήθηκαν και οι τιμές χονδρικής των τροφίμων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 1,2%, έπειτα από τρεις διαδοχικούς μήνες υποχώρησης. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αντανακλά τις πρώτες επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος μεταφορών, καθώς μεγάλο μέρος της διακίνησης τροφίμων στις ΗΠΑ πραγματοποιείται οδικώς.

Εξαιρουμένων των ευμετάβλητων κατηγοριών τροφίμων και ενέργειας, οι τιμές των αγαθών αυξήθηκαν κατά 0,3%, έναντι 0,4% τον Αύγουστο.

Σημαντική επιτάχυνση καταγράφηκε και στις υπηρεσίες, με τις τιμές τους να αυξάνονται κατά 0,8%, έναντι 0,2% τον προηγούμενο μήνα. Σχεδόν το ήμισυ της αύξησης προήλθε από την ενίσχυση κατά 1,4% των περιθωρίων κέρδους στις εμπορικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, οι τιμές των ξενοδοχειακών δωματίων αυξήθηκαν κατά 5,6% και των αεροπορικών εισιτηρίων κατά 5%, ενώ υψηλότερο κόστος καταγράφηκε και στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές.

Αντίθετα, τα περιθώρια κέρδους στο λιανικό εμπόριο καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά 30,3%.

Ενισχύονται οι πιέσεις στη Fed για νέα αύξηση επιτοκίων

Η ευρύτερη διάχυση των ανατιμήσεων ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι η Fed θα χρειαστεί να διατηρήσει περιοριστική νομισματική πολιτική προκειμένου να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αυξήσεις στα ξενοδοχεία και στα αεροπορικά εισιτήρια, καθώς οι συγκεκριμένες κατηγορίες επηρεάζουν τον δείκτη τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE), τον οποίο παρακολουθεί στενά η αμερικανική κεντρική τράπεζα.

Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι ο δομικός δείκτης PCE, που εξαιρεί τα τρόφιμα και την ενέργεια, αυξήθηκε κατά περίπου 0,35% τον Σεπτέμβριο, ποσοστό που ενδέχεται να στρογγυλοποιηθεί στο 0,4%. Σε ετήσια βάση, η αύξηση εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,1%, από 3% τον Αύγουστο.

Ωστόσο, οι αγορές εξακολουθούν να εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς το ενδεχόμενο άμεσης αύξησης των επιτοκίων.

Σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch του CME Group, η πιθανότητα αύξησης στη συνεδρίαση της 27ης και 28ης Οκτωβρίου διαμορφώνεται κοντά στο 30%, με τους επενδυτές να θεωρούν πιθανότερη μια νέα παρέμβαση τον Δεκέμβριο.

Η Fed είχε προχωρήσει τον Σεπτέμβριο σε αύξηση του βασικού της επιτοκίου κατά 25 μονάδες βάσης, διαμορφώνοντάς το στο εύρος 3,75%-4%.

Στις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι αμερικανικές μετοχές κινήθηκαν πτωτικά, με τον Nasdaq να προσεγγίζει τα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου μήνα. Το δολάριο υποχώρησε έναντι καλαθιού βασικών νομισμάτων, ενώ μειώθηκαν και οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.

Λιανικές πωλήσεις: Άνοδος 0,8%, αλλά επιβράδυνση της υποκείμενης ζήτησης

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ γνωστοποίησε ότι οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 0,8% τον Σεπτέμβριο, ξεπερνώντας σημαντικά την πρόβλεψη των οικονομολόγων για αύξηση 0,3%.

Τον Αύγουστο είχαν καταγράψει άνοδο 1,3%, σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία.

Η αύξηση του Σεπτεμβρίου αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις υψηλότερες τιμές των καυσίμων, καθώς οι εισπράξεις στα πρατήρια βενζίνης ενισχύθηκαν κατά 6,4%.

Οι πωλήσεις στις αντιπροσωπείες αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 0,2%, ενώ θετική πορεία παρουσίασαν τα καταστήματα επίπλων, ηλεκτρονικών ειδών και οικιακών συσκευών, καθώς και οι διαδικτυακές επιχειρήσεις λιανικής.

Στον κλάδο της εστίασης και των ποτών, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 1,1%, έπειτα από άνοδο 1,4% τον Αύγουστο.

Αντίθετα, υποχώρηση παρατηρήθηκε στα καταστήματα οικοδομικών υλικών και ειδών κήπου, καθώς και στις επιχειρήσεις αθλητικών ειδών, ειδών χόμπι, μουσικών οργάνων και βιβλίων. Οι πωλήσεις στα καταστήματα διαφόρων ειδών μειώθηκαν κατά 3%.

Παρά τη θετική εικόνα του συνολικού δείκτη, τα στοιχεία αποκαλύπτουν σημάδια εξασθένησης της πραγματικής δυναμικής της κατανάλωσης.

Οι λεγόμενες βασικές λιανικές πωλήσεις, από τις οποίες εξαιρούνται αυτοκίνητα, βενζίνη, οικοδομικά υλικά και υπηρεσίες εστίασης, αυξήθηκαν μόλις κατά 0,1% τον Σεπτέμβριο, έναντι 1,2% τον Αύγουστο και πρόβλεψης για αύξηση 0,3%.

Η συγκεκριμένη κατηγορία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συνδέεται στενότερα με την εξέλιξη των καταναλωτικών δαπανών που περιλαμβάνονται στον υπολογισμό του αμερικανικού ΑΕΠ.

Πίεση στα νοικοκυριά από την ακρίβεια

Η άνοδος των τιμών της ενέργειας επιβαρύνει ολοένα περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ιδιαίτερα των νοικοκυριών με χαμηλότερα εισοδήματα.

Οι πραγματικοί μισθοί, δηλαδή οι αποδοχές μετά την προσαρμογή για τον πληθωρισμό, υποχώρησαν εκ νέου τον Σεπτέμβριο, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών καταναλωτών.

Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η κατανάλωση εξακολουθεί να στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό από τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, επιβεβαιώνοντας τη διαφοροποίηση που χαρακτηρίζει την αποκαλούμενη οικονομία «σχήματος Κ», όπου τα εύπορα νοικοκυριά παρουσιάζουν μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα.

Μια παρατεταμένη υποχώρηση των χρηματιστηριακών αγορών θα μπορούσε, ωστόσο, να περιορίσει ακόμη και τη ζήτηση αυτής της κατηγορίας καταναλωτών.

Παρά τις πιέσεις, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι καταναλωτικές δαπάνες αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό περίπου 3,4% το τρίτο τρίμηνο, έναντι 3,8% την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου.

Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας στο τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου συγκλίνουν σε ρυθμό περίπου 3%, έναντι 2,2% το δεύτερο τρίμηνο.

Κάτω από τις 200.000 οι αιτήσεις επιδόματος ανεργίας για πέμπτη εβδομάδα

Την εικόνα μιας αγοράς εργασίας που παραμένει ανθεκτική, παρά την επιβράδυνση των προσλήψεων, επιβεβαίωσαν τα στοιχεία για τις νέες αιτήσεις επιδόματος ανεργίας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, οι αρχικές αιτήσεις αυξήθηκαν κατά 1.000 και διαμορφώθηκαν στις 199.000 για την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου, σε εποχικά προσαρμοσμένη βάση.

Πρόκειται για την πέμπτη διαδοχική εβδομάδα κατά την οποία οι αιτήσεις διατηρούνται κάτω από το όριο των 200.000.

Οι οικονομολόγοι περιγράφουν την κατάσταση ως μια αγορά εργασίας «χαμηλών προσλήψεων και χαμηλών απολύσεων», καθώς οι επιχειρήσεις αποφεύγουν τις μαζικές περικοπές προσωπικού, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζονται επιφυλακτικές στην πραγματοποίηση νέων προσλήψεων.

Η αβεβαιότητα που προκαλούν οι εμπορικοί δασμοί και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί πρόσθετο παράγοντα επιβάρυνσης για τις επιχειρηματικές αποφάσεις.

Παράλληλα, ο αριθμός των Αμερικανών που συνέχισαν να λαμβάνουν επίδομα ανεργίας μετά την πρώτη εβδομάδα μειώθηκε κατά 4.000, στα 1,710 εκατομμύρια, για την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 3 Οκτωβρίου.

Ο συνδυασμός επίμονων πληθωριστικών πιέσεων, συγκρατημένης αλλά ανθεκτικής κατανάλωσης και περιορισμένων απολύσεων διαμορφώνει ένα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον για τη Fed.

Το βασικό δίλημμα της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας είναι πλέον πώς θα περιορίσει την αναζωπύρωση του πληθωρισμού, χωρίς να προκαλέσει εντονότερη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης.