Μήνυμα δημοσιονομικής πειθαρχίας από τον Κλάας Κνοτ ενόψει της διαδοχής στην ΕΚΤ

Σαφές μήνυμα δημοσιονομικής πειθαρχίας προς τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης έστειλε ο Κλάας Κνοτ, υπογραμμίζοντας ότι τα εργαλεία παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στις αγορές κρατικών ομολόγων δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως υποκατάστατο της υπεύθυνης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, ο οποίος διεκδικεί το «τιμόνι» της Φρανκφούρτης, τοποθετήθηκε εφ’ όλης της ύλης σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera.

Όπως εξήγησε, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η παρέμβαση καθίσταται αναπόφευκτη, ο ρόλος της ΕΚΤ περιορίζεται στην παροχή ενός διχτυού ασφαλείας όταν εκδηλώνονται άτακτες αναταράξεις στις αγορές, χωρίς αυτό να αναιρεί την ανάγκη για συνετή δημοσιονομική πολιτική εκ μέρους των κρατών-μελών.

Ο Κνοτ συγκαταλέγεται στα φαβορί για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ, μαζί με τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, μετά την απόφαση της επικεφαλής της ΕΚΤ τον περασμένο μήνα να αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου, σχεδόν εννέα μήνες πριν από τη λήξη της οκταετούς θητείας της. Με τη δημοσιονομική πίεση στη Γαλλία να ξυπνά μνήμες από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης, η κούρσα της διαδοχής αναμένεται να κριθεί από την ικανότητα των υποψηφίων να θωρακίσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να αναχαιτίσουν τις κερδοσκοπικές πιέσεις στις αγορές ομολόγων (bond vigilantes).

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ολλανδός κεντρικός τραπεζίτης εκτίμησε ότι «σε έναν ιδανικό κόσμο» η ΕΚΤ θα επωμιζόταν μικρότερο μέρος αυτού του δυσανάλογου βάρους. Τόνισε δε την αναγκαιότητα συντονισμού της νομισματικής με τη δημοσιονομική πολιτική, αναγνωρίζοντας ωστόσο τη δυσκολία του εγχειρήματος σε μια νομισματική ένωση όπου 21 διαφορετικές κυβερνήσεις χαράσσουν ανεξάρτητα τον προϋπολογισμό τους, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένες τις ισχυρές δικλίδες ασφαλείας για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Πέρα από το ζήτημα των αγορών ομολόγων, ο Κνοτ ανέλυσε τις εκτιμήσεις του για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, τον πληθωρισμό και τις ισορροπίες εντός της ΕΚΤ.

Ως προς την οικονομική ανάπτυξη, σημείωσε ότι η εγχώρια ζήτηση επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, βρίσκοντας στηρίγματα στην ισχυρή αγορά εργασίας, τα υψηλά ποσοστά απασχόλησης και τους υγιείς ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, επεσήμανε τη δημοσιονομική ώθηση από τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, καθώς και τις θετικές δευτερογενείς επιδράσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία από την παγκόσμια ζήτηση που πυροδοτεί το επενδυτικό κύμα στην τεχνητή νοημοσύνη, με αφετηρία κυρίως τις ΗΠΑ.

Αναφερόμενος στον πληθωρισμό, συνέστησε εγρήγορση χωρίς πανικό. Υπενθύμισε ότι στις αρχές του 2026 ο πληθωρισμός είχε ευθυγραμμιστεί με τον στόχο της ΕΚΤ και τα επιτόκια βρίσκονταν σε ουδέτερα επίπεδα, προτού ο πόλεμος στο Ιράν ωθήσει ανοδικά το ενεργειακό κόστος και τις βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές πιέσεις. Το κρίσιμο στοίχημα πλέον, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι κατά πόσο η αναταραχή θα περιοριστεί σε ένα ενεργειακό σοκ ή θα διαχυθεί στους μισθούς και το ευρύτερο επίπεδο τιμών.