ΗΠΑ και Ιράν σε αδιέξοδο για ουράνιο και Στενά του Ορμούζ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν παραμένουν σε τροχιά σύγκρουσης, καθώς οι δύο πλευρές διατηρούν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις για το ιρανικό απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και το καθεστώς διέλευσης από το Στενά του Ορμούζ. Το αδιέξοδο περιορίζει τις πιθανότητες επιτυχίας των μεσολαβητικών προσπαθειών που έχει αναλάβει το Πακιστάν για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον σκοπεύει να ανακτήσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, το οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα. «Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε, αλλά δεν θα τους αφήσουμε να το κρατήσουν», είπε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εντολή Μοτζάμπα Χαμενεΐ: Το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν φεύγει από το Ιράν

Η Τεχεράνη σκληραίνει τη στάση της στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, απορρίπτοντας βασικό όρο για την απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού, σύμφωνα με ιρανικές πηγές

Η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται αμετακίνητη. Σύμφωνα με ανώτερες ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters, ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει δώσει εντολή το ουράνιο να μην σταλεί στο εξωτερικό, εξέλιξη που σκληραίνει περαιτέρω τη στάση της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις. Το απόθεμα αυτό θεωρείται ένα από τα κεντρικά εμπόδια για οποιαδήποτε συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Παράλληλα, νέα ένταση προκαλεί η πρόθεση του Ιράν να επιβάλει τέλη στη διέλευση πλοίων από το Στενά του Ορμούζ, το στρατηγικό πέρασμα από το οποίο, πριν από τον πόλεμο, διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο διοδίων, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ θέλουν το πέρασμα «ανοιχτό και ελεύθερο», καθώς πρόκειται για διεθνή θαλάσσια οδό.

Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη μιας εύθραυστης εκεχειρίας, οι συνομιλίες δεν έχουν σημειώσει ουσιαστική πρόοδο. Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, φέρεται να συνεχίζει τις μεσολαβητικές επαφές, με το Ισλαμαμπάντ να επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Ωστόσο, η δυσπιστία παραμένει βαθιά και οι ανταλλαγές μηνυμάτων ανάμεσα στις δύο πλευρές κινούνται με αργούς ρυθμούς.

Το διπλωματικό αδιέξοδο έχει ήδη βαρύ οικονομικό κόστος. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν εκ νέου την Πέμπτη, με το Brent να κινείται πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό να ξεπερνά τα 101 δολάρια. Η αβεβαιότητα γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχει ενισχύσει τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση, ενώ η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποιεί ότι η αγορά μπορεί να εισέλθει σε «κόκκινη ζώνη» τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση για καύσιμα κορυφώνεται.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι μπορεί να λάβει «πρακτικά και αναλογικά μέτρα» για την προστασία της ασφάλειάς της και της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο. Η Ουάσινγκτον απαντά ότι οποιαδήποτε επιβολή τελών ή περιορισμών στη διέλευση θα υπονόμευε τις διπλωματικές προσπάθειες και θα συνιστούσε απειλή για την παγκόσμια οικονομία.