Ιστορική απειλή απεργίας στη Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστώνης

Συμβαίνουν και αυτά. Η  Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστώνης (Boston Symphony Orchestra-BSO) βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία της, καθώς οι μουσικοί της ψήφισαν υπέρ της εξουσιοδότησης για απεργιακές κινητοποιήσεις. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια απόφαση στα 145 χρόνια λειτουργίας του ιστορικού οργανισμού.

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 22 Αυγούστου, λίγες ώρες πριν από τη λήξη της τριετούς συλλογικής σύμβασης εργασίας, η οποία εκπνέει το βράδυ της Κυριακής, τοπική ώρα Βοστώνης. Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η απεργία αρχίζει αυτομάτως. Δίνει, ωστόσο, στους εκπροσώπους των μουσικών τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε διακοπή εργασίας εάν οι διαπραγματεύσεις με τη διοίκηση καταλήξουν σε αδιέξοδο.

Αντικείμενο των διαπραγματεύσεων παραδοσιακά εργασιακά ζητήματα, όπως οι αμοιβές, η υγειονομική περίθαλψη και οι συνταξιοδοτικές παροχές. Ωστόσο, η αντιπαράθεση έχει πλέον αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στη Βοστώνη, οι μουσικοί ζητούν επίσης μεγαλύτερη συμμετοχή στις καλλιτεχνικές αποφάσεις της ορχήστρας, από τον προγραμματισμό έως τη διαδικασία επιλογής του επόμενου μουσικού διευθυντή.

Η ένταση ανάμεσα στους μουσικούς και τη διοίκηση κορυφώθηκε μετά την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, τον περασμένο Μάρτιο, να μην ανανεώσει τη συνεργασία με τον μουσικό διευθυντή Άντρις Νέλσονς (Andris Nelsons). Ο Λετονός μαέστρος βρίσκεται στην ηγεσία της BSO από το 2014 και, σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, θα παραμείνει στη θέση του έως την ολοκλήρωση της θερινής περιόδου του Tanglewood το 2027.

Η διοίκηση είχε εξηγήσει τότε ότι ο Νέλσονς και η ορχήστρα δεν βρίσκονταν πλέον στην ίδια κατεύθυνση ως προς το μελλοντικό όραμα του οργανισμού. Η ανακοίνωση, όμως, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους κόλπους των μουσικών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι δεν είχαν ουσιαστικό λόγο σε μια απόφαση με τόσο μεγάλη καλλιτεχνική σημασία.

Η δυσαρέσκεια έγινε γρήγορα δημόσια. Τον Μάρτιο, περίπου 60 μουσικοί και υποστηρικτές συγκεντρώθηκαν έξω από το Symphony Hall για να υποδεχθούν τον Νέλσονς, εκφράζοντας ανοιχτά τη στήριξή τους προς τον μαέστρο. Τους επόμενους μήνες, η υπόθεση εξελίχθηκε σε σύμβολο της ευρύτερης διαφωνίας για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στο εσωτερικό της BSO.

Η Boston Musicians’ Association υποστηρίζει ότι η διοίκηση δεν έχει αποδεχθεί την πρόταση των μουσικών για συμμετοχή επαγγελματία διαμεσολαβητή στις συνομιλίες. Κατά την πλευρά των εργαζομένων, μια νέα συμφωνία δεν αφορά μόνο τις οικονομικές απολαβές αλλά και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης που έχει διαταραχθεί τους τελευταίους μήνες.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της BSO, Chad Smith, αναγνώρισε το δικαίωμα των μουσικών να εξουσιοδοτήσουν το σωματείο τους για απεργία και τόνισε ότι η διοίκηση παραμένει επικεντρωμένη στις διαπραγματεύσεις. Η θέση της BSO είναι ότι στόχος παραμένει μια συμφωνία με ανταγωνιστικές αμοιβές και παροχές, αλλά και καλύτερη συνεργασία ανάμεσα στη διοίκηση και τους μουσικούς.

Ένας θεσμός με ιστορία από το 1881

Η κρίση αποκτά ακόμη συμβολικό βάρος εξαιτίας της ιστορίας της Συμφωνικής Ορχήστρας της Βοστώνης. Η BSO έδωσε την πρώτη της συναυλία στις 22 Οκτωβρίου 1881, έχοντας ιδρυθεί από τον επιχειρηματία και φιλάνθρωπο Henry Lee Higginson, ο οποίος φιλοδοξούσε να δημιουργήσει μια μόνιμη συμφωνική ορχήστρα διεθνούς επιπέδου στη Βοστώνη. Έκτοτε εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους μουσικούς οργανισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών, με έδρα το ιστορικό Symphony Hall και θερινή παρουσία στο Tanglewood της Μασαχουσέτης.

Γι’ αυτό και το ενδεχόμενο μιας πρώτης απεργίας στην ιστορία της BSO ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης εργασιακής διαφοράς. Η σύγκρουση αφορά πλέον τόσο τις συνθήκες εργασίας όσο και το ποιος θα έχει λόγο στη μελλοντική καλλιτεχνική ταυτότητα ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα πολιτιστικά ιδρύματα των ΗΠΑ.

Ο χρόνος πιέζει. Η νέα καλλιτεχνική περίοδος της ορχήστρας είναι προγραμματισμένο να αρχίσει στις 17 Σεπτεμβρίου, κάτι που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη αντιπαράθεση ή πιθανή απεργία θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα το πρόγραμμα των συναυλιών.