ΗΠΑ: Η τεχνητή νοημοσύνη «κόβει» 20.000 θέσεις γραφείου στις αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντιτρόιτ

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εισχωρεί όλο και βαθύτερα στη βιομηχανία, οι μεγάλες αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια νέα εργασιακή πραγματικότητα που αποτυπώνεται στη σταδιακή συρρίκνωση των θέσεων γραφείου.

Όπως μεταδίδει το CNBC, οι τρεις ιστορικές αυτοκινητοβιομηχανίες του Ντιτρόιτ – General Motors, Ford και Stellantis – έχουν μειώσει συνολικά κατά περισσότερες από 20.000 τις μισθωτές θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ από τα πρόσφατα υψηλά επίπεδα απασχόλησης της δεκαετίας. Η μείωση αντιστοιχεί περίπου στο 19% του αντίστοιχου εργατικού δυναμικού τους, σύμφωνα με στοιχεία εταιρικών ανακοινώσεων και δημόσιων καταθέσεων.

Οι περικοπές δεν αποδίδονται σε έναν μόνο παράγοντα. Συνδέονται, όμως, με τη ριζική τεχνολογική μετάβαση του κλάδου: την ανάπτυξη οχημάτων που βασίζονται στο λογισμικό, την ηλεκτροκίνηση, την αυτόνομη οδήγηση και, πλέον, την ταχεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ford, Τζιμ Φάρλεϊ, είχε προειδοποιήσει τον Ιούλιο, από το Aspen Ideas Festival, ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αντικαταστήσει «κυριολεκτικά τους μισούς υπαλλήλους γραφείου στις ΗΠΑ», προσθέτοντας ότι πολλοί εργαζόμενοι αυτού του προφίλ κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.

Η General Motors καταγράφει τις μεγαλύτερες μειώσεις. Από το 2022 έως το τέλος του περασμένου έτους, ο αριθμός των μισθωτών εργαζομένων της στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά περίπου 11.000 άτομα. Είχε προηγηθεί περίοδος αύξησης, με το προσωπικό γραφείου της GM να ανεβαίνει από 48.000 το 2020 σε 58.000 το 2022.

Η Ford και η Stellantis κινήθηκαν πιο σταδιακά. Η Ford μείωσε τους μισθωτούς εργαζομένους της στις ΗΠΑ από περίπου 36.000 το 2020 σε 30.700 πέρυσι, ενώ η Stellantis υποχώρησε από 15.000 σε περίπου 11.000 την ίδια περίοδο.

Συνολικά, η μισθωτή απασχόληση στις τρεις εταιρείες κορυφώθηκε το 2022, με περίπου 102.000 θέσεις. Στο τέλος του περασμένου έτους είχε περιοριστεί σε 88.700, καταγράφοντας πτώση 13%.

Νέες απολύσεις στη GM και ο ρόλος της AI

Η GM προχώρησε αυτή την εβδομάδα σε νέες περικοπές, απολύοντας 500 έως 600 μισθωτούς εργαζομένους διεθνώς, κυρίως σε μονάδες πληροφορικής στο Τέξας και το Μίσιγκαν, σύμφωνα με άτομα με γνώση της υπόθεσης που μίλησαν στο CNBC ανώνυμα. Κατά τις ίδιες πηγές, μέρος των περικοπών συνδέεται με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες προσωπικού λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Την ίδια ώρα, η εταιρεία ενισχύει τις προσλήψεις σε θέσεις που σχετίζονται με AI και ενθαρρύνει τους εργαζομένους της, μεταξύ αυτών και προσωπικό πληροφορικής, να αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή εργασία.

Πρώην εργαζόμενος της GM στον τομέα της ανάπτυξης λογισμικού και της ανάλυσης δεδομένων, ο οποίος απολύθηκε πρόσφατα, ανέφερε στο CNBC ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αυξήσει σημαντικά την παραγωγικότητα των προγραμματιστών. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τη γνώση του αντικειμένου και της βιομηχανίας.

Οι μειώσεις στη GM έρχονται μετά από προηγούμενες περικοπές που συνδέθηκαν με την αναστολή και τελικά τη διακοπή της δραστηριότητας της Cruise στα ρομποτικά ταξί, αλλά και με τις αξιολογήσεις προσωπικού που εφαρμόζει η διοίκηση υπό τη Μαίρη Μπάρα.

Ποιες θέσεις απειλούνται περισσότερο

Ο Gad Levanon, επικεφαλής οικονομολόγος του Burning Glass Institute, εκτιμά ότι οι πιο ευάλωτες θέσεις είναι οι επαναλαμβανόμενες εργασίες γραφείου, ιδίως σε τομείς όπως τα χρηματοοικονομικά, η πληροφορική και ο προγραμματισμός.

Όπως εξηγεί, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αυτοματοποιήσει μέρος των καθηκόντων που σήμερα εκτελούν εργαζόμενοι γραφείου. Παράλληλα, όμως, αναμένεται να δημιουργηθούν νέες ανάγκες σε τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια, τα αυτόνομα οχήματα και τα οχήματα που βασίζονται στο λογισμικό.

Οι GM, Ford και Stellantis απέφυγαν να σχολιάσουν ειδικά τη μείωση των μισθωτών θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια. Στο παρελθόν, οι εταιρείες έχουν επικαλεστεί όρους όπως «μετασχηματισμός», «μείωση κόστους», «ενίσχυση αποδοτικότητας» και «τολμηρές επιλογές» για να περιγράψουν τις αναδιαρθρώσεις τους.

Δεν μειώνουν όλοι προσωπικό

Η εικόνα στις τρεις εταιρείες του Ντιτρόιτ δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη το σύνολο της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Σύμφωνα με το αμερικανικό Γραφείο Στατιστικών Εργασίας, οι θέσεις στην κατασκευή μηχανοκίνητων οχημάτων μειώθηκαν μόλις κατά 0,2% από το 2022 έως πέρυσι, στις 285.800. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν τόσο μισθωτούς όσο και ωρομίσθιους εργαζομένους.

Υπάρχουν επίσης εταιρείες που κινούνται αντίθετα. Η Toyota ανακοίνωσε αύξηση περίπου 31% στο εργατικό δυναμικό γραφείου της στις ΗΠΑ από το 2020 έως το 2025, φτάνοντας περίπου τους 47.500 εργαζομένους.

Παρά τις περικοπές, οι τρεις αυτοκινητοβιομηχανίες εξακολουθούν να προσλαμβάνουν σε επιλεγμένους τομείς. Ο διευθύνων σύμβουλος της Stellantis, Αντόνιο Φιλόσα, έχει δηλώσει ότι η εταιρεία σχεδιάζει να προσθέσει περισσότερες από 2.000 μισθωτές θέσεις στη Βόρεια Αμερική, στο πλαίσιο ευρύτερης αναδιάρθρωσης.

Συνολικά, οι τρεις εταιρείες έχουν σήμερα περισσότερες από 2.000 ανοικτές θέσεις στις ΗΠΑ, με βάση τις ιστοσελίδες καριέρας τους. Από αυτές, σχεδόν 400 σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ η GM αναζητά περισσότερους από 250 εργαζομένους για αντικείμενα που συνδέονται με AI.

Το στοίχημα της προσαρμογής

Ο Lenny LaRocca, επικεφαλής του τομέα αυτοκινητοβιομηχανίας της KPMG στην Αμερική, προειδοποιεί ότι οι εταιρείες πρέπει να κινηθούν προσεκτικά. Η τεχνητή νοημοσύνη, τονίζει, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως εργαλείο μείωσης προσωπικού, αλλά ως μέσο για καλύτερη παραγωγικότητα, ταχύτερη καινοτομία και υψηλότερη αποδοτικότητα.

Την ίδια κατεύθυνση δείχνουν και οι εκτιμήσεις της Boston Consulting Group. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση που συνυπογράφει ο Gregory Emerson, διευθύνων σύμβουλος και ανώτερος συνεργάτης της BCG, μέσα στα επόμενα χρόνια το 10% έως 15% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ θα μπορούσε να εξαλειφθεί λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το 50% έως 55% των θέσεων αναμένεται να αναδιαμορφωθεί μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια.

Το κρίσιμο ερώτημα για τις αυτοκινητοβιομηχανίες δεν είναι μόνο πόσες θέσεις θα χαθούν, αλλά και πόσο γρήγορα μπορούν να επανασχεδιάσουν την εργασία χωρίς να χάσουν πολύτιμη τεχνογνωσία. Όσες περιορίσουν υπερβολικά το προσωπικό τους κινδυνεύουν να δουν την παραγωγικότητα και τη θεσμική γνώση να υποχωρούν. Όσες, αντίθετα, καθυστερήσουν να προσαρμοστούν, ενδέχεται να μείνουν πίσω σε έναν κλάδο που αλλάζει με ταχύτητα.