Johnson & Johnson: $5,5 δισ. για να κλείσει ο εφιάλτης του ταλκ

Η Johnson & Johnson ανακοίνωσε τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 ότι συμφώνησε να καταβάλει περίπου $5,5 δισ., προκειμένου να διευθετήσει δεκάδες χιλιάδες αγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις οποίες υποστηρίζεται ότι η βρεφική πούδρα και άλλα προϊόντα με βάση το ταλκ συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών. Πρόκειται για μια συμφωνία που θα μπορούσε να βάλει τέλος σε μία από τις πιο μακροχρόνιες και αμφιλεγόμενες δικαστικές υποθέσεις στην ιστορία της εταιρείας. Σύμφωνα με τη Johnson & Johnson, η διευθέτηση καλύπτει περίπου 76.000 υφιστάμενες αξιώσεις, συμπεριλαμβανομένων των υποθέσεων που έχουν συγκεντρωθεί σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Νιου Τζέρσεϊ, καθώς και σχετικών αγωγών σε πολιτειακά δικαστήρια.

Για να τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, θα πρέπει να γίνει αποδεκτή από τουλάχιστον το 95% των εναγουσών που έχουν προσφύγει σε ομοσπονδιακά ή πολιτειακά δικαστήρια. Επομένως, η ανακοίνωσή της δεν σημαίνει ότι η διαδικασία έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Η Johnson & Johnson υπολογίζει ότι θα καταβάλει περίπου $3 δισ. το 2027, ενώ οι υπόλοιπες πληρωμές θα ξεκινήσουν το 2028. Το συνολικό κόστος, ωστόσο, ενδέχεται να ξεπεράσει την αρχική εκτίμηση των $5,5 δισ., ανάλογα με τον αριθμό των δικαιούχων που θα ενταχθούν τελικά στον συμβιβασμό.

Η Johnson & Johnson εξακολουθεί να απορρίπτει τις κατηγορίες

Παρά τη συμφωνία, η εταιρεία δεν αναγνωρίζει ότι τα προϊόντα της προκάλεσαν καρκίνο. Ο αντιπρόεδρος δικαστικών υποθέσεων της Johnson & Johnson, Έρικ Χάας, επανέλαβε ότι οι αξιώσεις στερούνται, κατά την εταιρεία, επιστημονικής και νομικής βάσης. Η J&J υποστηρίζει ότι αποφάσισε να προχωρήσει στον συμβιβασμό για να εξασφαλίσει οριστική λύση και να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Παράλληλα, δηλώνει ότι το ταλκ που χρησιμοποιούσε ήταν ασφαλές και δεν περιείχε αμίαντο.

Η εταιρεία είχε ήδη διευθετήσει το μεγαλύτερο μέρος των ξεχωριστών αγωγών στις οποίες υποστηριζόταν ότι προϊόντα ταλκ περιείχαν αμίαντο και προκάλεσαν μεσοθηλίωμα, μια σπάνια και επιθετική μορφή καρκίνου.

Η συμφωνία επετεύχθη έπειτα από σειρά ευνοϊκών εξελίξεων για τη Johnson & Johnson. Η εταιρεία κέρδισε ορισμένες ατομικές δίκες, ενώ δικαστήρια απέκλεισαν δικηγόρους και αμφισβήτησαν κατά πόσο οι πραγματογνώμονες των εναγουσών μπορούσαν να αποδείξουν ότι η χρήση συγκεκριμένων προϊόντων ταλκ προκάλεσε καρκίνο σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση.

Λίγες ημέρες πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, ομοσπονδιακή δικαστής εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο χιλιάδες ενάγουσες θα μπορούσαν να παρουσιάσουν επαρκή και παραδεκτά επιστημονικά στοιχεία που να συνδέουν τη δική τους ασθένεια με προϊόντα της J&J. Η δικαστική αυτή εξέλιξη δεν οδήγησε αυτομάτως σε απόρριψη των αγωγών, αλλά αποδυνάμωσε σημαντικά τη θέση των εναγουσών.

Το ιστορικό της εταιρείας στις σχετικές δίκες παραμένει, πάντως, μεικτό. Η J&J έχει βρεθεί επίσης αντιμέτωπη με ιδιαίτερα υψηλές αποφάσεις αποζημίωσης. Σε μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις, δικαστήριο είχε επιδικάσει δισεκατομμύρια δολάρια σε 22 γυναίκες που υποστήριξαν ότι η χρήση βρεφικής πούδρας συνέβαλε στην εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών, αν και το ποσό μειώθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο.

Η αποτυχία της στρατηγικής «Texas two-step»

Οι αγωγές είχαν ανασταλεί για περισσότερα από τρία χρόνια, καθώς η Johnson & Johnson επιχείρησε να τις διευθετήσει μέσω μιας αμφιλεγόμενης εταιρικής και πτωχευτικής στρατηγικής, γνωστής ως «Texas two-step». Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, οι σχετικές νομικές υποχρεώσεις μεταφέρθηκαν σε θυγατρική εταιρεία, η οποία στη συνέχεια προσέφυγε σε διαδικασία πτώχευσης, επιδιώκοντας να επιβάλει έναν ενιαίο διακανονισμό σε όλες τις ενάγουσες. Τρεις αντίστοιχες προσπάθειες απορρίφθηκαν από τα δικαστήρια, με την πιο πρόσφατη να καταρρέει το 2025.

Σε αντίθεση με τα προηγούμενα πτωχευτικά σχέδια, η νέα συμφωνία αφορά αποκλειστικά τις ήδη κατατεθειμένες αξιώσεις. Δεν καλύπτει γυναίκες που ενδέχεται να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη στο μέλλον.

Σύμφωνα με τους δικηγόρους των εναγουσών, ο αποκλεισμός των μελλοντικών αγωγών επέτρεψε να διατεθούν περισσότερα χρήματα στις σημερινές δικαιούχους. Παράλληλα, οι αποζημιώσεις προβλέπεται να καταβληθούν μέσα σε περίπου 18 μήνες, αντί να κατανέμονται σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της δεκαετίας.

Το επιστημονικό πλαίσιο για το ταλκ

Η επιστημονική συζήτηση γύρω από το ταλκ παραμένει σύνθετη. Το 2024, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατέταξε το ταλκ ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο» (Ομάδα 2Α). Η κατάταξη βασίστηκε σε περιορισμένες ενδείξεις για καρκίνο των ωοθηκών στους ανθρώπους, επαρκή στοιχεία από πειράματα σε ζώα και ισχυρές ενδείξεις σχετικά με πιθανούς καρκινογόνους μηχανισμούς. Η ταξινόμηση αυτή περιγράφει τον βαθμό ισχύος των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων για έναν πιθανό κίνδυνο· δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το ταλκ προκάλεσε τη νόσο σε μια συγκεκριμένη ασθενή ούτε προσδιορίζει το ύψος του κινδύνου από συγκεκριμένο επίπεδο έκθεσης.

Η πιθανή επιμόλυνση του ταλκ με αμίαντο αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα δημόσιας υγείας. Ο αμίαντος είναι γνωστό καρκινογόνο και οι αμερικανικές αρχές έχουν πραγματοποιήσει ελέγχους σε καλλυντικά προϊόντα που περιέχουν ταλκ, αναζητώντας ενδεχόμενη παρουσία ινών αμιάντου.

Η Johnson & Johnson σταμάτησε να διαθέτει βρεφική πούδρα με βάση το ταλκ στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2020 και την αντικατέστησε με προϊόν που χρησιμοποιεί άμυλο καλαμποκιού.