Mercosur: Η συμφωνία που φόβιζε τους Ευρωπαίους αγρότες τώρα ανησυχεί και τη Νότια Αμερική

Για περισσότερο από δύο δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από την εμπορική συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης-Mercosur επικεντρωνόταν σχεδόν αποκλειστικά στον φόβο των Ευρωπαίων αγροτών απέναντι στα φθηνότερα αγροτικά προϊόντα της Νότιας Αμερικής. Η συμφωνία προκάλεσε κύμα αγροτικών κινητοποιήσεων στην Ευρώπη, όμως τώρα οι πρώτες έντονες ανησυχίες εμφανίζονται και στη Νότια Αμερική. Μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί αντίστοιχες μαζικές διαδηλώσεις, ωστόσο παραγωγικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η σταδιακή κατάργηση των δασμών θα αυξήσει σημαντικά τον ανταγωνισμό από ευρωπαϊκά προϊόντα.

Στην Ουρουγουάη, εκπρόσωποι της γαλακτοβιομηχανίας, της Conaprole και παραγωγών έχουν εκφράσει ενώπιον του Κοινοβουλίου φόβους ότι ευρωπαϊκά τυριά και γάλα σε σκόνη θα αποκτήσουν ισχυρότερη θέση στη Mercosur και ιδιαίτερα στη Βραζιλία, τη σημαντικότερη αγορά για πολλά ουρουγουανικά γαλακτοκομικά προϊόντα.

Ανησυχία υπάρχει και στη βραζιλιάνικη οινοποιία. Η σταδιακή μείωση των δασμών στα κρασιά της ΕΕ αναμένεται να ενισχύσει την παρουσία ευρωπαϊκών ετικετών στη βραζιλιάνικη αγορά, με τοπικούς παραγωγούς να προειδοποιούν ότι θα κληθούν να ανταγωνιστούν προϊόντα από χώρες με ισχυρή εξαγωγική παράδοση και διαφορετικό φορολογικό και παραγωγικό κόστος.

Από την 1η Μαΐου άλλαξαν οι όροι του παιχνιδιού

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες της Mercosur υπέγραψαν τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και την Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία στις 17 Ιανουαρίου 2026. Από την 1η Μαΐου 2026 η εμπορική συμφωνία εφαρμόζεται προσωρινά μεταξύ της ΕΕ και της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης. Η έναρξη της εφαρμογής της άρχισε να μειώνει άμεσα ή σταδιακά ένα μεγάλο μέρος των δασμών που επί χρόνια λειτουργούσαν ως προστατευτικό τείχος για τις οικονομίες της Νοτίου Αμερικής.

Στα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα, για παράδειγμα, ο δασμός μειώνεται αρχικά από 35% σε 25%, ενώ στα συμβατικά αυτοκίνητα υποχωρεί από το 35% στο 17,5%. Για μηχανήματα και συσκευές, δασμοί που κυμαίνονταν μεταξύ 14% και 20% πρόκειται σταδιακά να καταργηθούν για περίπου το 93% των ευρωπαϊκών εξαγωγών του κλάδου. Αντίστοιχες μειώσεις προβλέπονται για χημικά, φαρμακευτικά προϊόντα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων.

Για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές αυτό σημαίνει ότι μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο τμήμα μιας αγοράς περίπου 270 εκατομμυρίων καταναλωτών. Για αρκετές επιχειρήσεις της Mercosur, όμως, σημαίνει ότι ένας ανταγωνιστής με ισχυρή τεχνολογία, διεθνή brands και μεγάλη παραγωγική βάση αποκτά πλέον πρόσβαση με σημαντικά χαμηλότερο φορολογικό κόστος.