Νέα «πόρτα» σε ΕΕ από Ισλανδία: «Όχι» στις ενταξιακές συνομιλίες

«Όχι» στην επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση είπαν οι πολίτες της Ισλανδίας, βάζοντας φρένο στην προσπάθεια της κυβέρνησης να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο για πιθανή ένταξη της χώρας στην ΕΕ.

Σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση RÚV, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 29ης Αυγούστου έδειξε ότι οι πολίτες απέρριψαν την πρόταση για επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η μάχη εξελίχθηκε σε ντέρμπι κατά τη διάρκεια της καταμέτρησης, με τις δύο πλευρές να εναλλάσσονται αρχικά στην πρώτη θέση.

Το ερώτημα που τέθηκε στους ψηφοφόρους δεν αφορούσε την άμεση ένταξη της Ισλανδίας στην ΕΕ, αλλά το εάν η χώρα θα έπρεπε να επαναλάβει τις ενταξιακές συνομιλίες που είχαν εγκαταλειφθεί πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.

Ακόμη και σε περίπτωση επικράτησης του «ναι», επομένως, η Ισλανδία δεν θα γινόταν αυτομάτως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ακολουθούσε περίοδος διαπραγματεύσεων και, εφόσον προέκυπτε συμφωνία, θα απαιτούνταν νέο δημοψήφισμα για την τελική απόφαση περί ένταξης.

Αμφίρροπη η αναμέτρηση

Η αναμέτρηση ήταν εξαιρετικά αμφίρροπη ήδη πριν ανοίξουν οι κάλπες. Δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών έδειχναν οριακές διαφορές μεταξύ των δύο στρατοπέδων, ενώ το ζήτημα προκάλεσε έντονο δημόσιο διάλογο σε μια χώρα που διατηρεί στενές σχέσεις με την Ευρώπη χωρίς να αποτελεί μέλος της ΕΕ.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν η οικονομία, η ακρίβεια, τα υψηλά επιτόκια, αλλά και ζητήματα εθνικής κυριαρχίας. Οι υποστηρικτές της επανέναρξης των συνομιλιών υποστήριζαν ότι η στενότερη ευρωπαϊκή ενσωμάτωση θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα και ασφάλεια.

Στην απέναντι πλευρά, οι πολέμιοι της ένταξης έδωσαν ιδιαίτερο βάρος στον έλεγχο της αλιείας, ενός κλάδου με τεράστια οικονομική και συμβολική σημασία για την Ισλανδία. Εκφράστηκαν φόβοι ότι μια πιθανή ένταξη θα περιόριζε τη δυνατότητα της χώρας να καθορίζει ανεξάρτητα την πολιτική της για τους αλιευτικούς πόρους.

Η Ισλανδία είχε υποβάλει αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 2009, στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, όμως οι συνομιλίες πάγωσαν το 2013 και η διαδικασία εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια.