Μέση Ανατολή: Ευρώπη και Ιράν αναζητούν λύση μέσω της διπλωματίας

Εν μέσω της πιο επικίνδυνης κλιμάκωσης των τελευταίων ετών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών συναντώνται σήμερα στη Γενεύη με τον Ιρανό ομόλογό τους, Αμπάς Αραγτσί, αναζητώντας διπλωματική διέξοδο, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ.

Η ένταση πυροδοτήθηκε πριν μία εβδομάδα, όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε αιφνιδιαστικά αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν, επικαλούμενο πληροφορίες ότι η Τεχεράνη βρίσκεται “ένα βήμα πριν” από την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο με αλλεπάλληλες και φονικές ανταποδόσεις.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεσμεύθηκε ότι το Ιράν θα “πληρώσει βαρύ τίμημα” για την επίθεση σε νοσοκομείο στη Μπερσεβά την Πέμπτη, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι στόχευε στρατιωτικό κέντρο πληροφοριών.

Διπλωματικές πρωτοβουλίες και απειλές πολέμου

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντείνουν τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί θα συναντηθεί στη Γενεύη με τους υπουργούς Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, της Γερμανίας, Γιόχαν Βάντεφουλ, της Βρετανίας, Ντέιβιντ Λάμι και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας, σε μια ύστατη προσπάθεια αναβίωσης της διπλωματίας γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο Βρετανός ΥΠΕΞ Ντέιβιντ Λάμι δήλωσε από την Ουάσινγκτον ότι “υπάρχει ένα παράθυρο δύο εβδομάδων για διπλωματική λύση”, ενώ οι ΗΠΑ – σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο – συμφωνούν ότι το Ιράν “δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα”.

Ο Νετανιάχου χαιρέτισε το ενδεχόμενο εμπλοκής των ΗΠΑ, την ώρα που η Ρωσία, στενή σύμμαχος του Ιράν, χαρακτήρισε μια τέτοια κίνηση “εξαιρετικά επικίνδυνη”.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδριάζει ξανά σήμερα κατόπιν αιτήματος του Ιράν, με υποστήριξη από Ρωσία, Κίνα και Πακιστάν.

Πυρηνικές εγκαταστάσεις

Τυχόν αμερικανική εμπλοκή θα περιλάμβανε, σύμφωνα με εκτιμήσεις, επιθέσεις σε υπόγειες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις όπως εκείνη στο Φόρντο, με ειδικά σχεδιασμένες βόμβες διάτρησης.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Τραμπ έχει εγκρίνει σχέδια επίθεσης, αλλά περιμένει να δει αν το Ιράν θα υποχωρήσει στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Τραμπ προτιμούσε διπλωματική λύση για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων — έναν στόχο που το Ιράν επανειλημμένα έχει αρνηθεί — επιδιώκοντας συμφωνία που θα αντικαθιστούσε αυτή του 2015, την οποία είχε ακυρώσει στην πρώτη του θητεία.

Δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι δεκάδες αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη δεν ήταν πλέον ορατά σε βάση στο Κατάρ, πιθανώς για λόγους προστασίας από ιρανικά πλήγματα.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε ότι το Ιράν απέχει “μερικές εβδομάδες” από την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.

Το Ιράν εμπλουτίζει ουράνιο στο 60% — πολύ πάνω από το όριο του 3,67% της συμφωνίας του 2015, αλλά ακόμα κάτω από το 90% που απαιτείται για πυρηνική κεφαλή.

Το Ισραήλ δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα το δικό του πυρηνικό οπλοστάσιο, αλλά το SIPRI εκτιμά ότι διαθέτει 90 πυρηνικές κεφαλές.