Κρουαζιέρα στη Μεσόγειο: Βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ελαφρύτερη φορολογία

Η ραγδαία ανάπτυξη της κρουαζιέρας στη Μεσόγειο συνοδεύεται από αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις, αλλά όχι από αντίστοιχη φορολογική επιβάρυνση. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας μελέτης της περιβαλλοντικής οργάνωσης Transport & Environment (T&E), με τίτλο «Floating Hotels», η οποία αναδεικνύει τις σημαντικές φορολογικές εξαιρέσεις που απολαμβάνει ο κλάδος σε σχέση με τον ξενοδοχειακό τομέα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, μια διανυκτέρευση σε ευρωπαϊκή κρουαζιέρα επιβαρύνεται κατά μέσο όρο με περίπου 12% φόρους, όταν η αντίστοιχη διαμονή σε ξενοδοχείο φορολογείται με περίπου 23%. Η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 40% χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση για την κρουαζιέρα, παρά το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικές της επιπτώσεις είναι σημαντικά μεγαλύτερες.

Η T&E επισημαίνει ότι οι εταιρείες κρουαζιέρας επωφελούνται από ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Οι περισσότερες απαλλάσσονται από ειδικούς φόρους στα ναυτιλιακά καύσιμα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν επιβάλλεται ΦΠΑ στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές επιβατών. Επιπλέον, αρκετές μεγάλες εταιρείες αξιοποιούν τα ειδικά φορολογικά καθεστώτα της ναυτιλίας και τις λεγόμενες «σημαίες ευκαιρίας», περιορίζοντας περαιτέρω τη φορολογική τους επιβάρυνση.

Η περιβαλλοντική οργάνωση υπογραμμίζει ότι η σημερινή εικόνα δημιουργεί στρέβλωση στην αγορά του τουρισμού, καθώς τα πλωτά ξενοδοχεία ανταγωνίζονται τα συμβατικά καταλύματα χωρίς να επιβαρύνονται με αντίστοιχους φόρους ή περιβαλλοντικά κόστη.

Αυξανόμενες πιέσεις στις μεσογειακές πόλεις

Η μελέτη επισημαίνει ότι η Μεσόγειος αποτελεί πλέον μία από τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές παγκοσμίως από τη δραστηριότητα της κρουαζιέρας. Δημοφιλείς προορισμοί, όπως η Βαρκελώνη, η Βενετία, ο Πειραιάς, η Μασσαλία, η Νάπολη και τα ελληνικά νησιά, δέχονται ολοένα μεγαλύτερο αριθμό αφίξεων, γεγονός που εντείνει την ατμοσφαιρική ρύπανση, τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, τον θόρυβο και τα προβλήματα υπερτουρισμού.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα κρουαζιερόπλοια λειτουργούν ουσιαστικά ως μεγάλα πλωτά ξενοδοχεία, με σημαντικές ενεργειακές απαιτήσεις ακόμη και όταν παραμένουν δεμένα στα λιμάνια, καταναλώνοντας μεγάλες ποσότητες καυσίμων για την ηλεκτροδότηση των υπηρεσιών τους.

Πρόταση για φορολογική εξίσωση

Η T&E ζητά την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού φορολογικού πλαισίου ώστε οι εταιρείες κρουαζιέρας να συνεισφέρουν αναλογικά στο κόστος που προκαλούν στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινωνίες. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η επιβολή ΦΠΑ στις υπηρεσίες κρουαζιέρας, η φορολόγηση των ναυτιλιακών καυσίμων όπου είναι εφικτό, καθώς και η εφαρμογή περιβαλλοντικών τελών που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν έργα προστασίας των λιμανιών και των παράκτιων οικοσυστημάτων.

Όπως επισημαίνει η οργάνωση, η εξίσωση των φορολογικών κανόνων μεταξύ ξενοδοχείων και κρουαζιέρας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δημοσιονομικής δικαιοσύνης, αλλά και εργαλείο για τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός κλάδου που συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς στη Μεσόγειο.

Ποια είναι η Transport & Environment (T&E)

Η Transport & Environment (T&E) είναι μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) με έδρα τις Βρυξέλλες, η οποία ιδρύθηκε το 1990. Αποτελεί ομοσπονδία περισσότερων από 70 οργανώσεων από περίπου 25 ευρωπαϊκές χώρες και δραστηριοποιείται στην προώθηση πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές, την ηλεκτροκίνηση, τη βιώσιμη ναυτιλία, τις αερομεταφορές και τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας στις μεταφορές. Η οργάνωση συμμετέχει συστηματικά στις διαβουλεύσεις των ευρωπαϊκών θεσμών και δημοσιεύει μελέτες και αναλύσεις που χρησιμοποιούνται συχνά στη δημόσια συζήτηση για την κλιματική πολιτική.