Ιράν σε ΗΠΑ: «Τηρήστε τη συμφωνία του Ιουνίου και θα ανταποκριθούμε»

Το Ιράν κάλεσε την Τρίτη τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιστρέψουν στις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης συμφωνίας του Ιουνίου, διαμηνύοντας ότι θα πράξει το ίδιο εφόσον η Ουάσινγκτον τηρήσει τους όρους της.

Η παρέμβαση της Τεχεράνης έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης έντασης, μετά τις νέες αμερικανικές επιθέσεις και τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για περαιτέρω πλήγματα.

Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά μετά την πρώτη άμεση ανταλλαγή επιθέσεων μεταξύ των δύο πλευρών από τα τέλη Ιουλίου, αλλά και τις πληροφορίες ότι δύο δεξαμενόπλοια δέχθηκαν πυρά κατά τη διέλευσή τους από το Στενό του Ορμούζ. Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός, από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, παραμένει ουσιαστικά κλειστή για μεγάλο μέρος της ναυσιπλοΐας λόγω των ιρανικών περιορισμών.

Η εξάμηνη σύγκρουση είχε το τελευταίο διάστημα μετατοπιστεί κυρίως στο πεδίο της οικονομικής πίεσης, ωστόσο η ισορροπία ανατράπηκε μετά την αμερικανική επίθεση στο ιρανικό νησί Λαράκ την Κυριακή. Το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον δύο αμερικανικών αεροπορικών βάσεων στην Ιορδανία.

«Θα τους χτυπήσουμε σκληρά. Θα υπάρξει απάντηση», φέρεται να δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News τη Δευτέρα. Παράλληλα, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους ότι οι νέες επιθέσεις δεν σηματοδοτούν επιστροφή σε πόλεμο πλήρους κλίμακας.

Ανώτερη ιρανική πηγή χαρακτήρισε στο Reuters τις τελευταίες ανταλλαγές πυρών ως «περιορισμένη και συγκρατημένη αντιπαράθεση», προειδοποιώντας ωστόσο ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει δυναμικά σε περίπτωση νέας επίθεσης.

Παρότι καμία από τις δύο πλευρές δεν εμφανίζεται να επιδιώκει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο, οι εκατέρωθεν προειδοποιήσεις αναδεικνύουν τον κίνδυνο ταχείας στρατιωτικής κλιμάκωσης μιας αντιπαράθεσης που το τελευταίο διάστημα διεξάγεται κυρίως μέσω κυρώσεων, αποκλεισμών και οικονομικών πιέσεων.

Φόβοι για νέα κλιμάκωση και αναταράξεις στο πετρέλαιο

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι θα επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ μόνο εφόσον η Ουάσινγκτον εφαρμόσει τους όρους του Μνημονίου Συνεννόησης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον Ιούνιο.

Η συμφωνία προέβλεπε τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αφήνοντας όμως ανοιχτά πολλά από τα δυσκολότερα ζητήματα και προβλέποντας μια περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών. Η προθεσμία παρήλθε χωρίς να υπάρξει νέα συμφωνία.

«Δηλώνω ξεκάθαρα ότι, εάν οι ΗΠΑ επιστρέψουν στις δεσμεύσεις τους βάσει του Μνημονίου Συνεννόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα ανταποκριθεί αμέσως», δήλωσε ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν.

Ο Πεζεσκιάν μιλούσε στο Μπισκέκ, πρωτεύουσα του Κιργιστάν, στο περιθώριο συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, στον οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία και το Πακιστάν.

Μία ημέρα νωρίτερα είχε τονίσει ότι ο πόλεμος δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα κανενός και ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοιχτή σε μια διπλωματική διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ουσιαστικής προόδου. Η νέα όξυνση έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για διαταραχές στον εφοδιασμό πετρελαίου από μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγούς περιοχές του κόσμου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ενισχύθηκαν κατά 1,3% την Τρίτη.

«Οι ανταλλαγές πυραύλων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ενισχύουν την άποψη όσων θεωρούν ότι, ακόμη κι αν δεν πρόκειται για έναν “αιώνιο πόλεμο”, η σύγκρουση θα συνεχίσει να επανέρχεται», σχολίασε ο αναλυτής της PVM Τζον Έβανς.

Την ανησυχία ενίσχυσαν οι πληροφορίες ότι δύο υπερδεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό πετρέλαιο επλήγησαν από άγνωστα βλήματα με διαφορά λίγων λεπτών, ενώ διέσχιζαν το Στενό του Ορμούζ αργά τη Δευτέρα. Οι σχετικές πληροφορίες προέρχονται από τις εταιρείες ναυτιλιακών πληροφοριών και παρακολούθησης πλοίων Marisks και Kpler.

Εντείνεται η οικονομική πίεση στο Ιράν

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στη σύγκρουση, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, από την έναρξή της με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Η Ουάσινγκτον έχει στραφεί ολοένα και περισσότερο στην οικονομική πίεση, επιδιώκοντας να αναγκάσει την Τεχεράνη να άρει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ και να αποδεχθεί τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε ότι χώρες και επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με το Ιράν ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικές κυρώσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι νέα πακέτα δευτερογενών κυρώσεων είναι πιθανό να ανακοινώνονται σε εβδομαδιαία βάση, με αρχική έμφαση στον τραπεζικό τομέα.

Από την πλευρά του, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεμμάτι, επιχείρησε να καθησυχάσει τις αγορές, δηλώνοντας ότι η χώρα διαθέτει επαρκή αποθέματα σε ξένο συνάλλαγμα.

Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, η κεντρική τράπεζα είναι έτοιμη να διοχετεύσει έως και 2 δισ. δολάρια στην αγορά συναλλάγματος, προκειμένου να περιορίσει την πρόσφατη αστάθεια.

«Λέω στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών: Το Ιράν έχει ξένο νόμισμα και έχει αρκετό», δήλωσε ο Χεμμάτι.

Οι διαβεβαιώσεις του έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης για την ιρανική οικονομία. Το εθνικό νόμισμα υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό τον Αύγουστο, ξεπερνώντας το ψυχολογικό όριο των 2 εκατ. ριάλ ανά δολάριο, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 66% τον Ιούλιο.

Πάνω από τα 90 δολάρια το πετρέλαιο